Badania przesiewowe u mężczyzn (prezentacja edukacyjna)

Rak prostaty

Rak prostaty to groźne schorzenie, na które szczególnie narażeni są mężczyźni w podeszłym wieku. Prostata to narząd w męskim układzie rozrodczym, o wielkości orzecha włoskiego, który znjaduje się poniżej cewki moczowej. Gruczoł krokowy uczestniczy w produkcji i w transporcie spermy. Rak prostaty oznacza, że w narządzie pojawił się nieprawidłowy przyrost i podział komórek. Jeśli nastąpi szybka diagnoza i leczenie, życie pacjenta nie będzie zagrożone. Rak prostaty zazwyczaj rozwija się powoli. Z powodu umiejscowienia i małego rozmiaru narządu, objawy raka prostaty nie są od razu odczuwalne przez pacjenta. Jeśli przyrost nieprawidłowych komórek dotyczy jedynie prostaty, sytuacja nie jest bardzo groźna. Gorzej, gdy pojawią się przerzuty, które są poważnym zagrożeniem dla życia. Najczęstsze objawy raka prostaty: - częste oddawanie moczu, szczególnie w nocy, - trudności w oddawaniu moczu, - ból i pieczenie podczas oddawania moczu, - problemy z erekcją, - ból podczas ejakulacji, - krew w spermie lub moczu, - ból w dolnej części pleców lub w kroczu.

Jakie badania na raka prostaty?

Testy na wykrycie raka prostaty mogą zawierać badanie odbytnicy oraz badania krwi na obecność specyficznego antygenu prostaty PSA. Kiedy powinno się pójść na badanie?
- w wieku 50 lat – w przypadku zdrowego mężczyzny,
- w wieku 45 lat – w przypadku przynależności do grupy wysokiego ryzyka (w tym Afroamerykanie),
- w wieku 40 lat – w przypadku, gdy istnieje silna historia rodzinna tej choroby.
American Urological Association zaleca, by pierwsze badanie PSA przeprowadzić w wieku 40 lat, a kolejne w miarę zaleceń lekarza.

Rak jądra

Nowotwór jądra rozwija się w męskich gruczołach rozrodczych, odpowiedzialnych za produkcję plemników. Większość przypadków pojawia się w wieku od 20 do 54 lat. „American Cancer Society” rekomenduje, by zbadać swoje jądra przy rutynowej wizycie u lekarza. Mężczyźni z grupy podwyższonego ryzyka powinni porozmawiać ze swoim lekarzem o możliwości wykonania dodatkowych testów pod tym kątem. Wielu lekarzy zaleca, by regularnie badać się samemu, próbując wyczuć nietypowe twarde lub gładkie zgrubienia w tych okolicach, ewentualnie zwrócić uwagę na wszelkie zmiany w wielkości i kształcie jądra.

Rak jelita grubego

Rak jelita grubego to jeden z najczęstszych przyczyn śmierci na nowotwór. Mężczyźni są w większej grupie ryzyka niż kobiety. Nowotwór ten wykształca się powoli, ale może rozprzestrzenić się na inne części ciała. Najlepszym sposobem walki z chorobą jest wykrycie i usunięcie polipów z jelita grubego, zanim przekształcą się w komórki rakowe.

Rak skóry

Najniebezpieczniejszą odmianą nowotworu skóry jest czerniak. Starsi panowie są dwa razy bardziej narażeni na wykształcenie tego typu raka aniżeli kobiety w ich wieku. Ryzyko wzrasta wraz z czasem spędzonym na opalaniu się lub korzystaniu z solarium, również poparzenia słoneczne wpływają na wzrost ryzyka zachorowania.

Jakie badania na raka skóry?

„American Cancer Society” i „American Academy of Dermatology” zalecają, by regularnie samemu się badać i sprawdzać jakiekolwiek nietypowe zmiany na skórze, rozmiar, kolor czy kształt pieprzyków. Wizyta u dermatologa czy innego specjalisty z tej dziedziny powinna być częścią rutynowych badań zdrowotnych. Leczenie jest najskuteczniejsze i mniej szpecące, gdy nowotwór wykryty jest we wczesnym stadium rozwoju.

