Zachowanie po narkotykach

Zachowanie po narkotykach może ulec radykalnej zmianie, ale czasami bardzo trudno zauważyć, że człowiek jest pod wpływem „czegoś”. Substancje psychoaktywne niewątpliwie oddziałują na umysł i psychikę jednostki, ale zmiany zachowania, ich charakter i nasilenie zależy od przyjętego środka, jego ilości, sposobu podania (iniekcje, doustnie, donosowo, itp.) oraz indywidualnych cech osoby. Nie da się podać uśrednionego czy standardowego obrazu reakcji osoby pod wpływem narkotyków. Halucynogeny, stymulanty czy leki sedatywno-trankwilizujące dają odmienne efekty narkotyczne i wywołują inne zmiany w zachowaniu u przyjmujących dany narkotyk.

Zmiany w zachowaniu a narkotyki

Niejednokrotnie rodzice zaniepokojeni dziwnymi reakcjami własnych dorastających pociech zachodzą w głowę i mają wątpliwości, czy przypadkiem ich dziecko nie zażywa narkotyków. Jak rozpoznać, że ktoś sięga po marihuanę, heroinę albo ecstasy? Zazwyczaj nasilenie zmian w zachowaniu wiąże się ściśle z ilością przyjętego środka odurzającego, ale czasami różnice w reakcjach są subtelne i mało manifestowalne, dlatego trudno je wychwycić nawet bacznym obserwatorom. Najłatwiej zauważyć niepokojące sygnały u tych osób, które dobrze się zna, z którymi ma się codzienny kontakt i łatwo przewidzieć, w jaki sposób generalnie się zachowuje. Nie da się podać „uogólnionego” obrazu zachowań jednostek po narkotykach, bo każda substancja psychoaktywna daje inne rezultaty. Do tego dochodzą różnice indywidualne zażywających narkotyki, dawka, mieszanie środków z innymi używkami, sposób przyjęcia substancji i wiele innych zmiennych.

Psychostymulanty, takie jak amfetamina, kokaina czy crack, powodują pobudzenie psychoruchowe, wzrost samooceny, pewność siebie, wzrost nerwowości, a czasem agresję. Z kolei po ustaniu działania narkotyków da się zaobserwować ospałość, przygnębienie, apatię, znużenie czy brak motywacji do działania. Znowu halucynogeny, np. LSD, ecstasy czy psylocybina, wywołują zaburzenia spostrzegania, dziwne wypowiedzi, bełkot słowny oraz zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej. Człowiek może zacząć głosić radykalne poglądy albo podejmować niebezpieczne przedsięwzięcia, np. chcieć skoczyć przez okno, przeświadczony, że potrafi fruwać. Wąchanie kleju skutkuje licznymi halucynacjami, które znajdują odzwierciedlenie w nieracjonalnych wypowiedziach. Opiaty – heroina, morfina – nadmiernie wyciszają, uspokajają, wprowadzają w błogostan, ale gdy pojawiają się objawy abstynencyjne, jednostka może stać się niespokojna i agresywna. 

Przetwory konopi indyjskich, marihuana, haszysz czy THC syntetyczne, wprawiają zwykle w dobry nastrój, osoba staje się wesołkowata, towarzyska, pewna siebie, ekstrawertywna, gadatliwa, skłonna do pseudo-filozofowania. Z kolei barbiturany i benzodiazepiny wykazują działanie uspokajające i nasenne, a osoba pod ich wpływem wyraźnie wykazuje trudności w artykułowaniu swoich myśli. Jak widać, co narkotyk, to inny wpływ na zachowanie. Sprawa się komplikuje w sytuacji, kiedy dana osoba przyjmuje jednorazowo dwa różne narkotyki o zupełnie przeciwstawnym sposobie działania, jak np. heroina i amfetamina. Ważnym wskaźnikiem, mogącym sugerować przyjmowanie narkotyków, jest reakcja źrenic na światło, zapach z ust oraz obecność różnych akcesoriów, pomagających w zażywaniu środków odurzających, jak lufki, bibułki, szmatki, strzykawki, lusterka itp.

Rodzaje zachowań pod wpływem rożnych typów środków psychoaktywnych  

Na co zwracać uwagę, by wychwycić, czy ktoś przypadkiem nie zażywa narkotyków? Niżej zostaną zestawione najczęściej obserwowane reakcje i zmiany w zachowaniu, przejawiane przez osoby zażywające dany rodzaj narkotyku. Trzeba pamiętać, że zmiany zachowania mogą świadczyć, ale nie muszą, że dana osoba bierze narkotyki.

