Chemioterapia, czyli leczenie cytostatyczne, to sposób leczenia chorób nowotworowych, który polega na stosowaniu szczególnych grup leków w walce z chorobą. Dzięki tej metodzie zniszczeniu mogą ulegać komórki nowotworowe zlokalizowane w całym organizmie. Stosowane leki działają głównie na komórki, które ulegają szybkim podziałom – takimi komórkami są komórki nowotworowe. W znacznie mniejszym stopniu zniszczeniu ulegają prawidłowe tkanki – jednak nie da się zapobiec powikłaniom i uchronić zdrowe komórki przed działaniem leków.
Skutki uboczne chemioterapii dotykają szczególnie te obszary, w których komórki szybko ulegają podziałom. Są to komórki zlokalizowane w przewodzie pokarmowym, skórze, włosach oraz w szpiku kostnym. Występowanie skutków ubocznych obok oporności danego nowotworu na leczenie stanowi poważny czynnik ograniczający stosowanie tej metody u chorych. Skutki uboczne chemioterapii mogą być różne w zależności od rodzaju przyjmowanych leków, ponad to każdy organizm w nieco inny sposób na dane leczenie reaguje.
Powikłania chemioterapii
Skutki uboczne hemioterapii dzielą się na:
ostre (natychmiastowe) – występują w okresie stosowania chemioterapii (nudności, wymioty, reakcja uczuleniowa),
wczesne – pojawiające się 4-6 tygodni po leczeniu (uszkodzenie szpiku kostnego, wypadanie włosów, zapalenie błon śluzowych),
opóźnione – występują w okresie kilku do kilkunastu tygodni po stosowaniu chemioterapii (uszkodzenie nerek, płuc, serca),
późne (odległe) – występujące kilka miesięcy lub lat od stosowania leczenia (uszkodzenie układu rozrodczego, nowotwory wtórne).
Najczęstsze powikłania po chemioterapii
mielosupresja, czyli zahamowanie produkcji krwinek w szpiku kostnym. Zahamowaniu mogą ulec wszystkie linie produkcji krwinek – czerwonych, białych oraz płytek krwi,
niedokrwistość czyli anemia, powstaje gdy dochodzi do spadku produkcji czerwonych krwinek. Pojawia się narastające osłabienie, spadek wydolności fizycznej, bladość, apatia, senność, bóle głowy, zaburzenia koncentracji,
neutropenia to sytuacja, gdy w krwi występuje za małą liczbę neutrofili. Neutrofile to podstawowy rodzaj krwinek białych, ich funkcją jest zwalczanie infekcji. W przypadku ich braku pojawiać się może zwiększona tendencja do zakażeń, głównie w obrębie układu oddechowego i zatok. Infekcje mogą trwać dłużej niż dotychczas i często nawracać, często również występuje gorsza odpowiedź na stosowane leczenie. W przypadku stosowania chemioterapii może dojść do tak dużego spadku białych krwinek że konieczna jest zmiana stosowanego leczenia. W trakcie chemioterapii konieczne jest regularne badanie liczby krwinek białych przed i w trakcie każdego cyklu leczenia,
trombocytopenia (małopłytkowość) – dochodzi do niej gdy zahamowaniu ulegnie produkcja płytek krwi. Trombocyty są odpowiedzialne za rozpoczęcie procesu krzepnięcia krwi, jeżeli dochodzi do krwawienia. W przypadku ich braku zwiększa się skłonność do powstawania siniaków i wybroczyn, mogą pojawić się krwawienia z nosa czy dziąseł, może także wydłużać się czas krwawienia- na przykład po zranieniu,
