Wpływa na mózg i jelita. Odkryli zaskakujące działanie kreatyny

Naukowcy z Uniwersytetu w Sewilli w Hiszpanii sprawdzili, czy kreatyna może ograniczać negatywny wpływ zapalenia jelit na mózg. Badanie przeprowadzono na szczurach, u których wywołano stan zapalny przypominający wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

To jedna z nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD), do których należy również choroba Leśniowskiego-Crohna. Choć dotyczą przede wszystkim przewodu pokarmowego, mogą wpływać także na funkcjonowanie mózgu. Pacjenci podczas zaostrzenia choroby często skarżą się na tzw. mgłę mózgową, problemy z pamięcią i koncentracją.

Badacze skupili się na hipokampie, czyli części mózgu odpowiedzialnej między innymi za uczenie się i zapamiętywanie. Wykazali, że zapalenie jelit u szczurów może prowadzić do uszkodzenia znajdujących się tam komórek nerwowych i zaburzać ich pracę.

W eksperymencie część szczurów otrzymywała codziennie kreatynę rozpuszczoną w wodzie, w dawce 1 g na kilogram masy ciała. Suplementację rozpoczęto 10 dni przed wywołaniem zapalenia jelit i kontynuowano przez pozostały okres badania.

Wyniki pokazały, że u zwierząt z zapaleniem jelit kreatyna pomogła przywrócić jej poziom w hipokampie. Ograniczyła również uszkodzenia neuronów i poprawiła parametry ich funkcjonowania. – Suplementacja przywróciła poziom kreatyny w hipokampie, pomogła zachować integralność neuronów i unormowała zaburzoną pobudliwość komórek nerwowych – napisali autorzy badania.

Co ciekawe, u zdrowych szczurów przyjmujących kreatynę nie stwierdzono istotnego wzrostu jej poziomu w hipokampie. Korzystne działanie suplementu było też wyraźniejsze u samców niż u samic. Naukowcy przypuszczają, że może to wynikać z większych uszkodzeń mózgu związanych z zapaleniem jelit u samców.

Kreatyna jest naturalnym związkiem wytwarzanym przez organizm, między innymi w wątrobie i nerkach. Dostarczamy ją również z pożywieniem, głównie z mięsa i ryb. Osoby stosujące typową dietę zawierającą produkty zwierzęce spożywają jej około 1–2 g dziennie.

Większość kreatyny znajduje się w mięśniach, gdzie pomaga zapewniać energię potrzebną do ich pracy. Występuje jednak także w mózgu, który do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje dużych ilości energii.

Kreatyna uczestniczy w utrzymywaniu odpowiedniego poziomu energii w komórkach nerwowych. Naukowcy podejrzewają, że dzięki temu może pomagać neuronom radzić sobie ze skutkami stanu zapalnego. Wcześniejsze badania na gryzoniach wykazały również, że suplementacja kreatyną może ograniczać stan zapalny i uszkodzenia w samych jelitach.

Choć wyniki są obiecujące, badanie przeprowadzono wyłącznie na zwierzętach. Nie wiadomo więc, czy kreatyna będzie działać podobnie u ludzi z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit. Nie należy też samodzielnie stosować dawek wykorzystanych w eksperymencie. Były one znacznie wyższe w przeliczeniu na kilogram masy ciała niż ilości zwykle przyjmowane przez osoby suplementujące kreatynę.

– Nie mamy danych, które pozwalałyby powiedzieć, że kreatyna jest czymś, co powinno się przyjmować dla zdrowia mózgu. Nie chcę jednak lekceważyć tych wyników. Istnieją już badania na ten temat – mówił dr Jason Mitchell z Geisinger w podcaście "Health vs Hype".

Autorzy badania uważają, że kreatyna może w przyszłości znaleźć zastosowanie jako uzupełnienie leczenia u osób z chorobami zapalnymi jelit, pomagając chronić mózg przed skutkami przewlekłego stanu zapalnego. Potrzebne są jednak badania kliniczne, które potwierdzą jej skuteczność i bezpieczeństwo u ludzi.

Źródła: Brain, Behavior, and Immunity, Health vs Hype