Trwa ładowanie...

Balantydioza - przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Balantydioza to choroba zakaźna w obrębie jelita grubego, która rozwija się w konsekwencji zakażenia pierwotniakiem Balantidium coli. Diagnozuje się ją na całym świecie. Do inwazji dochodzi na drodze fekalno-oralnej, najczęściej po spożyciu zanieczyszczonego pokarmu lub wody. Źródłem patogenu są odchody gryzoni, zwierząt gospodarskich oraz domowych. Jakie są objawy choroby? Jak ją diagnozować i leczyć?

Zobacz film: "Jak pozbyć się uczucia ciężkich nóg?"

spis treści

1. Czy jest balantydioza?

Balantydioza, inaczej szparkoszyca, to parazytoza odzwierzęca przewodu pokarmowego. Chorobę wywołuje Balantidium coli (szparkosz okrężnicy). To pierwotniak należący do rodziny orzęsków, który występuje u wielu ssaków, w tym człowieka.

W Polsce bardzo często stwierdzany jest u świń. W ich wnętrzach obecne są cysty pierwotniaka, które przenoszą się na inne zwierzęta i ludzi. Chorobę diagnozuje się na całym świecie, jednak najwięcej przypadków odnotowuje się w Ameryce Łacińskiej i Południowo-Wschodniej Azji.

Oznacza to, że w Polsce na tę jednostkę chorobową zapadają częściej osoby, które podróżują w te rejony. Balantidioza obejmuje dwie postaci kliniczne. To ostra balandytioza jelitowa i przewlekła balandytioza jelitową.

2. Jak dochodzi do zakażenia Balantidium coli?

Do zakażenia człowieka dochodzi najczęściej:

  • w trakcie uboju zwierząt,
  • drogą pokarmową, poprzez spożycie żywności zanieczyszczonej kałem zawierającym cysty Balantidium coli,
  • drogą pokarmową, poprzez spożycie żywności wody zanieczyszczonej kałem zawierającym cysty pierwotniaka,
  • wskutek stosowania odchodów świńskich jako nawozu,
  • przez bezpośredni kontakt z osobą zarażoną.

Do rozprzestrzeniania się balantydiozy przyczyniają się również muchy - bierni przenosiciele. Cysty Balantidium coli są owalne i mają średnicę 45-80 μm. Ich cykl rozwojowy rozpoczyna się w końcowym odcinku jelita cienkiego.

Z połkniętych cyst w organizmie uwalniane są formy dorosłe, czyli trofozoity. Te namnażają się w jelicie grubym przez podział poprzeczny. Ich obecność wywołuje naciek zapalny z ogniskową martwicą i wytworzeniem owrzodzeń. Część z nich wnika do przestrzeni międzykomórkowych, inne koniugują. Niektóre trofozoity są wydalane są na zewnątrz wraz z kałem.

3. Objawy balantydiozy

W większości przypadków choroba przebiega bezobjawowo, co znacznie utrudnia rozpoznanie, choć odnotowano przypadki choroby o piorunującym przebiegu u pacjentów z upośledzeniem odporności, na przykład zakażonych HIV.

Zdarza się, że objawami choroby jest:

  • biegunka o zmiennym nasileniu, często przewlekła,
  • krwawienie z przewodu pokarmowego (może nasuwać podejrzenie czerwonki),
  • nudności,
  • wymioty,
  • ból brzucha,
  • obecność w kale domieszki śluzu i krwi,
  • brak apetytu,
  • utrata masy ciała,
  • bóle głowy wywołane osłabieniem.

4. Rozpoznanie i leczenie balantydiozy

Rozpoznanie balantidiozy opiera się na stwierdzeniu obecności cyst pierwotniaka w kale lub trofozoitów w wycinkach błony śluzowej jelita grubego. U niektórych pacjentów przeprowadza się bowiem badanie endoskopowe, czasem konieczne jest pobranie wycinków do badania histopatologicznego.

Obraz mikroskopowy i makroskopowy jelita grubego zaatakowanego przez szparkosza okrężnicy charakteryzuje się naciekiem zapalnym błony śluzowej jelita oraz występowaniem owrzodzeń.

Z uwagi na cykliczność wydalania cyst zaleca się wielokrotne badanie mikroskopowe kału. Typowe jest, że w okresie zaostrzenia w stolcu stwierdza się owalne trofozoity wyposażone w krótkie rzęski. Niestety w okresie wyciszenia rozpoznanie jest dużo trudniejsze.

Balantydiozę należy różnicować z:

W leczeniu balantydiozy stosuje się tetracyklinę. Leczenie jest skuteczne, prowadzi do wyeliminowania pasożytów i wyleczenia. Choroba wymaga terapii, ponieważ pozbawiona interwencji medycznej przechodzi w chorobę przewlekłą, stanowiącą zagrożenie dla zdrowia.

5. Zapobieganie zakażeniom Balantidium coli

Co robić, by uniknąć zakażenia i zachorowania na balantydiozę? Znając czynniki ryzyka można stwierdzić, że kluczowe jest przestrzeganie zasad higieny, w tym częste i dokładne mycie rąk, a także spożywanie produktów spożywczych i wody pitnej z pewnych źródeł.

Nie mnie ważne jest zachowywanie reżimu sanitarnego w hodowli świń i bydła, a także ochrona wody i jedzenia przed muchami, które są biernymi przenosicielami patogenów, w tym także cyst Balantidium coli.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.