utrata włosów przy chemioterapii dla wielu chorych stanowi bardzo istotny problem. Utrata włosów lub zmniejszenie ich gęstości może dotknąć każdego miejsca – owłosioną skórę głowy, brwi, okolice intymne. Zwykle pojawia się po dwóch lub trzech tygodniach po rozpoczęciu chemioterapii. Zwykle wypadanie włosów jest tymczasowe i najczęściej po zakończeniu leczenia odrastają. Aby jak najmniej naruszyć strukturę włosów warto o nie szczególnie dbać - do czesania używać miękkiej szczotki lub grzebienia o szerokich zębach, unikać stosowania wysokich temperatur, środków chemicznych, urazów mechanicznych,
nudności i wymioty - mogą występują już od pierwszego dnia stosowania chemioterapii lub w późniejszym czasie. Aby zapobiec temu powikłaniu można stosować leki przeciwwymiotne. Warto również zadbać o lekkostrawną dietę i częste małe posiłki,
biegunka jest kolejnym skutkiem ubocznym chemioterapii. W przypadku jej wystąpienia konieczne jest uzupełnienie płynów, najlepiej pod postacią wody,
owrzodzenia jamy ustnej to kolejne z możliwych powikłań. Może występować zaczerwienienie, podrażnienie, pojawiają się drobne ranki i owrzodzenia. Z powodu obniżenia odporności częste są infekcje wirusowe i grzybicze. Konieczne jest przestrzeganie starannej higieny jamy ustnej i unikanie substancji które mogą podrażnić błonę śluzową jamy ustnej (na przykład potraw kwaśnych i ostrych),
zmiany w smaku mogą występować, ale ustępują po zakończeniu chemioterapii. U niektórych chorych zmienia się smak jedzenia i picia, czasami potrawy mają posmak metaliczny,
pozostałe skutki uboczne: inne możliwe skutki uboczne chemioterapii to pogorszenie pracy serca, nerek i płuc, może wystąpić wysypka skórna. Niektóre leki mogą wpływać negatywnie na system nerwowy, czego objawami są: zaparcie, mrowienie w palcach rąk i nóg,
w odległym czasie w wyniku stosowania chemioterapii dojść może do uszkodzenia układu rozrodczego, oraz rozwinięcia się nowotworów wtórnych ( na przykład ostrej białaczki szpikowej).
Chemioterapia ma bardzo szerokie zastosowanie zarówno jako metoda, która ma zapewnić wyleczenie chorego, poprawić jego jakość życia. Stosowana jest także jako leczenie umożliwiające skuteczne przeprowadzenie przeszczepu szpiku. Niestety istnieją poważne skutki uboczne chemioterapii, a sama metoda nie zawsze pozwala osiągnąć zamierzony efekt. W każdym przypadku należy więc wziąć pod uwagę prawdopodobieństwo wystąpienia objawów niepożądanych, a z drugiej strony prawdopodobieństwo korzyści z leczenia. Warto również starać się zapobiegać wystąpieniu objawów niepożądanych chemioterapii, a gdy wystąpią pomóc w ich zapobieganiu. Konieczne jest także długofalowe monitorowanie odległych skutków leczenia.
Bibliografia
Madej G. Chemioterapia onkologiczna dorosłych i dzieci, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2194-4 Maj S. Farmakoterapia chorób krwi i układu krwiotwórczego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2449-8 Dmoszyńska A. Leczenie rozrostowych chorób hematologicznych, Folium, Lublin 2002, ISBN 83-86239-61-1 Orzechowska-Juzwenko K. Zarys chemioterapii nowotworów narządowych i układowych, Volumed, Wrocław 2000, ISBN 83-87804-15-0
U siostry męża niedawno wykryto ostrą białaczkę szpikową M2. Dostał pierwszą chemię i czuje się bardzo źle, ma jakąś wysypkę na całym ciele. Ma za mało płytek krwi, choć ciągle dostaje je i krew. Lekarze tak mówią, nie wiedzą, kiedy dostanie następną...
Mój tato ma 69 lat. Rozpoznanie B-CLL, zastosowane leczenie CHOP 21. Przyjął już dwie serie chemii w odstępie 21 dni, teraz powinien przyjąć trzeci cykl, ale z braku miejsc w szpitalu musi zaczekac dodatkowo tydzień. Czy taki dłuższy odstęp między...
