Artroskopia

Artroskopia to nowoczesna technika badania stawów. Polega ona na obejrzeniu wszystkich elementów stawu od środka bez konieczności wykonywania rozległej operacji. Jest mało inwazyjna, co wiąże się z mniejszą ilością powikłań i szybkim powrotem pacjenta do sprawności. Niewątpliwą zaletą jest możliwość poszerzenia badania o zabiegi lecznicze oraz pobranie materiału do badań bakteriologicznych i histopatologicznych. Jest to jednak czynność chirurgiczna prowadzona w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Najczęściej przeprowadza się ją w obrębie stawu kolanowego, ale w razie konieczności wykonuje się również w obrębie innych stawów, nawet bardzo małych.

Badania krwi - TSH

Działanie artroskopu

Artroskop jest odmianą endoskopu i służy do wziernikowania stawów. Obecnie używa się głównie endoskopów sztywnych, zbudowanych z twardej rurki o średnicy ok. 4 mm i długości najczęściej 17 cm. W rurce znajduje się specjalny układ optyczny, umożliwiający jednoczesne przeniesienie obrazu na ekran odbiornika i nagrywanie przebiegu badania. Obraz w telewizorze jest powiększony, aby lekarz mógł dokładnie ocenić budowę stawu.

Obecnie artroskopy wyposażone są również w wężyk umożliwiający podanie do stawu płynu (najczęściej soli fizjologicznej) lub gazu (CO2), co poprawia widoczność. W starszych endoskopach korzysta się z dodatkowego wężyka, osobno wprowadzanego do stawu. Istnieje też szereg dodatkowych narzędzi umożliwiających wykonanie drobnych zabiegów w obrębie stawu lub pobranie materiału do badań. Wprowadza się je przez oddzielne nacięcie.

Możliwości i ograniczenia artroskopii

Artroskopia umożliwia dokładne obejrzenie stawu od środka w powiększeniu na ekranie o wysokiej rozdzielczości. Podczas badania ogląda się chrząstkę stawową, błonę maziową, więzadła, ścięgna oraz inne elementy charakterystyczne dla danego stawu (np. łąkotki w kolanie). Pod tym względem żadna metoda diagnostyczna nie dostarcza więcej informacji niż artroskopia. Poza tym można pobrać próbkę płynu stawowego lub fragmenty tkanek do badań w kierunku podejrzewanych chorób. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, istnieje możliwość poszerzenia artroskopii diagnostycznej o terapeutyczną. Za pomocą malutkich narzędzi przepłukuje się staw, przycina błonę maziową lub naprawia uszkodzone struktury. Istotny jest też efekt kosmetyczny. W przeciwieństwie do klasycznych operacji, blizny są niewielkie i mało widoczne.

Pomimo niewielkiej inwazyjności, artroskopia jest jednak zabiegiem chirurgicznym wymagającym zastosowania znieczulenia i niosącym ryzyko powikłań, dlatego nie może być stosowana u każdego. Z tego względu, w rozpoznawaniu chorób stawów pierwszeństwo mają badania obrazowe.

Wskazania i przebieg artroskopii

Wraz z rozwojem techniki, lista wskazań do wykonania artroskopii ciągle się powiększa. Obecnie badanie przeprowadza się u pacjentów:

  • po urazach w obrębie stawów;
  • ze złamaniami śródstawowymi;
  • z niestabilnością stawu;
  • ze zmianami zwyrodnieniowymi w stawie;
  • chorych na reumatoidalne zapalenie stawów;
  • z ciałem obcym w stawie;
  • z nowotworem w obrębie stawu.

Artroskopia diagnostyczna przeprowadzana jest na sali operacyjnej w pozycji dogodnej do obserwowania danego stawu, zwykle leżącej. Przy rozpoznaniu choroby kolana, konieczne jest zgięcie nogi. Najpierw stosuje się wybraną metodę znieczulenia (miejscowe, podpajęczynówkowe „do kręgosłupa” lub ogólne), następnie sterylnymi serwetami obkłada się skórę dookoła stawu. Niewielki odsłonięty fragment przemywa się środkami dezynfekującymi. Jeśli to możliwe, powyżej badanego miejsca zakłada się opaskę mającą na celu ograniczenie dopływu krwi. Pozwala to na zminimalizowanie krwawienia. Po tak poczynionych przygotowaniach nacina się skórę i tkanki podskórne. W to miejsce wprowadza się artroskop. Wtedy dopiero można pobrać do badania płyn stawowy. Następnie wprowadza się sól fizjologiczną lub gaz. Po uzyskaniu odpowiedniej widoczności dokładnie ogląda się wszystkie struktury stawu.

Jeżeli zachodzi taka konieczność, przez drugie nacięcie wprowadza się niewielkie narzędzia. Można w ten sposób pobrać materiał do badań lub przeprowadzić niewielkie zabiegi w obrębie podrażnionej części nogi. Po zakończeniu tych czynności wyjmuje się narzędzia i artroskop. Na koniec zakłada się szwy na skórę i robi opatrunek. Artroskopia trwa zwykle około 30 minut. Na zakończenie pacjent otrzymuje dokładny opis i czasami również film.

