Panika - przyczyny, objawy, postępowanie podczas ataku, leczenie lęku napadowego

Panika pojawia się nagle, beż żadnej konkretnej przyczyny. Nie można go przewidzieć, zabezpieczyć się przed nim i uniknąć nieprzyjemnych doznań. Napad paniki to doświadczenie ekstremalnej trwogi o swoje życie, to przerażenie manifestujące się w postaci szeregu objawów somatycznych. Zaburzenie lękowe z napadami lęku, tzw. lęk paniczny, może być zalążkiem agorafobii (nerwicy społecznej) i przyczynić się do poważnych utrudnień w codziennym funkcjonowaniu chorego. Lęk paniczny nie jest związany z żadnymi konkretnymi okolicznościami, wysiłkiem, narażeniem na niebezpieczeństwo. Napad trwa od kilku minut do godziny. Pacjenci mają wtedy poczucie bardzo ciężkiej choroby, odczuwają strach przed śmiercią, domagają się natychmiastowej pomocy, wzywają pogotowie, mogą płakać. Charakterystyczny jest lęk przed kolejnymi napadami, czyli tzw. lęk antycypacyjny. Chory może mieć poczucie nierealności otoczenia, odłączenia się od własnej osoby. Boi się utraty panowania nad sobą, choroby psychicznej. Dlaczego pojawia się lęk paniczny? Jakie są objawy paniki i jak przeciwdziałać tego typu zaburzeniom nerwicowym?

Polecane wideo:

Atak paniki

Toksyny zawarte w grzybach halucynogennych takie jak: baeocystyna, psylocybina i psylocyna są odpowiedzialne za pojawienie się omamów, które prowadzą do...

Panika - przyczyny

Do tej pory psychiatrzy nie doszli do konsensusu, czy panika jest odrębnym schorzeniem, czy raczej zespołem objawów towarzyszących zaburzeniom lękowym. We współczesnych klasyfikacjach chorób, np. ICD-10, panikę traktuje się jako zestaw symptomów nadwrażliwości lękowej i wegetatywnej. Napady paniki występują u około 9% populacji, a nawroty lęku panicznego o dużej intensywności dotyczą 1-2% całego społeczeństwa. Pierwszy atak paniki przypada na okres młodości (10-28 rok życia). Dwukrotnie częściej chorują kobiety niż mężczyźni.

Co jest powodem ataków paniki? Do końca nie wiadomo. Wśród czynników etiologicznych wymienia się m.in.: skłonności genetyczne, wpływ czynników meteorologicznych, stres, traumatyczne przeżycia, np. po ciężkiej chorobie, po porodzie, wypadku. Atak paniki może współtowarzyszyć takim chorobom, jak: depresja, alkoholizm czy sezonowa choroba afektywna SAD.

Panika - objawy

Napadowi lęku panicznego towarzyszą liczne objawy somatyczne (cielesne), często podobne do zaburzeń w funkcjonowaniu układu krążenia czy układu oddechowego. Nawet najdłuższa lista symptomów nie odda jednak tego, co przeżywa człowiek w stanie paniki. Do typowych objawów paniki zalicza się:

  • kołatanie serca, przyspieszone tętno;
  • pocenie się (zimne poty);
  • duszność, brak tchu, problemy oddechowe;
  • hiperwentylacja – niekontrolowany płytki oddech, powodujący spadek ilości tlenu w mózgu;
  • ból w klatce piersiowej;
  • dreszcze lub nagłe uczucie gorąca;
  • drżenie;
  • uczucie dławienia się;
  • zawroty głowy, omdlewanie;
  • derealizacja lub depersonalizacja;
  • obawa przed utratą kontroli nad sobą;
  • obawa przed śmiercią;
  • drętwienie kończyn;
  • bladość;
  • nudności lub nieprzyjemne doznania w jamie brzusznej.

Panika zaczyna się nagle, stopniowo narasta, by osiągnąć apogeum w czasie kilkunastu minut. Zwykle trwa do godziny. W okresie napadu paniki nie muszą wystąpić wszystkie powyższe symptomy. Po napadzie irracjonalny lęk zwykle się utrzymuje w postaci lęku typu agorafobii (lęk przed wyjściem z domu) i lęku antycypacyjnego, tzw. „lęku przed lękiem” (obawy, że atak paniki może się powtórzyć).

