Zatrzęsienie chorych w gabinetach i aptekach. "Obserwujemy skok zainteresowania tymi preparatami"

Obserwujemy początek jesiennego sezonu infekcyjnego, który co roku wiąże się ze wzmożoną liczbą zachorowań na infekcje dróg oddechowych - zarówno bakteryjne, jak i wirusowe. Jak donoszą lekarze, w gabinetach widać już pierwsze znaki ochłodzenia, obniżenia odporności i reaktywności patogenów.

- Mamy pełno pacjentów z katarami i zatkanymi zatokami. Duża część z nich zgłasza też problemy z uszami. Nawet dziś miałam już kilkoro dzieci z takimi dolegliwościami. Niestety, często towarzyszą im ból gardła i gorączka. Obserwuję też sporo osób z uciążliwym kaszlem, który nasila zmienność pogody. To najczęściej samodzielny objaw, bez gorączki, ale za to ten kaszel jest suchy, męczący i przeciągający się - mówi w rozmowie z WP abcZdrowie lek. Bożena Janicka, specjalistka pediatrii i medycyny rodzinnej.

- Są to zarówno infekcje wirusowe, jak i bakteryjne. Widać jednak coraz więcej nadkażeń. W zeszłym tygodniu miałam małą dziewczynkę, która nie miała szczególnie nasilonych objawów: lekki katar, kaszel, można powiedzieć, że była taka "niewyraźna". Dziś wróciła z bardzo brzydkim gardłem i wykryliśmy nadkażenie bakteryjne. To częsty scenariusz: zaczyna się wirusówką, odporność spada i wtedy mogą nas zaatakować nawet nasze własne bakterie - dodaje.

To, że patogeny wyjątkowo chętnie atakują dzieci, potwierdza także lek. Łukasz Grzywacz, znany w sieci jako "Tata Pediatra". "Dzieci nam się rozkaszlały... W gabinecie czuć jesień pełną parą - kaszle, katary i gorączki wróciły na dobre" - napisał lekarz na Instagramie.

Pediatra zaznacza, że u małych pacjentów dominuje kaszel "suchy, szczekający, świszczący", często połączony z zapaleniem krtani, oraz kaszel mokry i męczący, powiązany z zapaleniem oskrzeli. Jest sporo przypadków infekcji wirusowych z wysoką gorączką, ale występują także bostonka i herpangina.

Ogółem, wśród najczęściej atakujących teraz infekcji, lekarze wymieniają te wirusowe, takie jak:

• RSV,

• wirusy grypy,

• rhinowiruusy,

• metapneumowirusy (hMPV),

• koronawirusy, np. SARS-CoV-2.

Zobacz też: Fala COVID ruszyła. GIS potwierdza pierwsze zgony

Wśród infekcji bakteryjnych są to:

• angina (ostre zapalenie migdałków wywołane paciorkowcem, np. Streptococcus pyogenes),

• zapalenie zatok,

• bakteryjne zapalenie ucha środkowego,

• zapalenie oskrzeli (nadkażenia bakteryjne),

• zapalenie płuc (nadkażenie bakterią Streptococcus pneumoniae).

Zobacz też: Infekcja wirusowa a bakteryjna – jak je odróżnić?

Początek sezonu infekcyjnego widać też w aptekach. Pacjenci zgłaszają się tam nie tylko po leki, ale także po suplementy diety, którymi chcą wzmocnić odporność.

- Już pod koniec września przychodzą pierwsi pacjenci, którzy chcą uzupełnić apteczki przed sezonem jesiennym, ale większość robi to, gdy temperatura trwale się już obniża, więc z reguły w okolicach października. Najczęściej robią zapasy popularnych leków objawowych bez recepty: przeciwbólowych, przeciwgorączkowych, kropli do nosa, tabletek na gardło czy syropów na kaszel - mówi w rozmowie z WP abcZdrowie farmaceutka mgr Dominika Lewandowska.

Pacjenci ustawiają się też w kolejkach po witaminę D3. - Przeważnie w okolicach jesieni Polacy przypominają sobie o suplementacji witaminy D3 i to wtedy obserwujemy skok zainteresowania tymi preparatami - dodaje ekspertka.

Suplementacja witaminy D3, w szczególności w miesiącach jesienno-zimowych, jest powszechnie rekomendowana przez lekarzy z uwagi na niskie nasłonecznienie i częste niedobory. Jak podaje Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej PZH, może się z nimi zmagać nawet 90 proc. Polaków.

O suplementacji witaminy D3 mówi również lek. Bożena Janicka. Zaznacza jednak, że należy to robić z głową. - Szacuje się, że ponad 90 proc. Polaków ma niedobór witaminy D3, ale jednak nie należy z góry zakładać, że znajdujemy się w tej większości. Pacjenci biorą w ciemno końskie dawki, a ja zawsze podkreślam, że najpierw warto się zbadać, bo możemy sobie zaszkodzić. Początek jesieni to idealny moment, żeby zbadać poziom witaminy D3 po lecie - radzi.

Suplementy z witaminą D3 nie są jedynymi, które interesują pacjentów w aptekach. - Widać, że cały czas żywe jest przekonanie, że na wzmocnienie odporności najlepsza jest witamina C. Ale badania, które odnoszą się do tego zastosowania, bazują na dość starych danych, wymagają odświeżenia i pogłębienia - wyjaśnia farmaceutka mgr Dominika Lewandowska.

- Niektórzy stosują także strategię "silnego uderzenia" dużą dawką witaminy C, kiedy tylko zauważą u siebie pierwsze objawy infekcji. Faktycznie, było badanie, które wykazało, że może być to skuteczna opcja, ale te dowody nadal są ograniczone i nie pozwalają na dojście do jednego, niepodważalnego wniosku. Ja nie rekomenduję pacjentom tej metody. Jeśli dolegliwości dopiero się rozwijają, warto od razu zadziałać objawowo - dodaje.

Badania, o których wspomina farmaceutka, pochodzą sprzed kilku lat. Ukazały się m.in. w 2017 roku w czasopiśmie "Nutrients" i w 2020 roku we "Frontiers in Immunology".

Lekarze zauważają także wśród pacjentów pewne jesienne ambicje na wzmocnienie organizmu, ale często w postaci drogi na skróty. - Pacjenci szukają rozwiązań "na już", cudownych witamin czy suplementów, a zapominają o absolutnych podstawach. Ja teraz codziennie, przejeżdżając przez miasto, widzę ludzi ubranych zupełnie nieadekwatnie do pogody: jedni w zimowych kurtkach, inni w krótkich spodenkach. Żadna z tych opcji nie jest dobra: ani przegrzanie, ani wychłodzenie. Po drugie, początek jesieni to najlepszy moment, żeby włączyć do diety świeże warzywa. Zanim sięgniemy po apteczne suplementy, mamy naprawdę wiele możliwości, żeby dołożyć sobie witamin i minerałów w naturalny sposób - mówi lek. Bożena Janicka.

**Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Anitra C. Carr et al., "Vitamin C and Immune Function", Nutrients, 2017,

• Guiseppe Cerullo et al., "The Long History of Vitamin C: From Prevention of the Common Cold to Potential Aid in the Treatment of COVID-19", Frontiers in Immunology, 2020,

• Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej PZH.