ZUS odzyskał miliony po kontrolach L4. Tysiące ujawnionych nadużyć

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w województwie podlaskim w okresie od stycznia do czerwca 2025 r. sprawdził 5,9 tys. zwolnień lekarskich. W 206 przypadkach zdecydował o wstrzymaniu wypłaty zasiłków chorobowych, co dało oszczędność ponad 355 tys. zł. Dodatkowo, świadczenia po ustaniu zatrudnienia zostały obniżone o ponad 2,1 mln zł. W sumie do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wróciło ponad 2,5 mln zł - o 300 tys. zł więcej niż w tym samym okresie rok wcześniej.

Kontrole często ujawniają ewidentne naruszenia zasad, np. dotyczące wykonywania pracy zarobkowej na zwolnieniu wbrew ewidentnym zaleceniom lekarza. Takie działanie, zgodnie z przepisami, skutkuje utratą prawa do świadczenia za cały okres L4. ZUS przypomina, że czas chorobowego należy przeznaczyć na leczenie, a nie na dodatkowy zarobek czy wyjazdy rekreacyjne.

Zobacz też: Rewolucja w L4? ZUS od pierwszego dnia i wyższe zasiłki

Dane z całej Polski pokazują, że problem jest powszechny. W pierwszej połowie 2025 ZUS przeprowadził 227 tys. kontroli zwolnień lekarskich. Efektem było wstrzymanie wypłaty 14,8 tys. zasiłków na łączną kwotę ponad 22,1 mln zł oraz obniżenie świadczeń po ustaniu zatrudnienia o 128,3 mln zł. Łącznie odzyskano do systemu 150,5 mln zł.

Zobacz też: Nowe dane ZUS dotyczące L4. Niepokojący trend wśród Polaków

Co więcej, bezprawne zwolnienia coraz częściej pozyskiwane są online, bez konsultacji z lekarzem.

- To taki sam biznes jak w przypadku receptomatów. Odbywa się to błyskawicznie, bez kontroli stanu pacjenta. Nie trzeba więc nigdzie dzwonić i rozmawiać z lekarzem. Wystarczy wypełnić on-line krótki formularz, wpisać dowolne dolegliwości, zapłacić blikiem, by po chwili mieć już wystawione zwolnienie - zaznaczał w rozmowie z WP abcZdrowie Jakub Kosikowski, rzecznik Naczelnej Izby Lekarskiej.

Część działań kontrolnych wynikała z anonimowych zgłoszeń - często od sąsiadów lub współpracowników, którzy zauważyli nieprawidłowości. Uprawnienia do kontroli L4 mają także pracodawcy zatrudniający powyżej 20 osób, co dodatkowo zwiększa skuteczność wykrywania nadużyć.

ZUS podkreśla, że kontrola zwolnień lekarskich to nie tylko sposób na ochronę Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ale także narzędzie do walki z nieuczciwymi praktykami, które obciążają uczciwych płatników składek.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. ZUS