Ostra białaczka limfoblastyczna, klasyfikacja kliniczna; LRG, dziewczyna,18 lat. Ile trzeba przebywać w szpitalu podczas leczenia indukcyjnego? W jakiej posaci podawane są leki? Leczenie to musi odbywać się w szpitalu? Jakie są skutki przyjmowania glikokortykosteroidów...
Witam. Po jakim czasie po chemioterapii ostrej białaczki szpikowej następuje gwałtowny spadek wszystkich wartości (białe krwinki, czerwone, płytki itd.)? I kiedy zaczynają rosnąć?
Dzień dobry, mój ojciec po kolejnej chemioterapii boryka się z gorączką, która trwa już ponad dwa tygodnie. Utrzymuje się ona obecnie w granicach 38 stopni. Czy jest to oznaka, że chemioterapia mogła się nie przyjąć? Z góry dziękuję...
Mam 17 lat. W wieku 3 lat zdiagnozowano u mnie ostrą białaczkę limfoblastyczną. Zostałam poddana chemioterapii i leczeniu sterydami. Nie miałam przeszczepu szpiku i nie byłam leczona radioterapią. Jakie jest ryzyko, że po tym leczeniu zostałam bezpłodna?...
Witam. Mam na imię Marzena, mam 39 lat. 6 miesięcy temu urodziłam córeczkę, 4 miesiące później stwierdzono, że mam białaczkę przewlekłą. W badaniach krwi wyszło 256,000 leukocytów. W tej chwili od półtora miesiąca biorę G******,...
Dzień dobry, mój ojciec już kilka lat choruje na białaczkę limfatyczną. Dopiero w tym roku (7 rok leczenia) zaczął bardzo źle reagować na chemioterapię. Od miesiąca ma gorączkę - od 37 do 38 stopni. Bez przerwy. Lekarze powiedzieli, że nie jest...
Dzień dobry. Mój mąż zachorował na ostrą białaczkę limfoblastyczną aktualnie przebywa w szpitalu, jest w pierwszym etapie leczenia (chemioterapia, która trwa około miesiąca, po tym okresie jeżeli wszystko będzie w porządku może na jakiś...
Kilka miesięcy temu dowiedziałam się o chorobie. Jestem po chemioterapii, ale nadal wyniki się nie wiele poprawiają. Czy ktoś może mi napisać, dlaczego?
Witam, mam 23 lata i jestem 3 lata po leczeniu. Chemioterapie zacząłem od ABVD lecz nic nie pomógł i miałem BICOP tak to się chyba nazywa. Chciałbym się dowiedzieć czy jest szansa u mnie na płodność, bo lekarz mi powiedział przed leczeniem, że...
Witam! Mam 22 lata i mam chłoniaka, jestem teraz przed autoprzeszczepem szpiku, czyli ja jestem swoim dawcą. Wcześniej miałem 4 kursy chemii ABVD. Jak to jest z płodnością po przeszczepie i po tych wszystkich chemiach? Czy będę mógł mieć dzieci?...
Serdecznie witam i na początku bardzo dziękuję za otrzymane dotychczas odpowiedzi. Niestety, mam jeszcze jedno pytanie. Po ostatniej chemii doszło u mojego taty do powikłań. Nagle spuchły i zsiniały mu nogi, nikt z lekarzy nie wie, co to oznacza. Wykluczono...
DZIEŃ DOBRY. MAM NA IMIĘ GOSIA. JESTEM MAMĄ 13-MIESIĘCZNEGO SYNKA RAFAŁKA. DZIECKO URODZIŁO SIĘ Z ZESPOŁEM DOWNA. OD PRAWIE DWÓCH MIESIĘCY SYN MA OBNIŻONY POZIOM PŁYTEK KRWII - W LIPCU MIAŁ ICH 50 TYS., A OBECNIE MA ICH 23 TYS. PONADTO HEMOGLOBINA,...
