AFP - normy, interpretacja wyników

Białko płodowe alfa (AFP), inaczej alfa-fetoproteina, to glikoproteina o masie molowej 69 000. Wytwarzana jest ona w dużych ilościach przez pęcherzyk żółtkowy, a po jego zaniku przez przewód pokarmowy i wątrobę płodu. Najwyższe stężenie AFP we krwi płodu wynosi około 33% całkowitej ilości białek osocza i stwierdza się je w 13. tygodniu życia płodowego. Po urodzeniu, jego stężenie we krwi noworodka spada i do końca pierwszego roku życia osiąga wartości prawidłowe. W związku z przechodzeniem AFP przez łożysko podwyższone stężenie AFP stwierdza się również u kobiet ciężarnych. Oznaczanie AFP u kobiet ciężarnych jest wykorzystywane w diagnostyce wad cewy nerwowej u płodu lub wystąpienia zespołu Downa. Ponadto do podwyższenia poziomu białka płodowego alfa dochodzi u osób z nowotworami, przede wszystkim z rakiem wątrobowokomórkowym oraz z guzami zarodkowymi jajników i jąder.

#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?

AFP - normy

Materiałem biologicznym do oznaczania AFP jest surowica krwi żylnej, pobranej do probówki "na skrzep", a następnie umieszczonej w wodzie z lodem. Normy stężenia AFP są następujące:

  • osoby dorosłe: < 6-7 kU/l
  • kobiety w ciąży (16. - 18. tydzień): 23-100 kU/L (28-120 ng/ml).

U noworodków stężenie białka płodowego alfa (AFP) jest wyższe w pierwszej dobie życia. Wartość taką, jak u osoby dorosłej osiąga w ciągu sześciu miesięcy życia.

AFP - interpretacja wyników

W przypadku diagnostyki prenatalnej oznaczenia AFP w surowicy krwi matki dokonuje się między 14., a 18. tygodniem ciąży. Jeżeli po 10. tygodniu ciąży obserwuje się niskie stężenia białka płodowego alfa, wówczas może to sugerować wystąpienie zespołu Downa. Równie przydatne są oznaczenia AFP w płynie owodniowym. W tym przypadku wzrost stężenia AFP w płynie sugeruje wady rozwojowe cewy nerwowej płodu.

Ważne badania krwi, które powinien wykonać każdy

Oprócz morfologii krwi, którą wykonuje się najczęściej w laboratorium, należy zwrócić również uwagę na inne, bardziej szczegółowe badania. Dzięki temu...

Spośród chorób nowotworowych oznaczenia AFP mają przede wszystkim znaczenie w diagnozowaniu i monitorowaniu leczenia raka wątrobowokomórkowego (pierwotny rak wątroby). W tym przypadku AFP służy jako marker nowotworowy. Jego skuteczność w wykrywaniu tego nowotworu jest bardzo wysoka, a stopień wzrostu stężenia AFP jest zależny od wielkości guza. Marker ten bywa także wykorzystywany jako badanie przesiewowe u osób zagrożonych wystąpieniem raka wątrobowokomórkowego, przede wszystkim z zakażeniem WZW typu B i WZW typu C. Zdarza się niekiedy, że dochodzi do podwyższenia AFP w przypadku przerzutów nowotworowych z innych narządów do wątroby, w przypadku niezłośliwych guzów wątroby oraz chorób nienowotworowych takich jak marskość czy przewlekłe zapalenie wątroby.

Oznaczanie AFP ma także zastosowanie w wykrywaniu nowotworów zarodkowych jąder i jajników, zwłaszcza nienasieniakowych nowotworów jąder. Często AFP oznacza się jednocześnie z HCG (gonadotropina kosmówkowa) w celu bardziej precyzyjnego określenia rodzaju nowotworu. Ponadto AFP jest wykorzystywane do monitorowania choroby po leczeniu chirurgicznym oraz po radiochemioterapii. Obniżanie się stężenia tego markera po leczeniu świadczy o jego skuteczności. Natomiast nagły wzrost stężenia AFP po pewnym czasie od skutecznego leczenia zwykle świadczy o wystąpieniu miejscowej wznowy lub ujawnieniu się odległych przerzutów, nawet długo przed pojawieniem się ich w badaniach obrazowych.

