Przejdź na WP

Altruizm – definicja, cechy charakterystyczne, zagrożenia

Altruizm to rodzaj zachowania polegający na działaniu na korzyść innych. Altruista ponosi pewne koszty dla dobra innej jednostki lub grupy. Altruizm nie jest zachowaniem obecnym tylko wśród ludzi. Może także pojawiać się u innych gatunków. Czym dokładnie objawia się altruizm? Jak rozpoznać współczesnego altruistę?

Zobacz film: "Altruiści chętniej uprawiają seks"

spis treści

1. Altruizm – definicja

Słowo altruizm wywodzi się od łacińskiego słowa „alter”. Oznacza ono „inny, drugi”. Mianem altruizmu określa się bezinteresowną postawę jednostki wobec dobra drugiej osoby bądź grupy. Altruista na czele swoich celów stawia dobro i troskę o innych. Przeciwieństwem altruizmu jest egoizm.

Altruizm pojawił się w czasach pozytywizmu, a za jego twórcę uważa się Augusta Comte’a. Mówił on o tym, że altruista dobrowolnie rezygnuje ze swoich dóbr na rzecz innych osób. Ta definicja była aktualna w czasach pozytywizmu. Należy sobie zadać pytanie, czy jest ona aktualna także dziś?

2. Altruizm – cechy charakterystyczne

Podstawową cechą charakterystyczna altruizmu jest bezinteresowność. Altruista nie wymaga rozgłosu, woli działać incognito, w ukryciu. Altruizm nie upatruje jakichkolwiek korzyści dla siebie. Altruista nie podejmuje swoich działań w oczekiwaniu na odznaczenia lub poklask. Jeżeli gdzieś pojawi się choćby odrobina własnego interesu, to mamy do czynienia z przysługą, a nie altruizmem.

Popraw relacje z małżonkiem w 7 prostych krokach
Popraw relacje z małżonkiem w 7 prostych krokach [9 zdjęć]

Podobnie jak roślina, związek wymaga codziennej pielęgnacji i uwagi, aby być zdrowym. Szczęśliwe małżeństwo...

zobacz galerię

Altruizm cechuje empatia. Altruiści bardzo angażują się w sprawy innych osób, przeżywają z nimi cierpienia, choroby, sytuacje przemocy w domu, wypadków. Stawiają się na miejscu poszkodowanych osób i starają się im pomóc.

Altruista zwykle ma pozytywne nastawienie do życia. Radość, którą daje innym, pomaga mu w utrzymaniu go.

Stare polskie przysłowie mówi " jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie". W przypadku altruizmu powiedzenie to zupełnie się nie sprawdza. Zgodnie z nim, jeśli np. ustąpimy komuś miejsca w autobusie, następnym razem ktoś powinien ustąpić go nam.

Psycholodzy twierdzą, że każdy dobry uczynek i zdarzenie zatacza koło i wraca do nas jak bumerang, nie powinno mieć dla nas znaczenia, kiedy to się stanie. Altruiści nie będą na to czekać, ponieważ będą czerpać radość z jakiejkolwiek korzyści, jaką komuś przynieśli.

3. Altruizm - empatia niezbędna

Stawianie się na miejscu kogoś innego i odczuwanie jego emocji to empatia. Altruizm bez niej nie miałby racji bytu. Właśnie za sprawą empatycznego patrzenia na świat, altruiści pomagają całkowicie bezinteresownie, nie zastanawiając się, jakie korzyści im to przyniesie. Nie patrzą też na ewentualne szkody własne, które z tego działania mogą wynikać.

Dopiero później odczuwają spełnienie i radość, lub wręcz przeciwnie, rozczarowanie i żal. Niestety, te złe emocje pojawiają się coraz częściej. Wielu z nas nie chce pomocy, odrzuca ją, czasem w bardzo niegrzeczny sposób. Nie chcemy litości i jałmużny, a tak właśnie jest czasem odbierana postawa altruistyczna.

4. Altruizm a aktywność mózgu

Według najnowszych badań opublikowanych w czasopiśmie "Nature Neuroscience", postawa altruistyczna ma związek z aktywnością określonej części w mózgu. Badacze z Duke University Medical Center, przy pomocy funkcjonalnego rezonansu magnetycznego, udowodnili, że podłożem altruizmu może być sposób postrzegania świata, a nie sposób działania.

W czasie badania prześwietlono mózgi 45 osób. Niektórzy grali w grę komputerową, inni obserwowali grę, którą komputer prowadził ze sobą. U osób, którzy kibicowali grze komputera, bardziej aktywna była bruzda skroniowa tylna górna. Jest to obszar, który uaktywnia się w relacjach społecznych.

5. Altruizm - współczesny altruista

Kim jest altruista? Z obserwacji społeczeństwa można wywnioskować, że częściej postawę altruistyczna przyjmują kobiety. Dlaczego? Ponieważ są bardziej emocjonalne, skłonne do pomocy, empatyczne. Jednak altruistami są również mężczyźni. To oni częściej decydują się na pomoc doraźną, natychmiastową. Kobiety natomiast chcą działać długofalowo.

Gdzie mieszka więcej altruistów? Okazuje się, że więcej altruistów znajdziemy w mniejszych społecznościach. W miastach żyjemy bardzo szybko, jest większa rywalizacja. Trudniej też wyciągnąć do kogoś dłoń w dużej społeczności, bo szybciej możemy zostać posądzeni o ukryte interesy.

Dzisiejszy altruista ma nierzadko trudny orzech do zgryzienia. Z jednej strony chęć pomocy innym daje mu radość i spełnienie, z drugiej może przynieść mu szereg kłopotów.

6. Altruizm - zagrożenia

Altruizm może być niebezpieczną postawą. Być może wydaje się to praktycznie niemożliwe, ale należy pamiętać, że nie każdy może oczekiwać naszej pomocy, a co za tym idzie może ona zostać odebrana negatywnie, a my możemy zostać odrzuceni i samotni.

Zobacz także:

Altruiści częściej mają gorsze samopoczucie oraz stany depresyjne. Wiąże się to także z wypaleniem zawodowym. Skrajny altruizm może prowadzić nawet do zaburzeń psychicznych. Altruizm może także doprowadzić do pracoholizmu.

Altruizm to chęć pomagania innym
Altruizm to chęć pomagania innym (unsplash.com/Tim Marshall)

Altruista jest także bardzo surowy wobec siebie, cechuje go skrajny brak asertywności oraz potrzeba perfekcjonizmu.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy