CA 19-9 antygen nowotworowy - charakterystyka, norma, cel i przebieg badania

CA 19-9 to antygen nowotworowy (inaczej marker nowotworowy) towarzyszący nowotworom przewodu pokarmowego. Jest uznany za specyficzny marker raka trzustki, ale jego znacznie podwyższony poziom stwierdza się również w nowotworach złośliwych pęcherzyka żółciowego, raka jelita grubego itd. CA 19-9, podobnie zresztą jak inne markery nowotworowe, nie sprawdził się jako wskaźnik wczesnych stadiów choroby nowotworowej. Znajduje jednak duże zastosowanie w monitorowaniu postępów terapii u chorych z rakiem trzustki, a także jest dobrym wskaźnikiem wznowy miejscowej i przerzutów odległych raka trzustki po zakończeniu terapii.

Polecane wideo:

CA 19-9 antygen nowotworowy -  charakterystyka i norma

CA 19-9 jest węglowodanem wytwarzanym w dużych ilościach nie tylko przez komórki nowotworowe, ale też przez komórki przewodu pokarmowego i wątroby płodu oraz dojrzałe komórki gruczołów ślinowych, trzustki, dróg żółciowych oraz oskrzeli. Dlatego występuje on również we krwi ludzi zdrowych i nie należy popadać w panikę, gdy na wyniku badania przy pozycji CA 19-9 znajdzie się liczba powyżej 0. Stężenia CA 19-9 u ludzi zdrowych są jednak niskie, zazwyczaj poniżej 37 U/ml. Około 3 - 7 % populacji w ogóle nie posiada zdolności do wytwarzania tego antygenu.

CA 19-9 antygen nowotworowy - przyczyny podwyższonego poziomu

Poziom CA 19-9 rośnie znacznie ponad normę w przebiegu chorób nowotworowych, osiągając wartości rzędu ponad 1000 U/ml a nawet kilkudziesięciu tysięcy U/ml. Jest specyficznym markerem dla raka trzustki, ale jego poziom wzrasta również w innych nowotworach (raku pęcherzyka żółciowego, raku jelita grubego, raku żołądka, raku wątroby i innych). Podwyższony poziom markera spotyka się ponadto w różnych chorobach o nienowotworowej etiologii, np. w stanach zapalnych przewodu pokarmowego, zapaleniach wątroby, zapaleniach trzustki itd. W schorzeniach tych jednak jego wartość zazwyczaj jest w granicach 100 U/ml, rzadko przekraczając 500 U/ml.

CA 19-9 antygen nowotworowy - cel i przebieg badania

Oznaczenie we krwi poziomu markera Ca 19-9 służy:

  • różnicowaniu nowotworów przewodu pokarmowego od chorób zapalnych o tej lokalizacji (poziom markera w przebiegu nowotworów jest znacznie wyższy niż w przebiegu zapaleń - patrz wyżej);
  • monitorowaniu leczenia u chorych na raka trzustki - u chorych po operacji usunięcia guza w celu oceny jej efektywności oraz u chorych poddawanych chemioterapii (jeśli operacja/chemioterapia są skuteczne dochodzi do gwałtownego spadku poziomu markera);
  • kontroli chorych na raka trzustki po zakończeniu leczenia, w celu wczesnego wykrycia nawrotu choroby lub przerzutów odległych (w razie wystąpienia wznowy miejscowej lub przerzutów odległych wartości CA 19- 9 gwałtownie wzrastają).

Samo badanie poziomu CA 19-9 polega na pobraniu próbki krwi z żyły odłokciowej.

Pamiętać należy, że sam podwyższony poziom markera CA 19-9 w żadnym wypadku nie jest równoznaczny z rozpoznaniem nowotworu. Taka diagnoza musi być zawsze potwierdzona innymi badaniami (USG, TK, badaniem histopatologicznym wycinków). Trzeba też wiedzieć, że nie każdy nowotwór przewodu pokarmowego, a nawet nie każdy rak trzustki wydziela antygen CA 19-9. Zdarzają się przypadki bardzo zaawansowanych raków trzustki, w których poziom markera jest w granicach normy. Ponadto jest to dość podstępny typ nowotworu, który często rozwija się całkowicie bezobjawowo, dając o sobie znać w bardzo już zaawansowanym stadium. Niestety marker CA 19-9 nie jest na tyle czuły, by wykrywać początkowe stadia raka trzustki i by można go było wykorzystywać w badaniu przesiewowym tego nowotworu.

Ewelina Rogowska, około miesiąca temu

Bibliografia

  • Jakob M., Normy laboratoryjne, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-232-4
  • Perek D. (red.) HARRISON - Onkologia, Czelej, Lublin 2009, ISBN 978-83-7563-008-4
  • Kemona H., Mantur M. (red.), Diagnostyka laboratoryjna, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-264-5

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

CA 19-9 antygen nowotworowy - charakterystyka, norma, cel i przebieg badania
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły CA 19-9 antygen nowotworowy - charakterystyka, norma, cel i przebieg badania
Normy laboratoryjne

CA 72-4

badań. Antygen CA 72-4 Norma dla antygenu CA 72-4 wynosi poniżej 4,0 ng/ml. Jeśli wartość ta jest przekroczona, może sugerować rozwój choroby (...)...

Normy laboratoryjne

Antygen nowotworowy CA-125

Antygen nowotworowy CA-125 jest jednym z markerów nowotworowych, których oznaczanie w surowicy krwi może być pomocne w wykrywaniu i kontroli leczenia (...) się próbkę krwi pacjenta najczęściej...

Normy laboratoryjne

Antygen nowotworowy CA 15-3

Antygen nowotworowy CA 15-3 należy do grupy, tzw. markerów nowotworowych, czyli substancji, których obecność we krwi w podwyższonych stężeniach (...) leczenia raka piersi. Wskazania...

Rezonans magnetyczny - charakterystyka, przebieg, wskazania

Rezonans magnetyczny - zdjęcie

Rezonans magnetyczny - zdjęcie

Rezonans magnetyczny obrazuje przekrój narządów wewnętrznych we wszystkich płaszczyznach.

Kolposkopia - opis, wskazania, cele, przygotowanie, przebieg

Hans Hinselmann

Hans Hinselmann

Hans Hinselmann (1884-1959) był niemieckim ginekologiem i wynalazcą badania kolposkopowego.

Nadczynność tarczycy - przyczyny, przebieg, objawy, diagnostyka

Schorzenia tarczycy

Schorzenia tarczycy

Scyntygram gruczołu tarczowego: A - zdrowa tarczyca, B - tarczyca z chorobą Gravesa-Basedowa, C - tarczyca z chorobą Plummera, D - gruczolak toksyczny, E - zapalenie tarczycy.

Badania moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Przeprowadzenie badania moczu

Przeprowadzenie badania moczu

Przeprowadzane badania moczu mogą pomóc w zdiagnozowaniu wielu chorób, między innymi nerek i wątroby oraz dróg moczowych.