Wodobrzusze - przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Najczęstsze przyczyny wodobrzusza to:

• marskość wątroby,
• gruźlica,
• zastoinowa niewydolność krążenia,
• zapalenie trzustki,
• choroby wątroby przebiegające z nadciśnieniem w układzie wrotnym,
• zakrzepica żyły wrotnej,
• niewydolność nerek,
• nowotwory złośliwe zlokalizowane w jamie brzusznej i w jamie miednicy.

Łagodnej postaci tej dolegliwości łatwo jest nie zauważyć, ale cięższą trudno byłoby przeoczyć. Wodobrzusze charakteryzuje się bowiem następującymi objawami: powiększeniem obwodu brzucha, przyrostem masy ciała, bólem brzucha oraz uczuciem dyskomfortu i rozpierania w jamie brzusznej. Brzuch rozlany jest na boki.

Późniejsze objawy to problem z siadaniem i chodzeniem, zaburzenia ze strony układu pokarmowego, obrzęki nóg oraz zewnętrznych narządów płciowych. Wyróżnia się trzy stadia wodobrzusza:

• Stadium I – dolegliwość jest łagodna i można ją zaobserwować jedynie dzięki badaniu ultrasonograficznemu lub tomografii komputerowej.
• Stadium II – charakteryzuje się powiększeniem obwodu brzucha i uczuciem dyskomfortu.
• Stadium III – jego objawy są widoczne gołym okiem.

W celu zdiagnozowania wodobrzusza lekarz zleca badanie krwi, podstawowy profil metaboliczny, badanie enzymów wątroby oraz koagulację. Zwykle stosowane jest także pobieranie próbki płynu w celu zbadania jego składu. Przed pobraniem materiału często wykonuje się badanie ultrasonograficzne, które pomaga ocenić rozmiar i kształt narządów znajdujących się w okolicy brzucha. Alternatywą dla ultrasonografii jest tomografia komputerowa. Niekiedy konieczne są dodatkowe badania, na przykład cytopatologia.

Aby wyleczyć wodobrzusze, należy leczyć schorzenie podstawowe. Doraźnie nakłuwa się jamę otrzewnową i upuszcza płyn, przyjmuje leki moczopędne i stosuje dietę niskosodową. Jedna z odmian wodobrzusza, czyli wodobrzusze wysiękowe, nie reaguje na terapię lekami moczopędnymi i na dietę niskosodową, dlatego konieczne jest wielokrotne usuwanie płynu i leczenie przyczyn dolegliwości. Nie oznacza to jednak, że zachowawcze metody leczenia nie działają. Wręcz przeciwnie, u wielu chorych widać stosunkowo szybką poprawę.

Pacjenci z wodobrzuszem i obrzękami obwodowymi dziennie nie powinni tracić więcej niż 1 kilogram, a u chorych tylko z puchliną brzuszną dzienny spadek wagi nie powinien być większy niż pół kilograma. Jeśli leczenie za pomocą leków moczopędnych nie przynosi pożądanych rezultatów, stosowane są inne metody pozbywania się nadmiaru płynu z organizmu, w tym wspomniany wcześniej drenaż płynu za pomocą specjalnej igły.

• Choroby wątroby - stłuszczenie wątroby, uszkodzenie wątroby, WZW
• Woda w brzuchu – charakterystyka, przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie
• Nadmiar wody w organizmie - objawy, przyczyny, choroby

Ten rodzaj leczenia jest wykorzystywany u pacjentów z ostrą postacią wodobrzusza. Jeśli dolegliwości są związane z poważnym stanem wątroby, rozważany jest przeszczep tego narządu. U niewielkiej liczby chorych, którzy doświadczają nawrotów wodobrzusza, opcją leczenia jest zastosowanie zastawek. Jest ich kilka rodzajów, ale żadne z nich nie przedłużają życia pacjentów i ogólnie uchodzą one za pierwszy krok do przeszczepu wątroby.

Źródła

1. Leczenie skojarzone wodobrzusza
2. Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
3. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
4. Popiela T. (red.), Davidson Chirurgia. Podręcznik dla studentów, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-128-0