Przygotowania, zalecenia i powikłania artroskopii

Zwykle przed artroskopią lekarz zlecabadania obrazowe danego stawu (USG, RTG, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny). W zależności od rodzaju znieczulenia, które będzie zastosowane podczas zabiegu, konieczne jest wykonanie podstawowych badań, jak badania krwi, EKG, zdjęcie klatki piersiowej. Przy niektórych rodzajach znieczulenia trzeba być na czczo (co najmniej 6 godzin bez jedzenia i picia). Szczegółowe instrukcje powinien podać lekarz przeprowadzający badanie lub anestezjolog.

Ze względu na to, że zabieg jest mało inwazyjny, powrót do sprawności jest stosunkowo szybki. W dużej mierze zależy od rodzaju zastosowanego znieczulenia. Po ogólnym znieczuleniu pacjenci dłużej dochodzą do siebie. Do domu wraca się przeważnie tego samego dnia (chyba, że choroba wymaga dłuższego pozostania w szpitalu). Przez kilka tygodni po zabiegu staw może być obrzęknięty, nacięcia raczej nie bolą. O tym, czy konieczne będzie oszczędzanie nogi lub unieruchomienie, zadecyduje lekarz.

Artroskopia jest względnie bezpieczną metodą. Z pewnością wiąże się z mniejszym ryzykiem niż klasyczne operacje. Powikłania są podobne jak w przypadku innych małych zabiegów oraz danej metody znieczulenia. Należą do nich: infekcje, krwawienie do stawu, uszkodzenie elementów stawu, osłabienie lub utrata czucia w skórze otaczającej staw. Ponadto może być wykonywana właściwie w każdym wieku, również u kobiet w ciąży.

Lekarz Kalina Wysocka-Dubielecka, ponad rok temu

Bibliografia

  • T.S. Gaździk, (red), Ortopedia i Traumatologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 9788320037821.
  • Debrunner H.U., Hepp W.R. Diagnostyka w ortopedii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3416-5
  • Kusz D. Kompendium ortopedii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3765-4

Źródła zewnętrzne

Badania

Komentarze (2)
~Vesper
~Vesper ponad rok temu

Miałam niedawno robioną artroskopię i zabieg nie był zbyt przyjemny, ale dzięki profesjonalizmowi lekarza dało się wytrzymać :) Oby wszyscy trafiali na takich specjalistów jak ci w ArtroCenter w Poznaniu :)

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Artroskopia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Artroskopia
Ból kręgosłupa - rodzaje, przyczyny, leczenie, domowe sposoby na ból kręgosłupa

Jak uniknąć bólu pleców w 7 dni?

Jak uniknąć bólu pleców w 7 dni?

Poniedziałek Ustal regularny plan ćwiczeń, który składa się z ćwiczeń na krążenie, gibkość i wzmocnienie kondycji. Skup się na właściwej technice i postawie ciała oraz poradź się profesjonalisty, aby znaleźć program odpowiedni dla ciebie. Wtorek Zachowuj...

Masaże

Czy znasz wszystkie zalety masażu?

Czy znasz wszystkie zalety masażu?

Młody wygląd Masaż pobudza krążenie krwi, dlatego wykonywany regularnie, zabieg ten może zapewniać skórze młody i zdrowy wygląd. Zdaniem specjalistów ujędrnia on skórę, wspomaga drenaż limfatyczny i nadaje blask matowej cerze. Łagodzenie migren Masaż...

Dieta na przybór masy

Jedzenie, które pomoże zbudować masę mięśniową

Jedzenie, które pomoże zbudować masę mięśniową

Żywienie, a przyrost masy ciała Spędzanie wielu godzin na siłowni to dobry sposób umożliwiający rozwijanie masy mięśniowej. W czasie tak intensywnych ćwiczeń warto jednak zwrócić uwagę na dietę. Poszczególne produkty żywnościowe mogą dodatkowo wspomóc...

Ćwiczenia - rodzaje, step

9 problemów zdrowotnych, które możesz rozwiązać, ćwicząc

9 problemów zdrowotnych, które możesz rozwiązać, ćwicząc

Słabsza pamięć Ćwiczenia fizyczne stymulują przepływ krwi do mózgu, poprawiając stan całego układu sercowo-naczyniowego. Pobudzają również wzrost i rozwój komórek w mózgu, zwłaszcza w obszarach odpowiedzialnych za sterowanie pamięcią oraz procesy poznawcze....

Ortopedia i reumatologia

Wypadnięcie dysku - choroba coraz młodszych osób

Wypadnięcie dysku - choroba coraz młodszych osób

Przepuklina kręgosłupa czyli wypadnięcie dysku Chociaż kojarzona jest głównie z osobami starszymi, to przepuklina kręgosłupa dotyka coraz młodszych osób. Jest wiele różnych metod leczenia tej przypadłości. Jedną z nich, jest operacja, która jak wszystkie...