Wirusy jako przyczyny infekcji żołądkowej

Rotawirusy są przyczyną aż 50-70% przypadków ostrej biegunki, w szczególności u dzieci, które nie ukończyły jeszcze dwóch lat. Infekcje rotawirusami są częstsze w okresie jesienno-zimowym. Wirus rozprzestrzenia się poprzez bezpośredni kontakt (zwykle przez włożenie do ust brudnych rąk lub zanieczyszczonych zabawek), drogę kropelkową lub spożycie zanieczyszczonej wody. Ostra biegunka ma często charakter epidemiczny, powodując zakażenia w żłobkach oraz przedszkolach. Objawy biegunki utrzymują się zwykle przez 3-8 dni. Choroba może spowodować odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe oraz wyraźne pogorszenie stanu ogólnego dziecka.

Ostra biegunka może być również wywołana działaniem adenowirusów (szczepy 40 i 41). Infekcja w przewodzie pokarmowym pojawia się głównie u niemowląt i małych dzieci. Do wystąpienia ostrej biegunki może dojść przez cały rok. Symptomy infekcji występują nie tylko ze strony układu pokarmowego, ale i układu oddechowego. U dziecka pojawia się wówczas nieżyt nosa, zapalenie ucha lub zapalenie gardła. Podobnie przebiega zakażenie caliciwirusami, ale nasilenie symptomów jest zazwyczaj mniejsze. U chorego oprócz ostrej biegunki może pojawić się zwiewna wysypka. Dolegliwości ze strony układu pokarmowego mogą być również spowodowane działaniem norowirusów (tak zwanych wirusów Norwalk).

Jeśli dziecko ma ostrą biegunkę wirusową, należy zastosować leczenie objawowe. Przede wszystkim należy doprowadzić do wyrównania powstałych niedoborów wody i elektrolitów, a także do utrzymania właściwego stanu nawodnienia organizmu dziecka. Bez względu na wiek zaleca się stosowanie tak zwanych doustnych płynów nawadniających (DPN), jeśli stan ogólny chorego jest dobry, a objawy odwodnienia łagodne lub umiarkowane.

Płyny nawadniające są skuteczne i bezpieczne w stosowaniu. Można podawać je od razu po wystąpieniu symptomów biegunki, dzięki czemu możliwe jest uniknięcie poważnego odwodnienia i hospitalizacji. Doustne płyny nawadniające podaje się małymi porcjami i często, by zmniejszyć ryzyko wymiotów. Dzieciom podaje się DPN kroplomierzem, łyżeczką lub za pomocą kubka – w zależności od wieku. Preparaty nawadniające są najlepiej tolerowane po lekkim schłodzeniu w lodówce.

W czasie infekcji pokarmowej niewskazane jest spożywanie napojów gazowanych, soków owocowych oraz rosołu. Płyny te mają bowiem wysoką osmolarność. Oznacza to, że po ich spożyciu następuje ściągnięcie wody z krwiobiegu do przewodu pokarmowego, po czym zostaje ona wydalona z kałem. Tego typu napoje zamiast zapobiegać odwodnieniu, mogą wręcz nasilać objawy biegunki. Zawierają również dużo sacharozy i mają niewłaściwe proporcje elektrolitów.

Warto uświadomić sobie, że nawadnianie ustne w infekcji żołądkowej nie zawsze jest skuteczne. Jeśli chory zmaga się z uporczywymi wymiotami, konieczne może być nawadnianie dożylne.