Choroba tikowa

Zespół Tourette’a (inaczej: zaburzenie tikowe, choroba tikowa) po raz pierwszy został opisany już w 1885 roku jako zaburzenie układu nerwowego, charakteryzujące się nieskoordynowanymi ruchami. Wśród osób z ADHD częściej niż w ogólnej populacji stwierdza się występowanie choroby tikowej. Według współczesnej wiedzy jest to schorzenie o podłożu neurologicznym, za którego powstanie odpowiedzialne są najprawdopodobniej czynniki genetyczne (dziedziczenie wielogenowe), środowiskowe, anatomiczne i fizjologiczne mózgu oraz zaburzenia w przekaźnictwie neuronalnym.

Polecane wideo:

Co to są tiki?

Tiki są czynnościami przymusowymi, powtarzającymi się i stereotypowymi, zapowiadanymi przez uczucie niepokoju. Są one mimowolne, chociaż czasami można je na krótko powstrzymać. Tiki mogą być proste i złożone (całe sekwencje). Zostały też podzielone ze względu na ich charakter.

Możemy wyróżnić:

  • tiki ruchowe – np. mruganie, zaciskanie oczu, ruchy głową, grymasy mięśni mimicznych twarzy, marszczenie czoła, ruchy kończyn, wzruszanie ramionami, ruchy w obrębie tułowia, szyi, podskakiwanie, klaskanie;
  • tiki głosowe – np. chrząkanie, pociąganie nosem, dźwięki gardłowe, głośne oddychanie, mlaskanie, pokrzykiwanie, pohukiwanie, wzdychanie, śmiech, przełykanie, koprolalia, czyli wypowiadanie obscenicznych treści;
  • tiki czuciowe – związane z doznaniami zlokalizowanymi w konkretnej części ciała.

Zaburzenia tikowe mogą mieć różne nasilenie: od minimalnego (pojedyncze, raz na jakiś czas pojawiające się tiki) do ciężkiego zespołu Tourette’a, kiedy to bardzo częste tiki uniemożliwiają w zasadzie normalne funkcjonowanie. Nasilenie tików zmienia się w czasie, osiągając apogeum po blisko 10 latach od wystąpienia pierwszych objawów. U połowy osób cierpiących na zespół Tourette’a objawy znacznie się zmniejszają, a nawet zupełnie ustępują przed 18. rokiem życia.

Leczenie choroby tikowej

Terapia choroby tikowej opiera się na metodach behawioralnych, czyli skoncentrowanych na zmianie poziomu zachowania. Za najskuteczniejszą uważana jest metoda odwracania nawyków (tików). Polega ona na niedopuszczeniu do pojawienia się tiku poprzez świadome napinanie mięśni dotkniętych tikiem lub zastąpienie go inną czynnością. Aby to było możliwe, należy nauczyć się rozpoznawać zwiastuny tiku, czyli odczucia pojawiające się bezpośrednio przed tikiem.

Kontrolowanie choroby tikowej

W rozpoznawaniu sytuacji, w których pojawiają się tiki, pomaga metoda kalendarzykowa polegająca na monitorowaniu i natychmiastowym zapisywaniu tików. W terapii choroby tikowej stosuje się także systemy nagradzania zachowań. Polegają one na pozytywnym wzmacnianiu momentów, w których tiki nie występują. Nagrodą są wtedy zwracanie uwagi na dziecko i pochwały. Metoda ta wiąże się jednak z ryzykiem wywołania tików poprzez przypomnienie o nich. Wtedy zamiast walki z objawami skuteczniejsze okazuje się ich ignorowanie.

W leczeniu choroby tikowej stosuje się także farmakoterapię (neuroleptyki), ale tylko wtedy, jeżeli tiki wyraźnie przeszkadzają pacjentowi w codziennym funkcjonowaniu. Należy pamiętać, że leki te mogą dawać efekty uboczne, w tym nasilać zaburzenia uwagi. Z kolei niektóre leki stosowane w leczeniu objawów ADHD (np. pochodne amfetaminy) mogą nasilać tiki.

Redakcja abcZdrowie.pl, ponad rok temu

Bibliografia

  • Jarema M., Rabe-Jabłońska J., Psychiatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4180-4
  • Namysłowska I., Psychiatria Dzieci i młodzieży., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4394-5
  • Baron-Cohen S., Robertson M., Zespół Tourette'a, Wydawnictwo Naukowe PWN., Warszawa 2001, ISBN 83-01-13466-6
  • Borkowska A., Domańska Ł., Neuropsychologia kliniczna dziecka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, ISBN 978-83-01-15362-5

Neurologia

Komentarze (1)
~Paula
~Paula 2 miesiące temu

Dzień dobry, czy da się to leczyć? Pracuję w przestrzeni otwartej wraz z 5 innymi osobami. Niestety, jedna z nich ma tik ciągłego, do tego kilka razy dziennie nasilającego się pociągania nosem. To jest po prostu okropne. Męczę się z tym okrutnie, zwłaszcza, że mogę mieć lekką mizofonię i są trzy dźwięki, których nie znoszę. A w tym własnie to. Ale chyba nie znam osoby, która by ten dźwięk lubiła... Przebywanie z taką osobą przez 8h dziennie przez 5 dni w tyg to dla mnie istna katorga. Czasem słucham muzyki, ale nie zawsze mam na to ochotę, a poza tym też nie chcę sobie zniszczyć narządu słuchu. Pomocy!

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Choroba tikowa
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Choroba tikowa
Choroba Addisona - objawy, diagnostyka, leczenie

Choroba Addisona - zdjęcia

Choroba Addisona - zdjęcia

Choroba Addisona wywołana jest brakiem lub niską zawartością hormonów kory nadnerczy. Leki pomagają uzupełniać ich niedobory.

Choroba Heinego-Medina (polio) - przyczyny, przebieg, objawy, szczepienia

Wirus Polio

Wirus Polio

Choroba Heinego-Medina przenoszona jest drogą fekalno-oralną.

Newsy

Rola "posłańca RNA" w chorobie Huntingtona

jako powikłanie grypy Choroba tikowa Praca ta podkreśla znaczenie przemyślenia mechanizmów odpowiedzialnych za chorobę w celu znalezienia nowych metod leczenia. Prace naukowców z Centrum Regulacji Genomicznej pomogły...

Choroba Peyroniego - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Choroba Peyroniego - zdjęcia

Choroba Peyroniego - zdjęcia

Włókna w ciałach jamistych członka powodują w czasie choroby wykrzywienie członka.

#dzieńdobryWP

#dziejesienazywo: Choroba Hashimoto u dzieci

#dziejesienazywo: Choroba Hashimoto u dzieci Odtwórz wideo

Zaburzenia tarczycy występują nie tylko u dorosłych, ale również u dzieci. Mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie. Zakłócają naukę, regenerację organizmu, a nawet wzrost. Dlatego tak ważne jest jest to, by jak najwcześniej zwrócić uwagę na niepokojące...

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Czym jest choroba hemoroidalna?

Czym jest choroba hemoroidalna? Odtwórz wideo

Choroba hemoroidalna Hemoroidy to sploty naczyniowe znajdujące się w kanale odbytu, na głębokości ok. 3-4 cm. Tego typu guzki krwawnicowe ma każdy człowiek. Ich zadaniem jest uszczelnienie przed spontanicznym oddawaniem gazów i treści...