Uzależnienie od benzodiazepin

Benzodiazepiny to leki o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym, nasennym, przeciwdrgawkowym i relaksacyjnym. Wprowadzono je do lecznictwa na początku lat 60. XX wieku jako alternatywę dla bardziej uzależniających barbituranów. W Polsce zarejestrowano kilkadziesiąt preparatów z grupy benzodiazepin (BDZ), np. alprazolam, diazepam, lorazepam, medazepam, estazolam czy bromazepam. Mimo iż benzodiazepiny są bezpieczniejsze niż starsze generacyjnie barbiturany, to jednak ignorowanie zaleceń lekarza może skutkować uzależnieniem od benzodiazepin. Choć pochodne benzodiazepin są relatywnie mało toksyczne, to jednak wykazują właściwości niepożądane, np. spowolnienie psychoruchowe, senność, obniżenie koncentracji uwagi, ataksję, dyzartrię, pogorszenie pamięci i refleksu.

Zobacz film: "Depresja - przyczyny"

Objawy uzależnienia od benzodiazepin

Benzodiazepiny stosowane samodzielnie, zgodnie z zaleceniem lekarza, są lekami bezpiecznymi. Zatrucie i ryzyko przedawkowania leków nasennych czy uspokajających wzrasta wraz z jednoczesnym zażywaniem innych środków wpływających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, np. neuroleptyków, leków przeciwpadaczkowych, leków antyhistaminowych, czy alkoholu. Przewlekle stosowane benzodiazepiny prowadzą do rozwoju zjawiska tolerancji, zależności fizycznej i objawów abstynencyjnych, które składają się na pełnoobjawowy zespół uzależnienia od tej grupy leków. Osoba uzależniona odczuwa przymus zwiększania dawki leków dla wywołania u siebie pożądanych efektów. Pojawiają się objawy odstawienne. Kiedy poziom substancji spada we krwi, chory odczuwa lęk, niepokój, drażliwość, poci się nadmiernie, drżą mu mięśnie, ma koszmary senne, dokuczają mu różne dolegliwości bólowe. Zmniejszenie dawki albo zaprzestanie zażywania benzodiazepin skutkuje różnymi powikłaniami, np. napadami drgawkowymi, zaburzeniami świadomości, omamami czy urojeniami.

Osoba uzależniona od benzodiazepin poświęca coraz więcej czasu na zdobywanie leków. Chodzi do lekarzy, prosi o zapas recept, wydaje pieniądze na prywatne wizyty u specjalistów. Utwierdza otoczenie w przekonaniu, że cierpi na poważną nerwicę lub lekooporną depresję i tylko benzodiazepiny mogą jej pomóc. Tymczasem na problemy natury psychicznej nakłada się kolejny problem – nałóg. Chory zażywa coraz więcej leków, mimo świadomości, że przynoszą mu szkodę. Traci kontrolę nad przyjmowaniem benzodiazepin, bezustannie odczuwa głód psychiczny substancji. Potrzeba leku nasila się w momentach stresu, podczas doznawania negatywnych emocji lub w samotności. Zależność psychiczna u predysponowanych występuje znacznie szybciej niż fizyczna, której rozwój koresponduje z wielkością dawek i okresem ich przyjmowania. Uzależnienie psychiczne może pojawić się już po miesiącu stosowania leku. W wyniku łączenia benzodiazepin z alkoholem może dojść do tzw. tolerancji krzyżowej.

Objawy uzależnienia od benzodiazepin prezentuje tabela niżej.

Objawy psychiczne Objawy somatyczne Funkcje społeczne
osłabienie pamięci i pojmowania; zaburzenia koncentracji uwagi; zaburzenia krytycyzmu; chwiejność emocjonalna; spowolnienie myślenia; bełkotliwa mowa; zaburzenia snu; spadek zainteresowań; lęk, czasami agresja; anhedonia; spadek aktywności życiowej zaburzenia koordynacji ruchowej; ataksja, dyzartria; spowolnienie ruchowe; osłabienie siły mięśni i odruchów ścięgnistych; sina skóra; drżenie kończyn; zawroty i bóle głowy; wysypka skórna; początkowo wzrost łaknienia, a potem spadek apetytu, aż do wyniszczenia organizmu stopniowe zawężenie zainteresowań; spadek aktywności; zaniedbywanie codziennych obowiązków; unikanie kontaktów społecznych; lęk; izolacjonizm; samotnictwo