(...) jeszcze przed zastosowaną chemioterapią wszystkich ubytków w zębach.
Dieta w chemioterapii
Wskazane jest unikanie potraw słodkich, kwaśnych ... ób. Konieczne jest przyjmowanie dużej ilości płynów.
Chemioterapia - czego się wystrzegać?
W trakcie chemioterapii należy pewnych ... chemioterapii nowotworów narządowych i układowych, Volumed, Wrocław 2000, ISBN 83-87804-15-0 Madej G. Chemioterapia onkologiczna ... Chemioterapia, czyli leczenie cytostatyczne, to sposób leczenia chorób nowotworowych, a polega na...
Chemioterapia, czyli leczenie cytostatyczne, popularnie nazywane „chemią”, to sposób leczenia chorób nowotworowych, polegający na stosowaniu szczególnych grup leków w walce z chorobą. Dzięki tej metodzie zniszczeniu mogą ... zniszczeniu ulegają prawidłowe tkanki.
Białaczka - chemioterapia
W zależności od typu nowotworu i stadium jego rozwoju, dzięki ... óźnienie rozwój nowotworu;
złagodzenie objawów, które mogą być spowodowane chorobą co doprowadza do poprawy...
(...) objawów klinicznych choroby. Trwa zwykle kilka tygodni;
chemioterapia konsolidująca - ma na celu ustabilizowanie remisji ... ównie schematy złożone z kilku leków cytostatycznych ułożonych w odpowiednie cykle, jest to tak zwana chemioterapia wielolekowa ... Chemioterapia, czyli leczenie cytostatyczne, to sposób leczenia chorób nowotworowych. Polega na stosowaniu szczególnych grup leków w walce z chorobą. Dzięki tej metodzie zniszczeniu mogą ulegać komórki...
(...) G. Chemioterapia onkologiczna dorosłych i dzieci, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2194-4 Buczko W ... Chemioterapia, czyli leczenie cytostatyczne, to sposób leczenia chorób nowotworowych, polegający na stosowaniu szczególnych grup leków w walce z chorobą. Dzięki tej metodzie zniszczeniu mogą ulegać komórki nowotworowe ... różne sposoby działania upośledzają namnażanie się nieprawidłowych komórek. Często stosuje się kilka...
Skutki uboczne kwasu hialuronowego to przede wszystkim dolegliwości skórne będące efektem wstrzykiwania tej substancji pod skórę, jak i objawy uogólnione, które mogą się pojawić, gdy za pomocą kwasu hialuronowego leczy się...
Antykoncepcja awaryjna, czyli inaczej antykoncepcja postkoitalna to forma zapobiegania ciąży w przypadku, gdy jest już za późno na jakąkolwiek inną metodę. Tabletkę antykoncepcyjną tego typu można dostać na receptę w przypadku gwałtu, stosunku...
Istnieje wiele metod antykoncepcji, ale żadna z nich, z wyjątkiem powstrzymania się od współżycia, nie daje stuprocentowego zabezpieczenia przed zajściem w ciążę. Z badań wynika, że na 100 kobiet stosujących wkła dkę wewnątrzmaciczną u 1,5...
Ludzkość borykała się z zakażeniami bakteryjnymi od zarania swoich dziejów. Cudowny wynalazek jakim są antybiotyki pozwolił walczyć z chorobami, które dotąd były nieuleczalne. Choćby dżuma, która w wiekach średnich...
Antykoncepcja hormonalna jest wybawieniem dla kobiet, które nie planują dziecka, nie chcą rezygnować ze współżycia seksualnego, a stosowanie mechanicznych środków antykoncepcji jest dla nich bardzo uciążliwe. Jednak dodatkowe hormony...