RODZAJ NARKOTYKU

OBJAWY ZAŻYCIA NARKOTYKU

Opiaty – heroina, morfina, „kompot”, opium

zwężone źrenice, szklane oczy, śpiączka o różnym nasileniu, spokój, cichość, ospałość, ślady wkłuć na ciele, krople krwi na rękawach, niemiły zapach w pomieszczeniu, zamroczenie, brak apetytu, katar, akcesoria – igły, strzykawki, brązowe watki, nakrętki, łyżki, kapsle, rurki do wdychania oparów, osmalone sreberka, naczynia pokryte brudnym nalotem, torebki z brunatnym proszkiem, słoma makowa

Kannabinole – marihuana, haszysz, olej haszyszowy, THC syntetyczne

przekrwione oczy, blade palce, słodkawa woń oddechu, włosów i ubrania, zapach palonych liści, gadatliwość, wesołkowatość, stany euforyczne, ogólne podniecenie, nadczynność psychoruchowa, brak koordynacji ruchowej, zaburzenia orientacji przestrzennej, pewność siebie, wzrost samooceny, dobre samopoczucie, napadowy śmiech, kaszel, zwiększone łaknienie, apetyt na słodycze, akcesoria – bibuła papierosowa, zielony tytoń, brązowo-szare nasionka w kieszeniach lub w podszewce, lufki, fifki

Leki nasenne i uspokajające – barbiturany i benzodiazepiny

wygląd jak po spożyciu alkoholu, bełkotliwa mowa, zmniejszenie aktywności życiowej, senność, wymioty, lęk, niepokój, spadek nastroju, brak motywacji, brak zainteresowania czymkolwiek, apatia, akcesoria – tabletki, kapsułki, drażetki różnych kolorów, opakowania po tabletkach/drażetkach

Kokaina – crack, kokaina HCl, pasta kokainowa, kokaina wolnozasadowa (free base)

rozszerzone źrenice w nikłym stopniu reagujące na światło, czerwony nos z krostkami i objawami egzemy, zaczerwieniona, łuszcząca się skóra, swędzenie, nadpobudliwość i wzmożona aktywność, wielomówność, pewność siebie, podniecenie seksualne, spadek łaknienia, bezsenność, zachowania agresywne, niepokój psychoruchowy, katar, akcesoria – biały proszek lub bezbarwne przezroczyste kryształy bez zapachu o gorzkim smaku, rurki do wdychania oparów, igły, strzykawki, przycięte słomki, karty bankomatowe do robienia ścieżek proszku (tzw. kresek)    

Psychostymulanty – amfetamina, metamfetamina, metylfenidat, efedryna, kofeina, metkatyna

rozszerzone źrenice w nikłym stopniu reagujące na światło, znaczne ubytki wagi ciała, nerwowość, drażliwość, wahania nastroju od euforii do depresji, kłopoty ze snem, nadmierne poczucie pewności lub nieuzasadniony strach, zniesienie zmęczenia, stereotypie ruchowe, akcesoria – igły, strzykawki, tabletki, kapsułki, drażetki różnych kolorów, małe opakowania plastikowe zawierające biały proszek lub kryształy    

Substancje halucynogenne – LSD, grzyby halucynogenne, ecstasy, fencyklidyna, MDA, DMT, atropina, meskalina, skopolamina

rozszerzone źrenice w nikłym stopniu reagujące na światło, ślinotok, silny zapach potu, bełkotliwa mowa, wesołkowatość, dziwne, nieracjonalne wypowiedzi, prowadzenie rozmów z wyimaginowanymi osobami, pobudzenie, przeżycia mistyczne, ożywienie, podniecenie, wyostrzenie zmysłów wzroku i słuchu, mało racjonalne i dziwne zachowanie, np. okazywanie niecodziennej sympatii wobec innych, brak koordynacji ruchowej, widoczne zaburzenia orientacji przestrzennej, nieporadność ruchowa, silne halucynacje, akcesoria – cukier w kostkach, małe tubki z płynem, bibułki nasączone roztworem, opłatki  

Sterydy

obrzęk twarzy, przerost żuchwy, zmiany skórne, plamy, zaczerwienienia, poczucie siły i kondycji, zaburzenia równowagi hormonalnej, szybki przyrost masy mięśniowej, nieproporcjonalny do czasu poświęcanego ćwiczeniom na siłowni, poprawa nastroju, przypływ energii, nerwowość, impulsywność, agresywność

Lotne rozpuszczalniki – toluen, aceton, butapren, nitraty, etery, glikole, estry, węglowodory alifatyczne i aromatyczne

zapalenie spojówek, nadwrażliwość na światło, katar, krwawienie z nosa, krosty i wrzody w okolicach nosa i ust, pęknięcia na wargach, wyraźny zapach rozpuszczalników, zaburzenia mowy (mowa zamazana), gadatliwość, pobudzenie, ożywienie, podniecenie, kichanie i kaszel, akcesoria – tuby kleju, smary, torebki plastikowe z klejem, woreczki foliowe, szmatki

Jak widać, zachowanie i reakcje po narkotykach mogą być różne, chociaż niektóre substancje psychoaktywne dają podobne efekty, jak np. marihuana, amfetamina czy kokaina. Oczywiście, powyższa tabela stanowi tylko próbę pewnej syntezy, gdyż czasami zdarzają się reakcje zupełnie różne od tych przewidzianych, np. po kokainie, zamiast pobudzenia i euforii, pojawia się apatia i senność. Aby być pewnym, czy nasze dziecko zażywa jakieś substancje psychoaktywne, należy być bacznym obserwatorem albo poprosić o wykonanie testu na obecność narkotyków. Takie testy są relatywnie niedrogie i dostępne w wielu aptekach.

