Zespól Adele – przyczyny, objawy i leczenie

Zespól Adele (ang. Adele syndrom, syndrom Adele) to zaburzenie psychiczne o charakterze urojeniowo-obsesyjnym, określane jako choroba miłości. Jego istotą jest obsesja na punkcie jakiejś osoby, której towarzyszy głębokie, ale błędne przekonanie, że uczucie jest odwzajemnione. Zespół najczęściej występuje u kobiet, ale diagnozuje się je również u mężczyzn.

Zaburzenie swoją nazwą nawiązuje do nieodwzajemnionej miłości Adele, córki słynnego pisarza Victora Hugo do angielskiego oficera Alfreda Pinsona.

Syndrom Adele nie jest ujęty w klasyfikacji zaburzeń psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego DSM-5 i nie został wpisany na Międzynarodową Listę Chorób ICD-10. Nie jest to odrębna jednostka chorobowa. We współczesnej psychiatrii, z uwagi na stygmatyzujący charakter określenia „choroba psychiczna”, proponuje się używanie określenia „zaburzenie psychiczne”. Zespól Adele postrzega się w kategorii obsesji i urojeń.

Na wystąpienie zespołu Adele, podobnie jak w przypadku wielu innych zaburzeń psychicznych, wpływają czynniki biologiczne (zaburzenia równowagi hormonalnej, dysfunkcje mózgu czy zaburzenia równowagi neuroprzekaźników, schizofrenia i inne choroby psychiczne), czynniki genetyczne (nieprawidłowości chromosomalne), jak również czynniki środowiskowe (doświadczenia z okresu dzieciństwa). Nie bez znaczenia jest osobowość i temperament.

Istnieje także teoria, że na pojawienie się urojenia albo obsesji w obliczu braku zainteresowania czy oporu ze strony osoby darzonej uczuciem może mieć wpływ reguła niedostępności. Ta mówi na wzroście atrakcyjności niedostępnego obiektu. Według psychologa społecznego, Roberta Cialdiniego, bardziej cenimy coś, co jest mniej dostępne, przypisując temu większą wartość.

Zespół Adele to zaburzenie psychiczne i zespół urojeniowy, którego podłożem jest platoniczna, patologiczna miłość. Obsesji i wiarze we wzajemność uczuć towarzyszy wiele objawów, które mogą być zarówno niegroźne, jak i poważne.

Symptomem zespołu Adele jest nie tylko fantazjowanie i częste myślenie o obiekcie westchnień, ale i śledzenie go, dążenie do przebywania w jego towarzystwie, inicjowanie kontaktu, nachodzenie w domu czy w pracy, śledzenie na mediach społecznościowych.

To także zaniedbywane obowiązków, rezygnacja z utrzymywania kontaktów społecznych, problemy ze snem i koncentracją, zaniedbanie higieny, a także porzucenie dotychczasowych aktywności czy planów. Zdarza się, że osoby zmagające się z obsesją Adele zbierają przedmioty, które mają związek z ukochaną osobą. Pojawia się ciężka depresja i apatia, przeplatana euforią.

Typowa jest także derealizacja, czyli zniekształcenia rzeczywistości, wahania nastroju, labilność emocjonalna, impulsywność działań, a także niesłuchanie opinii, spostrzeżeń i ostrzeżeń innych osób na temat niepokojącej sytuacji.

Ponieważ odróżnienie miłości od chorego uczucia nie zawsze jest łatwe, wielu pacjentów nie chce przyjąć do wiadomości, że ma problem. Zdarza się, że pojawiają się groźby samobójstwa czy szantaż. Oznacza to, że obsesja Adele może zagrażać zdrowiu i życiu nie tylko osoby nim dotkniętej, ale i będącej obiektem uczuć.

Osoby cierpiące na zespół Adele najczęściej nie chcą pomocy specjalisty, ponieważ nie zdają sobie sprawy z tego, że ich uczucie zamieniło się obsesję i nieprzewidywalną zależność. Ponieważ zaprzeczają rzeczywistości, bardzo ważne jest wsparcie osób bliskich.

Zespół Adele to zaburzenie psychiczne, stąd jego rozpoznaniem i leczeniem zajmuje się psycholog, psychoterapeuta lub psychiatra (ważne jest zbadanie pacjenta pod kątem schizofrenii). Optymalna terapia przebiega dwutorowo. Psychiatra włącza leczenie farmakologiczne: leki przeciwpsychotyczne albo przeciwdepresyjne, z kolei terapeuta prowadzi terapię (najskuteczniejsza wydaje się terapia poznawczo-behawioralna).

W leczeniu zespołu Adele bardzo ważna jest prawidłowa diagnoza i szybko wdrożona terapia. Bez pomocy, wsparcia i leczenia zespół Adele nie tylko obniża jakość funkcjonowania, ale i niszczy życie. Może się zdarzyć, że pacjent porzuca rzeczywistość i żyje w fikcyjnym świecie wyobrażeń.