ZUS ujawnia, co Polacy robią na L4. Mówi, kto musiał zwrócić pieniądze
Prowadzą treningi, strzygą klientów, remontują mieszkania. Lista zajęć, którym Polacy oddają się na L4, jest bardzo długa. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie popuszcza jednak rodakom. Kontroluje masowo i nakazuje zwrot zasiłków chorobowych. Padła już rekordowa kwota. Zapytaliśmy ZUS, w jakich przypadkach pacjenci musieli zwrócić pieniądze.
W tym artykule:
Rekordowe kontrole ZUS
Polacy masowo biorą zwolnienia lekarskie. Jak pisaliśmy jeszcze w styczniu, liczba zaświadczeń, potocznie nazywanych L4, wystawionych w 2024 roku przekroczyła 22 miliony.
Coraz częściej okazuje się jednak, że Polacy wcale nie biorą zwolnienia po to, by chorować. ZUS prowadzi masowe kontrole, ścigając tych, którzy oszukują.
Najnowsze dane za 2024 rok nie pozostawiają co do tego wątpliwości. ZUS wydał decyzje o zwrot nienależnych zasiłków chorobowych w rekordowej kwocie.
Chodzi o 34 mld zł, czyli ponad dwa razy więcej, niż rok wcześniej, kiedy ta kwota wyniosła 16,4 mld.
"Zwiększona liczba kontroli oraz znacznie lepsze wyniki finansowe to rezultat bardziej ukierunkowanych działań, skoncentrowanych na przypadkach budzących poważne wątpliwości" - czytamy w informacji z biura prasowego ZUS przesłanej do redakcji WP abcZdrowie.
L4 mogą być kontrolowane z inicjatywy pracodawcy lub innej osoby, która wskaże na nieprawidłowości w ich wystawieniu lub wykorzystaniu, a także samego ZUS-u.
Podejrzane zwolnienia lekarskie
Jakie zwolnienia lekarskie są najbardziej podejrzane?
"Kontroli poddawane są zwolnienia, które są wystawiane często, na krótkie okresy, przez różnych lekarzy i na różne jednostki chorobowe" - przekazał nam ZUS.
Tymczasem w ubiegłym roku najwięcej było właśnie krótkich L4, które trwały od 1 do 5 dni (42,9 proc. wszystkich zaświadczeń wystawionych w 2024 roku).
"Szczególną uwagę zwracają też zwolnienia wystawione po krótkim okresie ubezpieczenia, z zawyżoną podstawą wymiaru zasiłku, a także te, w przypadku których wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego składany był po zakończeniu okresu, na jaki zostało wystawione zwolnienie, oraz zwolnienia po ustaniu tytułu do ubezpieczenia" - dodaje ZUS.
Z jego danych wynika, że w zeszłym roku 450 tys. kontroli zwolnień lekarskich wykazano 30 tys. przypadków nieprawidłowości - i w tylu wstrzymano wypłatę zasiłków chorobowych.
Najczęstsze przyczyny zwolnień lekarskich w 2024 r. to:
choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej: 41,8 mln dni absencji,
choroby układu oddechowego: 33 mln dni absencji,
urazy, zatrucia i inne skutki działania czynników zewnętrznych: 32,5 mln dni absencji,
schorzenia związane z ciążą, porodem i połogiem: 31,8 mln dni absencji,
zaburzenia psychiczne: 30,3 mln dni absencji.
Nie chorują, a trenują i remontują
ZUS może prześwietlać Polaków wielotorowo. Chodzi o kontrole:
wyjazdowe - w miejscach zamieszkania, czasowego pobytu lub zatrudnienia osoby kontrolowanej, a także w miejscu prowadzenia przez nią działalności,
dokumentacji - analiza danych z KSI ZUS, informacji i dokumentów otrzymanych od płatnika składek lub innego podmiotu zewnętrznego, a także informacji pochodzących z internetu (np. social mediów) oraz innych mediów.
Przypomnijmy, że zwolnienia lekarskiego nie można wykorzystywać jak urlopu albo w jego czasie pracować.
Nie można go też wykorzystywać na inne aktywności, które mogłyby wydłużyć okres niezdolności do pracy i powrót do zdrowia. Chodzi np. o aktywności, które narażają nas na wypadek, czy są związane z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, np. zawody sportowe.
Tymczasem podczas kontroli coraz częściej okazuje się, że Polacy na L4 wcale nie chorują. Wręcz przeciwnie, kontrole ZUS wykazały, że wielu oddaje się wówczas wielu różnym zajęciom.
"Niektórzy na zwolnieniu lekarskim, zamiast wracać do zdrowia, pracowali lub remontowali mieszkanie. Inni byli już zdrowi w momencie badania przez lekarza orzecznika" - przekazał nam ZUS.
Wśród osób, które w ostatnim czasie musiały zwrócić zasiłek chorobowy, był np. mężczyzna, który wykonywał zabiegi fizjoterapeutyczne w ramach działalności gospodarczej. W ten przedsiębiorczy sposób "chorowała" także właścicielka salonu fryzjerskiego, która na zwolnieniu lekarskim zajmowała się włosami swoich klientów.
"Zasiłek chorobowy za cały okres zwolnienia lekarskiego stracił również pan, który będąc zatrudniony w kilku placówkach oświatowych, w trakcie zwolnienia prowadził zajęcia pozalekcyjne - treningi" - dodaje ZUS.
L4 na remont mieszkania i budowę domu
ZUS wskazuje, że nadal popularna jest też budowlanka. "Jeden z ubezpieczonych w trakcie zwolnienia remontował mieszkanie, a inny za zgodą pracodawcy wykonywał prace budowlane na jego rzecz" - precyzuje biuro prasowe ZUS.
Niektórzy na L4 jadą na wakacje, a nawet organizują wesele czy startują w maratonie.
"Jeżeli osoba kontrolowana nie zgadza się z wydaną przez ZUS decyzją, ma prawo odwołać się od niej do sądu. Na złożenie odwołania ma miesiąc od dnia otrzymania decyzji. Jeśli zdecyduje się odwołać od decyzji ZUS, sprawę rozpatruje sąd. Prawomocny wyrok sądu rozstrzyga sprawę" - przekazał nam ZUS.
Kilka dni temu pisaliśmy, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje rewolucję w zwolnieniach lekarskich. Chodzi m.in. o zniesienie całkowitego zakazu pracy na L4 i zaostrzenie ZUS-owskich kontroli zwolnień.
Katarzyna Prus, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- ZUS
- WP abcZdrowie
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