Przypisy
Dimoff T., Carper S., Jak rozpoznać czy dziecko sięga po narkotyki?, „Elma Books”, Warszawa 1993, ISBN 83-901046-0-1.
Niewiadomska I., Stanisławczyk P., Narkotyki, Wydawnictwo KUL, Lublin 2004, ISBN 83-89659-11-5.
Rogers P.D., Narkotyki i nastolatki. Zagrożenia, zapobieganie, leczenie, GWP, Gdańsk 2004, ISBN 83-89574-08-X.
Wanat W., Odlot donikąd. Narkotyki i narkomania, „Iskry”, Warszawa 2004, ISBN 83-207-1773-6.

Artykuły Skutki zażywania narkotyków

Narkotyki są niezwykle szkodliwe. Uzależnienie to niejedyny efekt uboczny stosowania narkotyków. Przy długotrwałym nadużywaniu są trucizną, która powoli niszczy cały organizm. Wpływają nie tylko ...

Możemy nie mieć wpływu na wrodzone czynniki prowadzące do uzależnienia, jednak to, czy wybierzemy nałóg na skutek nacisku środowiska, jest jedynie w naszych rękach.

Substancje psychoaktywne wyraźnie i bezpośrednio oddziałują na układ nerwowy człowieka, prowadząc do zmian w sferze emocjonalnej, poznawczej i behawioralnej. Działanie narkotyków zależy m.in. od ...

Depresja po narkotykach

Heroina należy do narkotyków twardych o bardzo dużym potencjale uzależniającym. Praktycznie żadnemu narkomanowi uzależnionemu od heroiny nie udało się przezwyciężyć nałogu. Heroina totalnie ...

Uzależnienie od narkotyków - heroina

Narkotyki to substancje silnie wpływające na działanie mózgu. W zależności od rodzaju mogą pobudzać, uspokajać, łagodzić nawet bardzo silny ból, wywoływać halucynacje. Skutki ich zażywania są ...

Jak działają narkotyki?

Narkotyki są stosowane w medycynie jako środki łagodzące ból i uspokajające. Niektóre z nich mają także swój wkład w leczenie chorób, np. jaskry. Jednak wykorzystywanie ich tylko po to, aby się ...

Narkotyki a zdrowie

Narkotyki w ciąży to ogromne zagrożenia dla zdrowia dziecka i matki. Nadużywanie przez kobietę w czasie trwania ciąży nikotyny, alkoholu i narkotyków może powodować: choroby przewlekłe, wady ...

Narkotyki w ciąży

Czy moje dziecko bierze narkotyki? To pytanie, które zadaje sobie wielu rodziców. Gorszym problemem jest to, że wielu rodziców sobie tego pytania nie zadaje. Nie wynika to z tego, że nie ...

Objawy zażywania narkotyków

Te błędne przekonania często powodują, że osoby uzależnione nie zawsze dostają właściwą pomoc. Trzeba spojrzeć na uzależnienie jako na chorobę złożoną, a przede wszystkim taką, która może dotknąć ...

Narkomania - uzależnienie psychiczne a fizyczne

Narkotyki to problem społeczny . Mit, że uzależnienie od nich dotyczy jedynie ludzi bezdomnych, mieszkających na dworcach, którym życie się nie ułożyło – to bzdura. Narkomanem może być każdy, nie ...

Objawy uzależnienia od narkotyków

Pytania do eksperta

Zaburzenia widzenia i halucynacje po przedawkowaniu amfetaminy

Witam, jak mogę szybko przerwać zaburzenia i halucynacje po zażyciu za dużo amfetaminy - proszę o skuteczny sposób. Zazwyczaj zauważyłem, że trwała 12 godzin bez żadnej pomocy, lecz to meczące. Jak szybko przerwać? Za pomoc i poradę serdecznie dziękuję i czekam. (Skutki zażywania narkotyków)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Jak się wyleczyć z uzależniena od morfiny?

Odpowiada: lek. Agnieszka Jamroży
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Psychologia

Mgr Kamila Krocz

psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego

Mgr Kamila Krocz
Wszyscy konsultanci »