Stłuszczenie wątroby dotyczy milionów Polaków
Choroby wątroby są siódmą najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce. Rocznie umiera z ich powodu około 6-7 tys. osób. Z przewlekłymi schorzeniami tego narządu może zmagać się od 308 do 422 tys. Polaków, a metaboliczna choroba stłuszczeniowa wątroby dotyczy już niemal 9 mln pacjentów.
Jednym z najważniejszych czynników prowadzących do uszkodzenia wątroby jest alkohol. Zagrożeniem jest również spożywanie jego większych ilości jedynie w weekendy.
– Najsilniej uszkadzać wątrobę będzie alkohol, także "weekendowy", zaburzenia metaboliczne, takie jak otyłość trzewna, insulinooporność i cukrzyca typu 2 oraz przewlekłe zapalenia wirusowe HBV i HCV – mówiła w rozmowie z WP abcZdrowie dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska, specjalistka chorób zakaźnych i ekspertka w dziedzinie hepatologii.
Alkohol w połączeniu z nadmiarem kalorii nasila stłuszczenie i stan zapalny. Z czasem może dojść do włóknienia, marskości, a nawet raka wątrobowokomórkowego. Ryzyko zwiększają także wysoko przetworzona żywność, słodzone napoje, brak ruchu oraz niektóre suplementy i preparaty ziołowe o niepewnym składzie.
Przybywa przypadków WZW
Problemem pozostają wirusowe zapalenia wątroby typu B i C. Coraz częściej rozpoznawane są również WZW A oraz zakażenia wirusem typu E związane z żywnością. Według danych NIZP PZH – PIB do 31 sierpnia 2025 r. stwierdzono 460 przypadków WZW A. Rok wcześniej w tym samym okresie było ich 226.
– W profilaktyce kluczowe są szczepienia, bezpieczne zachowania seksualne, sterylność zabiegów, takich jak tatuaże, piercing i kosmetologia, unikanie wspólnych igieł i akcesoriów oraz higiena żywności i wody – wyliczała ekspertka.
Objawy chorej wątroby
Wątroba może być uszkodzona, zanim wystąpią pierwsze dolegliwości. Dlatego badania są ważne szczególnie u osób z otyłością, cukrzycą, insulinoopornością oraz regularnie spożywających alkohol.
– Wczesne stadia chorób wątroby niestety najczęściej bywają bezobjawowe. Sygnały alarmowe to żółtaczka, świąd skóry, ciemny mocz, bardzo jasny stolec, narastające zmęczenie, ból lub uczucie rozpierania w prawym podżebrzu, łatwe siniaczenie i krwawienia, obrzęki, powiększający się obwód brzucha czy zaburzenia koncentracji – wskazywała dr Pyziak-Kowalska.
Diagnostyka może obejmować oznaczenie ALT, AST, GGTP, bilirubiny i INR, morfologię oraz USG. Po wykryciu choroby przewlekłej lekarz może zlecić m.in. elastografię i badania pozwalające ocenić ryzyko powikłań.
Wątroba może się regenerować
Poprawy kondycji narządu nie zapewnią preparaty reklamowane jako "detoks". Podstawą jest trwała zmiana codziennych nawyków, przede wszystkim rezygnacja z alkoholu.
– Najskuteczniejszą regeneracją wątroby będzie przerwa od alkoholu. W praktyce zalecam co najmniej kilka tygodni abstynencji, normalizację snu i powrót do regularnych posiłków – tłumaczy hepatolog.
Pomóc może dieta śródziemnomorska bogata w warzywa, rośliny strączkowe, produkty pełnoziarniste i ryby, z ograniczeniem cukrów prostych oraz tłuszczów trans. Zalecany jest również ruch przez 4-5 dni w tygodniu, w tym dwa lub trzy krótkie treningi oporowe. Przy stłuszczeniu metabolicznym istotna jest redukcja masy ciała i kontrola chorób towarzyszących.
– Włóknienie wczesnego stopnia może się częściowo odwracać, ale zaawansowana marskość to już blizna, dlatego liczy się wczesne wykrycie – podsumowuje ekspertka.
Źródła:
- WP abcZdrowie,
- NIZP PZH – PIB, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO)
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Z pracą w mediach związana od 2010 roku. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim o specjalności zawodowej filologia dla mediów oraz studiów podyplomowych Redakcja językowa tekstu. W przeszłości związana m.in. z holdingiem Infor oraz wydawnictwem Edipresse Polska, dla których przygotowywała m.in. zdrowotne artykuły oraz filmy z udziałem ekspertów. W Wirtualnej Polsce od 2023 roku.