Nadciśnienie

Ryzyko nadciśnienia wzrasta wraz z wiekiem, jest także powiązane z wagą i trybem życia. Nieleczone nadciśnienie może wywołać poważne komplikacje bez wcześniejszych symptomów. Natomiast leczone wysokie ciśnienie może zmniejszyć ryzyko chorób serca, udaru czy niewydolności nerek. Ważne jest, by znać swoje ciśnienie tętnicze – jeśli jest ono zbyt wysokie, należy skonsultować się z lekarzem, by pomógł nam opracować sposób jego unormowania.

Badanie na nadciśnienie

Odczyt wartości ciśnienia tętniczego składa się z dwóch odczytów. Pierwszy wyraża ciśnienie skurczowe, drugi – ciśnienie rozkurczowe. Prawidłowe ciśnienie jest niższe niż 120/80 mmHg, wysokie ciśnienie to 140/90 i powyżej. To, jak często powinniśmy badać swoje ciśnienie, zależy od tego, jak wysokie ono jest, oraz od innych czynników ryzyka, jakie posiadamy.

Poziom cholesterolu

Wysoki poziom cholesterolu LDL powoduje zatykanie ścian tętnic, co z kolei zwiększa ryzyko chorób serca. Miażdżyca może się rozwijać bezobjawowo przez wiele lat. Na dłuższą metę może ona doprowadzić do zawału czy udaru. Zmiana trybu życia, zdrowa dieta oraz leki mogą zmniejszyć poziom „złego” cholesterolu i obniżyć ryzyko chorób układu krążenia.

Jak zmierzyć poziom cholesterolu?

Badanie krwi mówi nam o poziomie cholesterolu we krwi, zarówno tego „złego” – LDL, jak i tego „dobrego” – HDL, mierzy także poziom trójglicerydów. Wyniki badań wskazują na działanie, jakie należy podjąć, by zmniejszyć ryzyko choroby serca, udaru czy cukrzycy.

Cukrzyca typu II

Blisko jedna trzecia Amerykanów nie zdaje sobie sprawy z tego, że cierpi na cukrzycę. Nieleczona cukrzyca może skutkować chorobą serca, udarem, niewydolnością nerek, impotencją czy ślepotą. Oczywiście, nie musi do tego dojść, jeżeli choroba jest wcześnie wykryta i za pomocą leków, diety i ćwiczeń kontrolowana.

Jakie badania na cukrzycę typu II?

Badanie glukozy w osoczu jest najpowszechniejszą formą diagnostyki na cukrzycę. Zdrowe jednostki powinny się badać co trzy lata, począwszy od 45. roku życia. Jeśli należysz do grupy wysokiego ryzyka, dobrym pomysłem jest przebadać się znacznie wcześniej.

HIV

HIV to wirus, który wywołuje AIDS, znajduje się we krwi oraz w innych wydzielinach organizmu osób nim zakażonych. Zarazić się nim można poprzez kontakt płciowy, krew, ślinę. Nie istnieją nań, jak do tej pory, żadne lekarstwo czy szczepionka. Współczesne metody leczenia potrafią zapobiec przekształceniu się HIV w AIDS, aczkolwiek terapie te mają poważne skutki uboczne.

Test na obecność HIV

Osoby zakażone wirusem HIV mogą przez wiele lat nie mieć jakichkolwiek objawów choroby. Jedyną metodą diagnozy jest przeprowadzenie serii testów krwi.

Jak zapobiec rozprzestrzenianiu się HIV?

Większość nowo zakażonych jednostek ma wynik pozytywny po dwóch miesiącach od zakażenia, ale 5% nadal ma wynik negatywny po sześciu miesiącach od zakażenia. Bezpieczny seks, czyli stosowanie lateksowych prezerwatyw czy zwykła abstynencja, to prosty sposób uniknięcia zarażenia się HIV wraz z innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową.