Białaczka monocytowa - objawy i leczenie

Ostra białaczka monocytowa dzieli się na słabo zróżnicowaną (M5a) i dobrze zróżnicowaną (M5b). Słabe zróżnicowanie oznacza, że trudno jest rozpoznać, jaki rodzaj komórek jest zmieniony przez nowotwór. Słabe zróżnicowanie komórek nowotworowych w przypadku białaczki jest szczególnie dużym utrudnieniem ze względu na szybko postępującą chorobę i potrzebę jak najszybszego rozpoczęcia leczenia.

Białaczka monocytowa to ostra białaczka szpikowa, która wywołuje produkcję nieprawidłowo działających monocytów i monoblastów. Kiedy już zastąpią zdrowe komórki w szpiku kostnym, zaczynają naciekać także do innych organów - najczęściej jest to wątroba lub śledziona. Komórki nowotworowe pojawiają się także we krwi chorego.

Inne rodzaje białaczek szpikowych w formie ostrej to:

• ostra białaczka szpikowa o niskim stopniu zróżnicowania (M0),
• ostra białaczka mieloblastyczna (M1 i M2),
• ostra białaczka promielocytowa (M3),
• ostra białaczka mielomonocytowa (M4),
• ostra białaczka megakariocytowa (M6).

Monocyty to grupa leukocytów, które oczyszczają krew z bakterii i martwych tkanek. Dzięki produkowanemu przez nie interferonowi, organizm jest w stanie zwalczać wirusy. Kiedy są dotknięte zmianami nowotworowymi, mnożą się do tego stopnia, że nie pozostawiają miejsca zdrowym monocytom.

Aby stwierdzić białaczkę monocytową, należy zbadać poziom monocytów we krwi. Na wyniku morfologii krwi może się pojawić skrót MONO. Monocyty powinny się mieścić w przedziale 0,1-0,4 G/l. Ich podwyższony poziom to objaw białaczki monocytowej, ale nie tylko. Ich poziom podnosi się także w przypadku:

• mononukleozy zakaźnej,
• gruźlicy,
• brucelozy,
• zakażenia pierwotniakami,
• choroby Crohna,
• kiły,
• zapalenia wsierdzia.

Jedno badanie nie wystarczy, aby stwierdzić białaczkę. Bada się także szpik kostny pod mikroskopem (czyli robi się biopsję szpiku kostnego). Przeprowadza się też badanie fizykalne, aby stwierdzić, czy nie pojawiły się np. powiększone węzły chłonne czy zmiany skórne.

Każda ostra białaczka szpikowa pojawia się gwałtownie - szczególnie u osób młodych i dzieci. Pierwsze objawy białaczki monocytowej to:

• krwawienia z nosa,
• krwawienia dziąseł,
• częste zakażenia i stany zapalne,
• bladość,
• duszności,
• osłabienie,
• chudnięcie,
• problemy z miesiączkowaniem,
• gorączka.

Kiedy choroba opanowuje organizm, pojawiają się kolejne objawy:

• powiększone węzły chłonne,
• krwiomocz,
• powiększenie śledziony,
• wysypka,
• bóle kości.

Do śmierci pacjenta, w ostatniej fazie rozwoju tej choroby, mogą doprowadzić:

• sepsa (zakażenie ogólnoustrojowe),
• krwotoki,
• niewydolność narządów.

Ostra białaczka monocytowa rozwija się szybko - wystarczy jej kilka dni lub tygodni. W przypadku przewlekłej białaczki szpikowej przebieg może być prawie bezobjawowy.

Leczenie białaczki monocytowej to głównie chemioterapia. Przez pierwsze tygodnie pacjent otrzymuje chemioterapię w szpitalu. Druga faza leczenia rozpoczyna się, kiedy u pacjenta stwierdzi się remisję choroby - jest to już wtedy leczenie podtrzymujące, które może przebiegać w domu. Chemioterapia bardzo często jest skuteczna i prowadzi do remisji choroby. Jednak skutki uboczne chemioterapii znacznie pogarszają komfort życia chorych:

• mdłości,
• wypadanie włosów,
• problemy z płodnością,
• negatywny wpływ na narządy wewnętrzne.

Jeśli chemioterapia nie daje rezultatu, stosuje się radykalniejszą metodę leczenia białaczki: przeszczep szpiku. Szpik można pobrać od pacjenta lub od innej osoby.

Źródła

1. Sułek K. (red.), Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-70-X
2. Janicki K. Hematologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2431-5
3. Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0