Badanie, które wykrywa raka, od 1 października za darmo. Kto skorzysta?

Od 1 października 2026 r. ma ruszyć program badań przesiewowych raka płuca. Osoby należące do grupy największego ryzyka będą mogły wykonać bezpłatną niskodawkową tomografię komputerową finansowaną przez NFZ.

Nowe badania przesiewowe raka płuca. Kto się zakwalifikuje?Nowe badania przesiewowe raka płuca. Kto się zakwalifikuje?
Źródło zdjęć: © Getty Images
Angelika Grabowska

Kto będzie mógł zgłosić się na badanie?

Program zostanie skierowany do kobiet i mężczyzn w wieku od 55 do 74 lat, którzy obecnie palą papierosy lub zrezygnowali z nałogu nie wcześniej niż 15 lat temu. Konieczne będzie także potwierdzenie odpowiednio długiej historii palenia, wynoszącej co najmniej 20 paczkolat.

Paczkolata pozwalają określić, jak długo i w jakiej ilości dana osoba paliła. Przykładowo 20 paczkolat oznacza wypalanie jednej paczki papierosów dziennie przez 20 lat. Ten sam wynik dotyczy osoby, która przez 10 lat paliła po dwie paczki dziennie. Takie kryteria mają sprawić, że badanie trafi przede wszystkim do osób najbardziej narażonych na rozwój raka płuca.

Na czym polega niskodawkowa tomografia?

W ramach programu wykonywana będzie niskodawkowa tomografia komputerowa, czyli NDTK. Badanie umożliwia uzyskanie dokładnych obrazów płuc przy zastosowaniu mniejszej dawki promieniowania niż w przypadku standardowej tomografii komputerowej.

Jeżeli wynik nie wykaże niepokojących zmian, pacjent otrzyma dalsze zalecenia dotyczące kontroli. W przypadku wykrycia podejrzanego guzka lub innej nieprawidłowości zostanie skierowany na dokładniejsze badania i ewentualne leczenie. Program mają prowadzić ośrodki dysponujące odpowiednim sprzętem i wykwalifikowanym personelem.

Pomoc także dla osób palących

Aktywni palacze zakwalifikowani do programu otrzymają również informacje o możliwościach leczenia uzależnienia od tytoniu. Jak podkreśla prof. Witold Rzyman, doświadczenia z wcześniejszego pilotażu pokazują, że wielu pacjentów chce zerwać z nałogiem. - W pilotażu, który prowadziłem na północy Polski wzięło udział ponad 3 tysiące osób. Z przeprowadzonej wśród pacjentów ankiety wiemy, że aż 80 proc. z nich deklaruje chęć rzucenia palenia. Mamy zatem o kogo walczyć - zaznaczył ekspert.

Najważniejszym celem jest zwiększenie liczby chorych, u których nowotwór zostanie wykryty na etapie umożliwiającym skuteczniejsze leczenie. Rak płuca nadal jest najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów złośliwych (Krajowy Rejestr Nowotworów 2024). Choroba często przez długi czas nie daje charakterystycznych objawów, dlatego u wielu pacjentów zostaje rozpoznana dopiero na zaawansowanym etapie.

Źródło: gov.pl

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie