Alergia na leki

Alergia na leki jest bardzo ważnym problemem. W dzisiejszych czasach na rynku dostępne są tysiące leków, które można kupić już nie tylko w aptece, ale również w sklepie, kiosku czy na stacji benzynowej. Przy tak łatwym dostępie do leków, wraz ze wzrostem częstotliwości ich stosowania, wzrasta możliwość wywołania u chorego reakcji uczuleniowej. Alergia na leki występuje u około 6-10 proc. pacjentów spośród 25 proc., u których pojawiają się jakikolwiek reakcje niepożądane po zażyciu leku.

Zobacz film: "Jak pozbyć się uczucia ciężkich nóg?"

Nadwrażliwość na leki

Każdy lek może powodować uczulenie i po każdym leku może dojść do wystąpienia objawów nadwrażliwości. Reakcja alergiczna występuje najczęściej, gdy lek ma dużą masę cząsteczkową lub jest podawany pozajelitowo, tj. przezskórnie, dożylnie, domięśniowo oraz miejscowo na skórę lub błony śluzowe. Mechanizm powstawania nadwrażliwości na leki ma charakter alergiczny albo niealergiczny. Typ alergiczny związany jest z przeciwciałami w klasie IgE. Istotną rolę mają również czynniki genetyczne, jak mutacje genów odpowiedzialnych za metabolizm leków.

Jakie składniki powodują uczulenie na leki?

Do leków, które najczęściej uczulają, należą preparaty białkowe, np. surowice odpornościowe, hormony i antybiotyki. Penicylina, podawana w zastrzykach, u osoby uczulonej może być przyczyną groźnych powikłań. Działanie uczulające mogą powodować także: sulfonamidy, salicylany, związki jodu, leki przeciwbólowe oraz te, które stosowane są na skórę w postaci maści lub kremów. Uczulenie mogą również powodować składniki pomocnicze zawarte w tabletce lub maści, np. konserwant czy barwnik. Osoby z chorobami alergicznymi są bardziej podatne na uczulenie na leki. Warto wspomnieć, że niektóre leki (np. tetracykliny, sulfonamidy, tiazydy, dziurawiec) mogą również uczulać skórę na światło słoneczne, co powoduje powstawanie silnie przebarwionych plam lub wysypki na skórze wystawionej na działanie słońca.

Objawy alergii na leki

Alergia na leki objawia się reakcjami ogólnoustrojowymi (wstrząs anafilaktyczny, choroba posurowicza, gorączka) lub narządowymi (alergiczne zapalenie mięśnia sercowego i naczyń krwionośnych, napad astmy oskrzelowej, alergiczne zapalenie płuc, alergiczny nieżyt przewodu pokarmowego, zapalenie wątroby, nerek i skóry). Objawy alergii mogą dotknąć również układu krwiotwórczego – występuje wtedy niedokrwistość hemolityczna (nadmierny rozpad czerwonych krwinek), małopłytkowość oraz granulocytopenia.

Najczęstsze objawy alergii na leki to zmiany skórne:

  • Pokrzywka – objawia się swędzącymi bąblami oraz obrzękiem naczynioruchowym (obejmuje twarz – powoduje jej zniekształcenie, oraz drogi oddechowe – powoduje duszności). Pokrzywkę może wywołać np. aspiryna, ampicylina.
  • Wysypka plamisto-grudkowa – objawia się częstym odczynem polekowym. Wysypkę tego rodzaju powodują, np. ampicylina i sulfonamidy.
  • Rumień wielopostaciowy – zdarza się dość często. Wykwitami są dobrze odgraniczone rumienie o różnych kształtach, które obejmują kończyny górne i dolne. Pojawia się po penicylinach lub sulfonamidach.
  • Wyprysk kontaktowy – charakteryzuje się obecnością grudek, wyprysków i rumienia.
  • Wyprysk podudzi – rozwija się u osób starszych lub z żylakami kończyn dolnych, często towarzyszy mu owrzodzenie podudzia. Lekami uczulającymi są: neomycyna, balsam peruwiański, olejki eteryczne, propolis, rywanol, lanolina, anestezyna, detreomycyna.

Alergia na leki może być wywołana m.in. przez duże dawki penicyliny, alfametyldopę, chinidynę i cefalosporyny. Spadek liczby płytek krwi może być następstwem stosowania np. sulfonamidów, chininy, chinidyny, heparyny, soli złota, paracetamolu i propylotiouracylu – leku przeciwtarczycowego. Do obniżenia liczby białych krwinek może prowadzić podawanie fenotiazyny, sulfonamidów, piramidonu, tiouracylu i niektórych leków przeciwdrgawkowych.

Testy alergiczne na leki

Wykonuje się następujące testy alergiczne na leki:

  • testy punktowe skóry,
  • testy śródskórne,
  • testy płatkowe na poszczególne leki.