Zespół abstynencyjny

Benzodiazepiny mogą być stosowane dla celów „rekreacyjnych” w nadmiernych ilościach, zbyt dużych częstotliwościach i innymi drogami podania niż zalecane przez lekarza. Chorzy mogą nadużywać leków, by wzmocnić stan „bycia na haju”. Występowanie i nasilenie objawów zespołu abstynencyjnego związane jest z siłą działania nasennego i uspokajającego leku, jego okresem biologicznego półtrwania, wysokością i regularnością przyjmowanych dawek oraz długością ich przyjmowania. Nagłe odstawienie przewlekle przyjmowanych benzodiazepin skutkuje objawami przeciwstawnymi do ich działania. Główne objawy abstynencyjne, to:

  • zaburzenia nastroju, lęk, niepokój, drażliwość, dysforia, apatia;
  • wzmożona męczliwość;
  • zaburzenia pamięci i koncentracji uwagi;
  • bezsenność i koszmarne marzenia senne;
  • bóle i zawroty głowy;
  • nudności, wymioty;
  • spadek łaknienia, utrata masy ciała;
  • bóle w nadbrzuszu, zaparcia, biegunki;
  • poty, łzawienie, dreszcze;
  • nadwrażliwość na hałas, dotyk, zapachy, dzwonienie w uszach;
  • mrowienie, palenie skóry;
  • podwójne widzenie;
  • drżenia i kurcze mięśni, wzrost napięcia mięśniowego;
  • wzrost ciśnienia krwi, tachykardia, przyspieszenie akcji serca;
  • napady drgawkowe;
  • ortostatyczne spadki ciśnienia krwi;
  • zaburzenia świadomości;
  • majaczenie, zaburzenia psychotyczne;
  • depersonalizacja, derealizacja, urojenia, omamy, iluzje;
  • pobudzenie psychoruchowe;
  • hipertermia.

Odstawienie benzodiazepin w dawkach terapeutycznych może powodować wystąpienie objawów „z odbicia”, w postaci lęku, niepokoju i bezsenności utrzymujących się 1-2 dni. Mogą pojawić się też reakcje paradoksalne, np. wybuchy agresji. Przewlekłe zażywanie benzodiazepin skutkuje też zaburzeniami pamięci świeżej, amnezją, konfabulacjami, lukami pamięciowymi, a nawet zespołem otępiennym. W wyniku długotrwałego przyjmowania leków pojawiają się zaburzenia zachowania w postaci encefalopatii, kumulowania afektu, impulsywności, utraty kontroli nad uczuciami, dygresyjności, rozwlekłości, drobiazgowości i nieprzestrzegania norm społecznych. O uzależnieniu od benzodiazepin świadczy eskalacja zażywania leków, poszukiwanie leków, postawa roszczeniowa wobec lekarzy, manipulowanie dla uzyskania recept, błaganie, robienie „zakupów” u doktorów, chodząc do kilku specjalistów jednocześnie. Należy pamiętać, że długotrwałe przyjmowanie benzodiazepin zawsze wywołuje zależność fizyczną, ale nie jest ona tożsama z nałogiem. Uzależnienie od benzodiazepin zwykle koegzystuje ze stosowaniem innych substancji psychoaktywnych.

psycholog Kamila Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Baran-Furga H., Steinbarth-Chmielewska K., Uzależnienia. Obraz kliniczny i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2277-0.
  • Karpowicz P., Narkotyki. Jak pomóc człowiekowi i jego rodzinie?, Instytut Wydawniczy Kreator, Białystok 2002, ISBN 83-7344-004-6.

Narkotyki

Komentarze (52)
~Ava
~Ava 7 miesięcy temu

@~metro: Mam podobnie,walczę i walczę biorę 9 lat,codziennie 2 tabletki o 1:00 (czyli na noc) dogryzam połówką stilnoksa.Wymyśliłam dzisiaj że świadomie "popalę mosty"u tych co przepisują.Boję się strasznie ale zrobię to.

