Wysyp chorób przewodu pokarmowego. Eksperci stawiają sprawę jasno

Nowotwór jelita grubego rocznie zabija ok. 12 tys. Polaków i atakuje coraz młodszych, nawet przed czterdziestką. Prognozy na 2025 rok także są niepokojące. Szacuje się, że do końca grudnia statystyki będą wskazywać łącznie na blisko 25 tys. diagnoz raka jelita grubego. Oznacza to wzrost o niemal 9 tys. przypadków w porównaniu z 2010 rokiem.

Natomiast zespół jelita drażliwego (IBS) określany jest już jako choroba cywilizacyjna. Cierpi na niego ok. 11 proc. ludzkości. Szacuje się, że w Polsce zmaga się z nim ok. 13 proc. populacji (ok. 5 mln osób) między 30. a 40. rokiem życia. Eksperci wskazują, że to kobiety dwa razy częściej zapadają na to schorzenie.

– Połowa pacjentów, którzy trafiają do gastroenterologa, zmaga się z zespołem jelita drażliwego. Co więcej, z roku na rok tych chorych przybywa. Pamiętajmy także, że definicja zespołu jelita drażliwego jest bardzo pojemna i czysto objawowa, a pod podobnymi objawami mogą kryć się różne przyczyny – wyjaśniał w rozmowie z WP abcZdrowie gastroenterolog dr n. med. Tadeusz Tacikowski.

Do przewlekłych zapalnych chorób jelit zalicza się także chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Etiologia (przyczyna) tych chorób nie jest jednoznacznie określona. Uważa się jednak, że mogą się do nich przyczyniać predyspozycje genetyczne oraz czynniki środowiskowe i immunologiczne.

Czytaj także: Myślał, że chudnie od zmiany diety. Wykryto "męski" nowotwór

Prof. Wojciech Marlicz, gastrolog, zaznacza, że z objawami, takimi jak ból brzucha, wzdęcia, biegunka, zaparcia, zmiana rytmu wypróżnień czy uczucie niepełnego wypróżnienia, zmaga się coraz więcej Polaków. Mogą one wynikać z wielu różnych schorzeń.

– Kiedyś mówiliśmy na to zaburzenia czynnościowe, dzisiaj mówimy o zaburzeniach interakcji osi mózgowo-jelitowej. Do tych zespołów należą zespół jelita drażliwego (IBS) czy dyspepsja czynnościowa jelit. Te zaburzenia dotyczą od 5-20 proc. populacji i są bardzo częste, bo głównymi czynnikami ryzyka ich występowania są stres, infekcje i leki, które często stosujemy. Są to np. leki przeciwbólowe, antybiotyki i wiele innych preparatów, które zaburzają mikrobiotę jelitową – tłumaczy ekspert w rozmowie z WP abcZdrowie.

Na przyczyny występowania takich objawów zwróciła także uwagę w mediach społecznościowych dr n. med. Karolina Radwan, gastrolog i internista.

"Wzdęcia brzucha, czyli uporczywe rozpieranie i uczucie napompowania to nie tylko kwestia diety czy ‘złego jedzenia’. To objaw, który może wynikać z wielu różnych mechanizmów – od zaburzeń mikrobioty jelitowej, przez nietolerancje pokarmowe i SIBO, po zaburzenia hormonalne czy niedoczynność tarczycy. U części osób to efekt nadmiernej fermentacji w jelitach, u innych – spowolnionej perystaltyki, stresu lub zatrzymania płynów. Jeśli wzdęcia są przewlekłe, bolesne lub pojawiają się w towarzystwie innych objawów alarmowych, jak np. krew w stolcu czy chudnięcie, warto pomyśleć o diagnostyce i znalezieniu rzeczywistej przyczyny, zamiast tylko unikać kapusty, mleka czy glutenu" – napisała.

Czytaj także: Do lekarza dopiero w przyszłym roku. Szpitale odwołują zabiegi, bo NFZ im nie płaci

Prof. Marlicz dodaje, że czerwona lampka w naszej głowie powinna zapalić się, gdy wystąpią tzw. objawy alarmowe. – Zaliczamy do nich: nagłą i dużą utratę masy ciała, bóle brzucha, które występują w nocy i nie pozwalają nam zasnąć, krwawienie z odbytu czy obecność krwi w kale. Ponadto naszą uwagę powinny zwrócić wszelkie odchylenia w badaniach laboratoryjnych, np. niedokrwistość, niska wartość hemoglobiny. Sygnałem alarmowym jest także wiek. Jeżeli objawy występują u osób po 50. roku życia, powinny one wykonać badania – przekonuje gastrolog.

Ekspert dodaje, że diagnostyka powinna polegać na wykonaniu bezbolesnego badania na krew utajoną w stolcu, USG brzucha, a także – gdy lekarz widzi taką potrzebę – kolonoskopii. – To proste narzędzia, które mogą uratować życie, pozwalając na wykrycie choroby na wczesnym etapie. A z badaniami nie należy zwlekać, bo wystąpienie tzw. objawów alarmowych, o których mówiłem, może być związane np. z nowotworem jelita grubego. Warto korzystać także z programów profilaktycznych, takich jak np. "Moje Zdrowie" – tłumaczy prof. Marlicz.

Z programu "Moje Zdrowie" może skorzystać każda osoba, która rozpoczęła 20. rok życia:

• co 5 lat (jeśli ma 20–49 lat),

• co 3 lata (jeśli ma 50 i więcej lat).

Czytaj także: Bakteria znowu atakuje. "Zostajemy z uszkodzonym układem oddechowym"

Prof. Marlicz przyznaje, że w walce z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego może nam pomóc kilka prostych nawyków. – Jeżeli te dolegliwości się powtarzają i mają charakter przewlekły, to zawsze zaczynamy od konsultacji lekarskiej i postawienia właściwego rozpoznania. Następnie należy zacząć od zmiany stylu życia. Mamy trzy filary leczenia tych zaburzeń: wsparcie dietetyczne, farmakoterapię i wsparcie psychologiczne – mówi.

– Podstawą jest modyfikacja diety i unikanie produktów, które powodują wzdęcia, np. jabłek, gruszek, śliwek, czosnku, cebuli czy mleka krowiego. Nie można zapominać także o ruchu i odpowiedniej ilości snu. Można zastosować też techniki relaksacyjne, np. techniki oddechowe. Jeżeli to nie pomaga, należy sięgnąć po farmakologię i wsparcie psychologiczne – podsumowuje prof. Marlicz.

Anna Klimczyk, dziennikarka Wirtualnej Polski