Skutki uboczne antydepresantów mogą pojawić się w początkowym etapie stosowania, ale najczęściej w wyniku zatrucia lekami. Różnią się w zależności od stosowanej grupy antydepresantów.
Pacjenci często stosują leki obniżające poziom kwasu w żołądku. Chcą w ten sposób zmniejszyć ryzyko wystąpienia wrzodów na skutek przyjmowania leków przeciwzapalnych. Przeprowadzone badania wykazały jednak, że łączenie tych środków...
BBC donosi o poważnych efektach ubocznych stosowania popularnego leku na łysienie typu męskiego. Okazuje się bowiem, że przyjmowanie leku na bazie finasterydu może prowadzić do zaburzeń erekcji.
Problem łysienia
Wydawać by się mogło, iż łysienie to problem...
Przy intensywnej terapii, takiej jak ta towarzysząca leczeniu nowotworów, zawsze pojawia się problem skutków ubocznych. Jakie dolegliwości mogą się wiązać z leczeniem raka żołądka?
Leczenie chirurgiczne to podstawowy sposób...
Wazektomia w większości sytuacji jest bezpieczną i skuteczną metodą antykoncepcji, jednak jak każda metoda chirurgiczna nie jest całkowicie pozbawiona działań niepożądanych. Na szczęście, poważne skutki uboczne zdarzają się wyjątkowo rzadko. Trzeba podkreślić,...
Wkładka wewnątrzmaciczna to metoda antykoncepcyjna polegająca na umieszczeniu w macicy specjalnej wkładki, która zapobiega zapłodnieniu. Wkładka, czyli inaczej spirala wewnątrzmaciczna, ma kształt litery T. Umieszcza się ją nieco ponad szyjką macicy,...
Chemioterapia w raku piersi to jedna z najskuteczniejszych metod walki z nowotworem. Leczenie raka piersi polega na stosowaniu leków przeciwnowotworowych (cytostatyków), które działają ogólnoustrojowo. Chemioterapię stosuje...
Podwiązanie jajowodów jest uważane za bezpieczną procedurę medyczną, której wykonywanie nie powinno zagrażać zdrowiu i życiu kobiety. Wybór tej właśnie metody ma uwolnić kobietę od zagrożeń, jakie niosą ze sobą inne środki antykoncepcyjne,...
Włosy po chemioterapii najczęściej wypadają i następuje całkowite wyłysienie, choć nie dzieje się tak zawsze. U niektórych osób chemioterapia wywołuje tylko przerzedzenie włosów. Aby wspomóc włosy podczas leczenia chemioterapią,...
Naukowcy z Baylor College of Medicine i Harvard Medical School wykazali, że rak u człowieka może uzależnić się od pewnych genów zapewniających jego wzrost. Badaczom udało się opracować sposób na wykorzystanie tej słabości nowotworów,...
Kobiety chorujące na raka piersi wymagają leczenia skojarzonego. Obejmuje ono nie tylko leczenie chirurgiczne i radioterapię, ale również leczenie systemowe, czyli chemioterapię oraz hormonoterapię. Rodzaj potrzebnego leczenia zależy od wielu czynników,...
Anemia, czyli niedokrwistość, to poważne zaburzenie układu krwiotwórczego. Niedokrwistość to zmniejszenie stężenia hemoglobiny, hematokrytu lub liczby erytrocytów poniżej wartości, uznanej za prawidłową. W zależności od przyczyny anemii...
Skutki bezsenności występują z różną intensywnością i dotyczyć mogą wielu dziedzin codziennego życia. Przeprowadzono wiele badań z udziałem ochotników, którzy zgodzili się, by pozbawiono ich możliwości snu (przez okres od 1 do 11...
Wśród kobiet osteoporoza dotyczy głównie tych po menopauzie, gdy wraz z zakończeniem miesiączkowania do innych czynników rozwoju choroby dołącza się brak ochronnej roli estrogenów. Są one produkowane przez jajniki, tkankę tłuszczową,...