Panika - postępowanie podczas ataku

Pomoc osobom cierpiącym na nawracające napady paniki musi być indywidualizowana i starannie przygotowana. Najczęściej stosowane formy leczenia, to:

  • leczenie farmakologiczne (objawowe) – stosuje się zwykle leki antydepresyjne, zwłaszcza z grupy SSRI i benzodiazepiny;
  • psychoterapia – polega na dawaniu wsparcia, redukcji napięcia i próbie zrozumienia mechanizmu funkcjonowania lęku;
  • terapia behawioralna – opiera się zwykle na desensytyzacji, czyli stopniowym odwrażliwianiu i przyzwyczajaniu pacjenta poprzez konfrontację z sytuacją, która nie stanowi bezpośredniego zagrożenia. Ponadto chory uczy się również technik relaksacji i kontroli oddechu.

Medycyna alternatywna proponuje natomiast aromaterapię, np. kojące efekty daje olejek eteryczny z lawendy. Inną opcją może być hipnoza i lecznicza moc wyobraźni. Ćwiczenia relaksacyjne i oddechowe wykorzystywane podczas medytacji lub jogi zmniejszają częstotliwość i intensywność dolegliwości. Rozluźnienie i uspokojenie przynosi też terapia ziołowa, np. picie naparu z tarczycy, kozłka lekarskiego lub melisy oraz zażywanie magnezu, który redukuje lęk i napięcie emocjonalne.

Panika - leczenie lęku napadowego

Celem leczenia zespołu lęku napadowego jest obniżenie poziomu jego odczuwania, zmniejszenie częstości napadów, nauczenie pacjenta radzenia sobie z jego objawami i zrozumienia istoty choroby. Poza psychoterapią można stosować naukę technik relaksacyjnych, rozluźniania mięśni, odprężania, prawidłowego oddychania. W leczeniu farmakologicznym stosuje się krótkotrwale (maksymalnie 3-4 tygodnie) benzodiazepiny oraz beta-blokery (np. propranolol), które przynoszą szybką ulgę. Zastosowanie mają także trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. W przerywaniu napadu paniki stosuje się benzodiazepiny. Chory powinien mieć taką tabletkę przy sobie na wypadek ataku.

Ważną pomocą w trakcie napadu paniki jest także oddychanie do papierowej lub foliowej torby. Zapobiega to powstaniu hiperwentylacji, która nasila objawy. Chorzy z napadowym lękiem uczeni są czasem, by taką papierową torbę mieć przy sobie na wszelki wypadek. Może to być także ważne dla każdego, ponieważ tak proste działanie, zastosowane przez świadków ataku, może pomóc choremu w jego opanowaniu i być dla niego pierwszą pomocą.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2776-4.
  • Dudek D., Grabski B., Jaeschke R., Siwek M., Lęk w zaburzeniach psychicznych, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 2011, ISBN 978-83-86826-00-2.
  • Fajkowska M., Szymura B., LĘK – geneza, mechanizmy, funkcje, SCHOLAR, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7383-343-2.
  • Sidorowicz S., (red.), Psychiatria – praktyczny przewodnik kliniczny, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-151-8.

Emocje

Komentarze (46)
~wiktor
~wiktor około miesiąca temu

moje ataki nie są częste a objawiają się szybkim biciem serca i mega szybkimi i głębokimi oddechami przed atakiem płaczę podczas ataku też i przypominają się najgorsze moje sceny z życia sięgam po wodę aby uspokoić oddech polecam też pogadać z przyjaciółką przyjacielem

Odpowiedz
~Niepanikuj
~Niepanikuj ponad rok temu

Zapraszam na Webinarium pod tytułem: Jak nie bać się kolejnego ataku paniki. Zapisy już ruszyłyl Liczba miejsc ograniczona. http://niepanikuj.pl/2016/01/19/jak-nie-bac-sie-kolejnego-ataku-paniki-webinarium/

Odpowiedz
~oldzik
~oldzik ponad rok temu

Witam. 2 lata temu przeżyłam pierwszy atak paniki. Później borykałam się z irracjonalnym "lękiem przed lękiem". Czułam się źle, bałam się dosłownie wszystkiego. Lekarz pierwszego kontaktu poleciła mi zdobić badania na poziom witaminy D. Wyszedł mi ogromny niedobór. Dostałam receptę na witaminę d w tabsach i zaczęłam suplementacje :) kuracja trwała kilka miesięcy a efekty było czuć od razu. Wszystkim cierpiącym na stany depresyjne, lęki i nerwicę zachęcam zrobić badania na poziom wit D.

Odpowiedz
~pan
~pan ponad rok temu

Ja miałem w swoim życiu 2 napady paniki, chodź nie wiedziałem, że to jest to. Co zrobić, gdy to się zaczyna? Ja przynajmniej wstałem z łóżka, by mięśnie musiały być w ruchu, czułem jak drętwieją, bardzo dziwne uczucie, potem po prostu zacząłem mocno, na prawdę mocno i długo oddychać i przestawało. Nie wiem jak w innych przypadkach mam 17lat.