Odpowiedz
~metro
~metro 8 miesięcy temu

Co dalej,jest coraz gorzej,29 lat biorę nitrozepam,nie mogę żyć bez tego leku,ani z tym dziadostwem, próbowałem detoks ale nie udalo się, myślałem że się rozlece po odstawieniu,lekarze umywaja ręce,eeehh co dalej to wiadomo

Odpowiedz
~Bepee2
~Bepee2 9 miesięcy temu

@~~juppppiiiii: hej, tak mi się wydaje. Już miesiąc jak zero, chyba przez ten czas wziąłem 10mg. Nie ciągnie mnie już nawet do tego, wraca pamięć i czuję się dużo lepiej. Chociaż początek na czysto był okropny. Poty jakieś nerwy i w ogóle. Problemy z zaśnięciem mam do dzisiaj, ale zawsze miałem. Pozdrawiam

Odpowiedz
~Bepee2
~Bepee2 11 miesięcy temu

@~`kk: hej i jak się udało? Właśnie odstawiam diazepam. Wcześniej były silniejsze benzo jakieś dwa lata. Ostatnie 4 tyg brałem po 10 mg i później tylko 5mg rano diazepam przez kolejne 2 tyg. Jestem teraz 6 dzień bez benzodiazepin i jakieś tam objawy mam, czuje się źle ale znosnie. Czasem popijam żeby się wspomóc przed snem. W pracy chyba nic nie podejrzewają chociaż wszędzie mi śmierdzi i w ogóle jest inaczej. To dopiero 6 dzień ale staram się też zauważyć pozytywy. Dzisiaj nawet wyszedłem z nową dziewczyna. Wszystko zero choć serce skakalo. Wspieram się jakimiś ziolowkami i 5htp. Najgorzej boję się tego że to tak długo będzie trwało i mam ochotę wziąć tabletkę, wiem że chce to skończyć raz na zawsze. Tak mi się wydaje, że tak trzeba myśleć. Trzeba nauczyć się żyć na nowo.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Klasyfikacja narkotyków
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Klasyfikacja narkotyków
Klasyfikacja narkotyków

LSD

LSD to dietylamid kwasu lizergowego, który znajduje się między innymi w grzybie buławinki czerwonej. Narkotyk należy do substancji halucynogennych (...) na rzecz tezy, że LSD można stosować w medycynie. Sam wynalazca substancji psychoaktywnej...

Klasyfikacja narkotyków

Halucynogeny

się też do innych rodzajów narkotyków, np. kannabinoli albo psychostymulantów. Bez względu na debaty klasyfikacyjne wszystkie środki halucynogenne wywołują (...) narkotyków i postawy otoczenia wobec osoby przyjmującej....

Klasyfikacja narkotyków

Lotne rozpuszczalniki

Lotne rozpuszczalniki albo substancje wziewne stanowią alternatywę dla drogich i nielegalnych narkotyków twardych. Wykazują działanie depresyjne (...) spowodowane używaniem lotnych rozpuszczalników zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji...

Klasyfikacja narkotyków

Uzależnienie od amfetaminy

na OUN, ale jest o wiele od niej tańsza i daje dłużej utrzymujące się efekty psychotropowe. W zależności od dawki narkotyku stan pobudzenia może trwać (...) od jakości narkotyku efekty mogą trwać nawet kilka godzin....

Klasyfikacja narkotyków

Różne rodzaje środków psychoaktywnych

Różne rodzaje środków psychoaktywnych

Narkotyki dzieli się na miękkie i twarde. Te drugie - brane często - powodują silne uzależnienie. Unikanie terapii odwykowej może zakończyć się trwałym uszkodzeniem zdrowia lub śmiercią.

Klasyfikacja narkotyków

Kofeina - właściwości, zespół uzależnienia

Kofeina - właściwości, zespół uzależnienia

Kofeina jest najbardziej rozpowszechnionym środkiem stymulującym na świecie. Wiele osób nie traktuje jej jako narkotyku czy substancji psychoaktywnej (...) czy herbaty to nic w porównaniu z nałogowym zażywaniem narkotyków...

Klasyfikacja narkotyków

Ecstasy

. Ecstasy to pochodna amfetaminy i meskaliny. Narkotyk pojawił się na polskim rynku jako substytut LSD. Ecstasy bardzo szybko doczekało się opinii (...) , by zintensyfikować przyjemność. Na świecie ecstasy praktycznie nigdy nie uznano...