Zwichnięcie stawu łokciowego

Jednym z rodzajów urazów łokcia jest zwichnięcie nawracające (nawykowe) stawu łokciowego. Typowe dla niego są powtarzające się urazy łokcia. Mogą one występować nawet bez powodu. Takie zwichnięcia są zwykle bezbolesne i łatwo je nastawić. Ten typ dolegliwości może być wrodzony lub nabyty.

Czynnikami wpływającymi na wystąpienie zwichnięć nawykowych są między innymi:

• wrodzona wiotkość stawów,
• rozluźnienie i osłabienie więzadła pobocznego oraz bocznej części torebki stawowej,
• deformacja powierzchni stawowej bloczka kości ramiennej,
• złamania śródstawowe,
• aplazja lub hipoplazja kłykcia przyśrodkowego kości ramiennej,
• osteochondritis dissecans w zakresie bloczka kości ramiennej.

U większości chorych ten rodzaj zwichnięć pojawia się po pierwotnym urazie. Wielokrotne urazy spowodowane zwichnięciem nawracającym stawu łokciowego uszkadzają chrząstkę stawową i mogą prowadzić do zmian zwyrodnieniowo-zniekształcających. U niektórych chorych można zaobserwować zwapnienia stawów i kości.

Jeśli doszło do zwichnięcia stawu łokciowego, w obrębie łokcia pojawia się obrzęk, ból, który uniemożliwia poruszanie ręką. Ręka jest nienaturalnie wygięta, a w okolicy łokcia może pojawić się zasinienie na skutek uszkodzenia więzadeł.

Leczenie polega na nastawieniu zwichnięcia i unieruchomieniu stawu na trzy tygodnie. Warto pamiętać, aby podczas drogi do lekarza ręka również była unieruchomiona. Diagnozę zwichnięcia lekarz zaczyna od zbadania ręki. Sprawdza puls w nadgarstku, obrzęk, zniekształcenie, stan skóry oraz obieg krwi w ręce. Jeśli w wyniku zwichnięcia została uszkodzona tętnica, dłoń pacjenta jest chłodna i ma biały lub fioletowy odcień.

Ponadto sprawdzane są nerwy. W przypadku, gdy doznały obrażeń, pacjent nie jest w stanie poruszyć częścią lub całą dłonią. Lekarz zleca prześwietlenie, które pomaga określić, czy doszło do uszkodzenia kości i pokazuje kierunek przemieszczenia.

Na skutek powikłań związanych ze złamaniami śródstawowymi może wystąpić trwała dysfunkcja stawu i zaburzenia czynności manualnych, nawet pomimo zastosowania prawidłowego leczenia. Do częstszych komplikacji zalicza się przykurcz stawu łokciowego. Zależy on zarówno od tego, jak poważny był uraz, jak i od leczenia.

Po urazie staw łokciowy jest bardziej narażony na wystąpienie skostnień. Skostnienia są spowodowane zwłóknieniem i metaplazją kostną torby stawowej, przyczepów mięśniowych, więzadeł oraz tkanki łącznej. Mogą one w niewielkim stopniu ograniczać zakres ruchu. Natomiast skostnienia śródmięśniowe mogą doprowadzić do znacznego ograniczenia ruchu. Na wystąpienie skostnień wpływ mają następujące czynniki:

• zbyt krótki okres unieruchomienia,
• opóźnienie repozycji,
• zwichnięcie łokcia, któremu towarzyszy złamanie,
• opóźnione leczenie chirurgiczne,
• otwarte zwichnięcie,
• zbyt intensywna rehabilitacja,
• znaczne uszkodzenie tkanek miękkich.

Źródła

1. Postępowanie leczniczo-usprawniające w zwichnięciach stawu łokciowego
2. Dziak A. (red.), Rehabilitacja ortopedyczna: Tom 1-2, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-081-8
3. Gaździk T., Podstawy ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3317-9
4. Debrunner H.U., Hepp W.R. Diagnostyka w ortopedii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3416-5