Odpowiedz
~Marek
~Marek ponad rok temu

Ja też się zamartwiałem, ale odkąd wpadłem na ten blog zrobiłem ogromy postęp. Ta dziewczyna prowadzi coaching dot. ataków paniki. Jest niesamowita. Jest moim światełkiem w tunelu. http://niepanikuj.pl/2015/10/14/co-twoj-lek-i-depresja-naprawde-probuja-ci-powiedziec/

Odpowiedz
~robercik521
~robercik521 ponad rok temu

A u mnie jest spiete cialo I nie moge sie zrelaksowac jak wyjde z psem na krotki spacer to jak wracam pozniej do domu, moje serce zaczyna kolatac I szybko Bic, jestem obecnie przestraszony I zalekniony I ciagle sie nakrecam.

Odpowiedz
~Ola
~Ola ponad rok temu

Witajcie ! Z atakami paniki borykam się od 3 lat i powiem szczerze jedyne co przynosi ulgę to terapia lub podręczniki typu "10 prostych sposobów radzenia sobie z paniką" pozdrawiam was ciepło i życzę dużo siły w walce z naszym przebiegłym i okrutnym wrogiem !!! :-)

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Emocje
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Emocje
Emocje

Tęsknota

Tęsknota

Uczucie tęsknoty odczuwa się za czymś, co jest subiektywnie ważne w życiu, np. pragnienie posiadania partnera, potrzeba akceptacji i zrozumienia. Kiedy tęsknota się nasila, coraz bardziej doświadcza się cierpienia psychicznego.

Emocje

Sposoby na smutek

Sposoby na smutek

Spacer z pupilem to doskonały sposób na poprawienie humoru. Dodatkowo przebywanie na świeżym powietrzu przyczynia się do powstania endorfin - hormonów szczęścia.

Emocje

10 sposobów na pokochanie siebie

10 sposobów na pokochanie siebie

Traktuj siebie sprawiedliwie Czy powiedziałbyś rzeczy, które myślisz o sobie samym innej osobie? Popełniaj błędy i śmiej się z nich. Potem wyciągaj wnioski i ucz się. Skoro jesteś wyrozumiały dla innych, zrób to samo dla siebie.Myśl pozytywnie Wszystko...

Emocje

Jak zwalczyć chandrę?

Dr Sylwia Olszewska, psycholog, wykładowca Wyższej Szkoły Bankowej w Szczecinie, poleca różnorodne sposoby na poprawienie nastroju, który zimą obniża się u wielu osób. Można wykorzystać naświetlania lampą, dzięki którym podwyższymy poziom witaminy D3...

Emocje

Jak uprościć sobie życie?

Jak uprościć sobie życie?

Mierz siły na zamiary Czas wolny po pracy jest niestety ograniczony, dlatego nie próbuj wykorzystać go do maksimum. Zamiast układać długą listę zadań na kolejny dzień, wybierz trzy czynności, które zdążysz wykonać jeszcze przed nadejściem wieczoru. Pamiętaj,...

Emocje

Czego nie robić, kiedy ogarnie nas gniew?

Czego nie robić, kiedy ogarnie nas gniew?

emocje, ponieważ sen pomaga nam przetwarzać i umacniać informacje zdobyte w ciągu dnia. W związku z tym, chodzenie spać po kłótni sprawi, że umocnione (...) lub była niesprawiedliwa, niczego nie rozwiązuje. Jeśli jesteś celem gniewu...

Emocje

10 prostych sposobów na polepszenie nastroju

10 prostych sposobów na polepszenie nastroju

Słuchanie muzyki Muzyka wpływa na nastrój. Badania pokazują, że ludzie słuchający smutnej muzyki wyobrażają sobie smutne twarze, a osoby słuchające wesołej muzyki - wesołe. Włącz więc radosną muzykę, a poczujesz się znacznie lepiej! Głaskanie zwierzęcia...

Emocje

10 rzeczy, które nie pozwalają ci spać spokojnie

10 rzeczy, które nie pozwalają ci spać spokojnie

Łakomstwo nieznające granic czasowych Zbyt późne posiłki i przekąski nie pozwalają twojemu organizmowi wyciszyć się i podnoszą poziom insuliny we krwi. W efekcie w czasie snu poziom produkcji melatoniny i hormonu wzrostu nie jest tak duży jak ten, który...

Emocje

Negatywne emocje

Negatywne emocje

Emocje towarzyszą każdemu człowiekowi, mimo to nie ma złotego środka na okiełznanie ich, dlatego trzeba samemu starać się zaradzić im i odnaleźć skuteczną metodę, pamiętając, że mają ogromny wpływ na nasze życie.