Jakie konsekwencje dla zdrowia, psychiki i funkcjonowania rodziny niesie nadmierne spożywanie alkoholu? Do jakich powikłań może doprowadzić choroba alkoholowa?
Aborcja może mieć negatywne skutki psychologiczne i psychiatryczne dla kobiety, która się jej poddała. Najnowsze badania dowodzą, że kobiety, które zdecydowały się na aborcję, są zdecydowanie bardziej narażone na stany lękowe i depresję...
Skutki nadwagi są poważne. Zbędne kilogramy nie są wyłącznie problemem estetycznym, ale i zdrowotnym. Nadwaga powoduje bowiem kłopoty ze stawami, układem krwionośnym i układem oddechowym. Na szczęście, możliwa jest walka z nadwagą. Racjonalna dieta i...
Jak długotrwały stres i napięcie psychiczne oddziałują na organizm oraz psychikę człowieka? Czy stres może doprowadzić do rozwoju depresji? Jak radzić sobie z chronicznym napięciem i ciągłym stresem?
Otyłość jest obecnie problemem na skalę światową. Otyli są zarówno młodzi, jak i starsi, zarówno kobiety, jak i mężczyźni i nie jest to jedynie problem natury estetycznej. Otyłość to cała masa zagrożeń dla zdrowia. Przeczytaj, z czym wiążą...
Chrapanie nie jest naturalnym stanem organizmu. U dużego odsetka chrapiących osób ta dolegliwość wywołuje niedotlenienie w czasie snu i współwystępuje z bezdechami sennymi. Są to już niepokojące zjawiska, które oznaczają, że u chorego...
Naukowcy odkryli sposób, który pozwala uchronić szpik kostny przed szkodliwym działaniem chemioterapii. Wiąże się on z wykorzystaniem komórek macierzystych szpiku kostnego, które są modyfikowane tak, aby stały się odporne na...
Badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Pittsburskiego potwierdzają bezpieczeństwo stosowania leku chroniącego zdrową tkankę przed skutkami radioterapii u chorych z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca...
Działanie...
Żelazo jest mikroelementem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Najczęściej jego niedobór występuje po długotrwałym wysiłku, w okresie okołoporodowym i laktacyjnym, menstruacji i rekonwalescencji po chorobie, ale...
Wiele badań naukowych i obserwacji klinicznych udowodniło, że nadmierna ekspozycja na promienie słoneczne powoduje przedwczesne starzenie skóry oraz wzrost ilości zachorowań na nowotwory skóry. Słońce potrafi jednak szkodzić nie tylko naszej...
Uzależnienie od komputera i Internetu określa się inaczej jako siecioholizm. Skutki siecioholizmu mają charakter fizjologiczny, społeczny, psychologiczny, moralny i intelektualny.
Odchudzanie jest to proces mający na celu zmniejszenie ilości zbędnej tkanki tłuszczowej. Istnieją różne metody zmniejszenia nadmiaru tkanki tłuszczowej: zwiększenie aktywności fizycznej, operacyjne odsysanie tłuszczu, ale najpopularniejsze...
Stosowanie antykoncepcji, szczególnie antykoncepcji hormonalnej, nie jest obojętne dla organizmu. Niejednokrotnie źle dobrana metoda lub jej nieodpowiednie zastosowanie niesie za sobą groźne konsekwencje. Niniejszy artykuł przedstawia najczęstsze...
Menopauza jest naturalnym procesem biologicznym występującym około 51 roku życia. To okres, kiedy ustaje miesiączkowanie i zatrzymane zostają funkcje jajników. Przed wystąpieniem pokwitania kobieta odczuwa szczególne dolegliwości, m.in.:...
Skutki opóźnionej mowy u dziecka to frustracja i problemy z zachowaniem. Wolniejszy rozwój mowy u dziecka jest dla niego trudny, ale z pomocą rodziców maluch może dogonić rówieśników.
Komentarze