Założenie aparatu ortodontycznego

Należy dbać o zęby podczas noszenia aparatu, a przed założeniem należy je wyleczyć. Warto więcej czasu poświęcać na higienę, tak by wszystkie powierzchnie zębów i elementy aparatu oczyścić starannie z resztek pokarmu. Służą do tego akcesoria do dbania o aparat i zęby, takie jak: specjalne szczoteczki, wyciorek, pasty, płyny do płukania ust. Dbałość o higienę w tym szczególnym czasie pomoże uniknąć ewentualnych komplikacji i przyczyni się do sprawnego wyleczenia wady zgryzu.

Rodzaje aparatów ortodontycznych

Wyróżniamy dwa rodzaje aparatów ortodontycznych - ruchomy i stały.
Aparat ruchomy, inaczej zdejmowany, jak sama nazwa wskazuje nie jest noszony ciągle, lecz może być zdejmowany na kilka godzin w ciągu dnia samodzielnie przez pacjenta. Przeważnie aparat ściągany jest na noc.

Aparat stały składa się z kilku elementów. Są to:

• zamki - metalowe lub białe, kryształowe,
• ligatury - elementy elastyczne, wymieniane są przy każdej wizycie u lekarza ortodonty,
• łuk – najczęściej metalowy, wymieniany kilka razy w trakcie całego leczenia.

Ten aparat ortodontyczny naklejany jest na powierzchnię zębów specjalnym klejem i utrzymywany jest przez cały okres leczenia.
Typ stosowanego aparatu zależny jest od stanu uzębienia, rodzaju wady zgryzu, higieny jamy ustnej oraz wieku pacjenta.
Podczas noszenia aparatu ortodontycznego należy szczególnie uważać, aby nie uszkodzić jego poszczególnych elementów, a więc spożywanie bardzo gorących produktów jest niewskazane nie tylko ze względu na aparat, ale też stan zdrowia zębów i przyzębia. W trakcie prostowania zębów nie należy jeść produktów twardych (np. owoce i warzywa), ciągnących i oklejających zęby (np. toffi, batony), próchnicotwórczych (soki owocowe, słodkie napoje gazowane, słodycze).

Pierwsze efekty widać zwykle dość szybko, już na pierwszej kontroli wnikliwy obserwator je dostrzeże, a po pierwszych trzech miesiącach są wyraźne. Trzeba jednak podkreślić, iż prostowanie zębów to długi proces, który wymaga czasu. Po tym zabiegu zęby górne powinny pokrywać zęby dolne mniej więcej do ½ ich wysokości. Zęby górne i dolne kontaktują ze sobą lub może być pomiędzy nimi niewielka szparka. Linia pośrodkowa zębów górnych i dolnych powinna być zgodna.
Objawy wskazujące na prostowanie zębów u dzieci:

• asymetria w rysach twarzy,
• szkodliwe nawyki (np. ogryzanie paznokci, ołówków, ssanie palca),
• wada wymowy,
• oddychanie ustami,
• stale otwarta buzia,
• przedwczesna utrata zębów mlecznych,
• nadmiernie wysunięta lub cofnięta bródka.

Objawy świadczące o konieczności prostowania zębów u dorosłych:

• zgrzytanie zębami,
• ścieranie się zębów,
• odsłanianie się szyjek zębowych,
• nadmierne odkładanie się kamienia,
• niezadowalająca kosmetyka w postaci stłoczeń, obrotów zębów i szpar.

Założenie aparatu ortodontycznego wymaga samodzielnej i systematycznej higieny jamy ustnej. W przypadku awarii aparatu ortodontycznego należy skontaktować się z lekarzem.

Źródła

1. Bain C.A. Planowanie leczenia stomatologicznego, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-14-0
2. Jańczuk Z., Stomatologia zachowawcza - zarys kliniczny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 83-200-3034-X
3. Górska R. (red.), Choroby jamy ustnej - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-49-3
4. Suliborski S. (red.), Stomatologia zachowawcza tom 1-2, Czelej, Lublin 2010, ISBN 978-83-60608-54-8