Bąblowica - czynniki ryzyka, diagnostyka i leczenie

Mimo iż choroba wywołana przez tasiemce z grupy Echinococcus należy do rzadkości, jest ona poważną chorobą, która nie może być lekceważona. Po zjedzeniu zakażonego jajami pokarmu lub po wypiciu zakażonej wody, z jaja tasiemca w żołądku lub jelicie cienkim wydostaje się onkosfera, która krwiobiegiem dostaje się do narządów węwnętrznych człowieka i pasożytuje w ludzkich organach, takich jak płuca, mózg, wątroba, powodując rozwój torbieli.

Pasożytowanie na człowieku nie stanowi dla niego niezbędnego etapu w rozwoju. Jeśli choroba nie jest leczona, może spowodować nawet śmierć człowieka. Chorobę wywołują tasiemce jednojamowe (występujące głównie u psów) lub tasiemce wielojamowe (występujące u lisów). U psowatych tasiemiec odrywa swój ostatni człon, proglotydę, która wydostaje się przed odbyt i w wyniku jego rozpadu w środowisku zewnętrznym ulegają uwolnieniu jaja w bardzo dużej ilości (200-600 jaj).

Przypadki zachorowań na bąblowicę notuje się na całym świecie, szczególnie w miejscach, gdzie ludzie mają kontakt ze zwierzętami hodowlanymi. Na przykład w Stanach Zjednoczonych bąblowica najczęściej wykrywana jest m.in. na Alasce. Do zakażenia najczęściej dochodzi drogą pokarmową, jednak zabawa z zakażonym zwierzęciem lub samo trzymanie go na rękach może również oznaczać zarażenie się chorobą.

Bąblowica może nie objawiać się nawet przez 10, 20 lat, ponieważ torbiele rosną stale, lecz powoli. Choroba często jest diagnozowana przypadkowo. Kiedy symptomy się pojawiają, nie wskazują jednoznacznie na tę chorobę. Najczęściej występują:

1. Ból brzucha.
2. Bóle w klatce piersiowej.
3. Chroniczny kaszel.
4. Osłabienie organizmu.
5. Utrata wagi.
6. Żółtaczka.
7. Gorączka.
8. Krew w stolcu.
9. Bóle głowy.

Torbiele, powstające w organizmie człowieka pod wpływem obecności pasożyta z grupy Echinococcus, często są widoczne podczas badania rentgenowskiego, a także podczas tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego. Czasami stosuje się nakłucie torbieli, by pobrać płyn i zbadać go pod mikroskopem, co ostatecznie daje odpowiedź na pytanie, czy dolegliwości są spowodowane pasożytem z tej grupy, czy też inną chorobą. Torbiele wątroby są znacznie łatwiejsze do wykrycia niż pozostałe, na przykład torbiele płuc.

Echinokokoza może być leczona farmakologicznie i operacyjnie. Na początku podaje się lek zawierający albendazol (lek przeciwpasożytniczy). Zazwyczaj zalecana dawka dla osoby dorosłej to 10 mg na 1 kg ciała (dziennie) przez 3 miesiące, dla dzieci to 15 mg na 1 kg przez 28 dni. Mebendazol może być także stosowany podczas kuracji, jednak absorpcja tego składnika jest niższa, więc większe dawki i dłuższy okres podawania w przypadku leku z tym składnikiem są konieczne. Metodą gwarantującą większą skuteczność jest zabieg chirurgiczny. Czasami transplantacja wątroby staje się koniecznością. Pacjent, nawet po wyleczeniu, powinien kontynuować leczenie farmakologiczne, by nie dopuścić do nawrotu choroby.

Źródła

1. Buczek A. Choroby pasożytnicze - epidemiologia, diagnostyka, objawy, FnRRRKDN, Lublin 2005, ISBN 83-921869-9-0
2. Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
3. Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zieliński A., Choroby zakaźne i pasożytnicze - epidemiologia i profilaktyka, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-010-0
4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0