Zwiększają ryzyko demencji. Wielu ich nie zauważa

Zarówno podczas udaru, jak i TIA, dopływ krwi do części mózgu zostaje gwałtownie ograniczony lub całkowicie zablokowany. Może to wywołać szereg objawów, takich jak trudności z mówieniem oraz drętwienie, osłabienie lub paraliż twarzy, ręki bądź nogi. W przypadku TIA niedokrwienie i objawy mają jednak charakter przejściowy – zazwyczaj trwają zaledwie kilka minut i nie powodują trwałego, wykrywalnego uszkodzenia mózgu.

Badanie objęło 113 081 osób (średnia wieku: 70 lat), które przebyły swój pierwszy mikroudar (TIA) i nie miały wcześniej zdiagnozowanej demencji. Naukowcy zestawili ich z grupą kontrolną o podobnej strukturze wieku, płci i stanu zdrowia (uwzględniając czynniki takie jak nadciśnienie czy cukrzyca) bez historii udarów ani demencji, a także z osobną grupą osób po pierwszym klasycznym udarze.

W trakcie obserwacji, trwającej średnio 7 lat, odnotowano następujące wyniki:

• 19 proc. osób po mikroudarze (TIA) otrzymało diagnozę demencji,
• 20 proc. osób po klasycznym udarze rozwinęło demencję,
• U 15 proc. osób z grupy kontrolnej (bez udaru ani TIA) zdiagnozowano demencję.

Choć powszechnie wiadomo, że przejściowy atak niedokrwienny podnosi ryzyko wystąpienia kolejnego, pełnoprawnego udaru, badanie wykazało, że pacjenci po TIA byli 2,5 razy bardziej narażeni na rozwój demencji niż na wystąpienie udaru.

Do rozpoznawania objawów udaru mózgu i miniudaru pomocna jest zasada BE FAST, czyli prosty schemat pozwalający szybko zidentyfikować niepokojące sygnały. Poszczególne litery oznaczają:

B – Balance (równowaga) – utrata równowagi lub problemy z koordynacją ruchów,

E – Eyes (oczy) – nagłe pogorszenie widzenia, podwójne widzenie lub utrata wzroku w jednym bądź obu oczach,

F – Face (twarz) – opadanie kącika ust, asymetria twarzy, trudności z uśmiechaniem się.

A – Arms (ręce) – trudności z uniesieniem rąk.

S – Speech (mowa) – niewyraźna mowa, trudności z wypowiadaniem słów lub rozumieniem innych.

T – Time (czas) – konieczność natychmiastowego wezwania pomocy medycznej.

Wystąpienie choćby jednego z tych objawów wymaga pilnej reakcji. Należy zadzwonić pod numer 999 lub 112, nawet jeśli dolegliwości ustąpią po kilku minutach. Osoba, która doświadczyła TIA, wymaga pilnej diagnostyki neurologicznej. Szybkie ustalenie przyczyny niedokrwienia i wdrożenie odpowiedniego leczenia mogą istotnie zmniejszyć ryzyko kolejnego incydentu. 

Do najważniejszych czynników ryzyka należą nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, podwyższony cholesterol, cukrzyca oraz migotanie przedsionków. Znaczenie mają również palenie papierosów, brak aktywności fizycznej i niezdrowa dieta. 

Źródło: harvardhealth.org