Rozpoznanie alergii na leki opiera się na wywiadzie z konkretnym pacjentem i badaniu fizykalnym. W przypadku alergii na penicylinę można wykazać przeciwciała, wykonując testy skórne. Alergenem używanym do wykrycia przeciwciał jest tu metabolit penicyliny.

Należy pamiętać, że osoby zdrowe są mniej narażone na odczyn polekowy niż osoby chore. Czasami uczula nie lek, a jego pochodna powstała w organizmie lub substancja obojętna dodana do danej postaci leku.

Leczenie alergii na leki

W trakcie hospitalizacji chorego na alergię polekową lekarz zbiera dokładny wywiad odnośnie samopoczucia, występujących objawów, zażywanych leków oraz stwierdzonych uczuleń. W przypadku alergii polekowej należy wziąć pod uwagę reakcje krzyżowe, które mogą wystąpić w przypadku leków o podobnej strukturze chemicznej. Leczenie reakcji alergicznych polega na odstawieniu leku wywołującego chorobę. Stosuje się także leki hamujące reakcję alergiczną, czyli leki przeciwhistaminiowe lub silniej działające glikokortykosterydy. We wstrząsie trzeba natychmiast wdrożyć postępowanie przeciwwstrząsowe. Jeśli choroba podstawowa wymaga dalszego leczenia, specjalista zaleca inny, alternatywny preparat.

Weronika Buczkowska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Antczak A. Wielka interna - pulmonologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-76-1
  • Obłutowicz K., Alergologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4233-7
  • Rudzki E., Alergeny, Medycyna Praktyczna, Kraków 2008, ISBN 978-83-7430-157-2
  • Czarnecka-Operacz M., Jenerowicz D., Silny W., Skórne objawy nadwrażliwości na leki, Termedia, Poznań 2009, ISBN 978-83-89825-59-9

Alergia

Komentarze (1)
~Polak
~Polak ponad rok temu

No to dlaczego farfmaceuci z całego Świata jeszcze pracuja i chodzą po ziemi???To najbogatsi ludzie na świecie i ich korporacje wraz z Ministerstwami zdrowia i sanepidem skoro dopuszczono w polsce sprzedawac w internecie wszelkie plugastwa farmaceutyczne bez zezwolenia M>Z które powinno odpowiadać za to co lekarz przepisuje wraz z lekarzem powinni stracić głowy za dopuszczenia dziadostwa trującego na rynek jak leki na stawy od wszelkiego bólu ,lub potęgi i inne śmiecie skoro odpowiedniki są w aptekach na receptę.No pamie M.Z. masz pan pole do popisu w celu zlikwidowania oszustw takich jak klauzula przy kazej relkamie że zapyta się lekarza lub farmaceuty w aptece?? To powinno być zakazane a za szkodliwe świństwa szybki sąd i powieszenie na rynku głównym Stolicy ku przestrodze prominentów decydujących czym można truć NARÓD.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Alergia na leki
najnowsze pytania

Alergia

Odpowiada: Lek. Aneta Zwierzchowska

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Alergia na leki
Leki i suplementy

Latopic na AZS

Latopic na AZS

Preparat Latopic łagodzi objawy atopowego zapalenia skóry oraz alergii pokarmowej.

Zdrowie w ciąży

Alergia podczas ciąży

Alergia podczas ciąży

W okresie ciąży niewskazane są leki antyhistaminowe, tabletki udrażniające nos i maści z inhibitorami kalcyneuryny.

Diety dla alergików

Alergia na mleko u dziecka

Alergia na mleko u dziecka

Jedną z najczęściej spotykanych i najpowszechniejszych alergii jest alergia na mleko krowie. Pojawia się ona najczęściej u małych dzieci karmionych

Leczenie alergii

Probiotyk Latopic

Probiotyk Latopic

Preparat Latopic to probiotyk zalecany osobom z alergią pokarmową i atopowym zapaleniem skóry.

Antybiotyk - działanie, rodzaje, działania niepożądane, stosowanie

Dziecko a antybiotyki (WIDEO)

Dziecko a antybiotyki (WIDEO) Odtwórz wideo

nie ma jeszcze zapalenia bakteryjnego, a przyjmuje leki, które niekoniecznie przynoszą korzyści. Gorączka również nie jest wskazana do stosowania antybiotyków. O tym, kiedy antybiotyki powinny być podawane dziecku opowiada prof. dr...

Diagnostyka alergii

Testy alergiczne - zdjęcie

Testy alergiczne - zdjęcie

Skórne testy alergiczne pomagają w diagnozowaniu uciążliwych alergii. W zależności od rodzaju przeprowadzanych testów można określić alergię na kurz, sierść, pyłki, pokarmy, a nawet alergię na metale.