W pewnym procencie przypadków podwyższenie AFP stwierdza się także u chorych na raka żołądka, dróg żółciowych, trzustki oraz płuca.

Magdalena Pikul, 4 tygodnie temu

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Wallach J., Interpretacja badań laboratoryjnych, Medipage, Warszawa 2011, ISBN 978-83-61104-38-4
  • Brunzel N.A. Diagnostyka laboratoryjna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-264-5

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

AFP - normy, interpretacja wyników
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły AFP - normy, interpretacja wyników
Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - TSH (WIDEO)

Badania krwi - TSH (WIDEO) Odtwórz wideo

krwi na TSH pokaże wynik powyżej 4,2 mj/l sugeruje to niedoczynność. Kobiety w ciąży mają kompletnie inne normy. W ciąży normalny poziom TSH (...) rekonwalescencji po chorobie i choroby nadnerczy. Badanie krwi TSH...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - stężenie białka całkowitego (WIDEO)

Badania krwi - stężenie białka całkowitego (WIDEO) Odtwórz wideo

upewnienia się, że pacjent nie przyjmuje leków mogących mieć wpływ na wynik testu. Należy odstawić leki steroidowe, kortykosteroidy, dekstran, oraz insulinę (...) ich wykonywania. Warto porozmawiać z lekarzem na temat znaczenia konkretnych...

Spirometria - przebieg, interpretacja, przeciwwskazania

Spirometria - sprawdź, czy powinieneś ją wykonać (WIDEO)

Spirometria - sprawdź, czy powinieneś ją wykonać (WIDEO) Odtwórz wideo

Badanie, które powinieneś wykonać Wiele osób w Polsce cierpi na choroby układu oddechowego. Choć problem dotyczy 6 milionów Polaków, ponad połowa nie zdaje sobie sprawy z przyczyn nawracających dolegliwości. Tymczasem nieleczona astma i obturacyjna choroba...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - erytrocyty (WIDEO)

Badania krwi - erytrocyty (WIDEO) Odtwórz wideo

czyli stanu charakteryzującego się obniżoną liczbą krwinek czerwonych. Erytrocytopenia może być wynikiem niedokrwistości, przewodnienia, nagłej utraty krwi (...) chorobowy, w którym liczba krwinek czerwonych lub stężenie hemoglobiny...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - Leukocyty (WIDEO)

Badania krwi - Leukocyty (WIDEO) Odtwórz wideo

Leukocyty, zwane również krwinkami białymi, stanowią element morfotyczny krwi. Zaliczamy do nich granulocyty (neutrofile, bazofile, eozynofile) oraz limfocyty i monocyty. Liczba krwinek białych znajdujących się we krwi może niekiedy gwałtownie wzrosnąć....

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - Monocyty (WIDEO)

Badania krwi - Monocyty (WIDEO) Odtwórz wideo

poziom monocytów we krwi może być różny. Stan w którym liczba monocytów jest niższa w stosunku do ogólnie obowiązującej normy nazywamy monocytopenią (...) . Z kolei niski poziom monocytów zwiększa podatność organizmy na infekcje. Najpowszechniej...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - hematokryt (WIDEO)

Badania krwi - hematokryt (WIDEO) Odtwórz wideo

. lub 0,37-0,47; u mężczyzn 42-52 proc. lub 0,42-0,52. Różne czynniki mogą zmienić wynik badania hematokrytu i wywołać odchylenie od normy (...) obliczanie hematokrytu jest obliczanie według wzoru. Rzadziej wykonywane...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - Potas (K) (WIDEO)

Badania krwi - Potas (K) (WIDEO) Odtwórz wideo

Potas jest cennym dla organizmu minerałem, a jednocześnie elektrolitem. Składnik ten odpowiada za równowagę elektrolitową organizmu. Jest on również niezwykle istotny w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania nerwom oraz mięśniom. U dorosłego człowieka...

Neutrofile - badanie, normy, cel badania

Neutrofile poniżej normy - charakterystyka, choroby

lub że wystąpił niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego. * Neutrofile - normy * Morfologia z rozmazem - cel, interpretacja * Morfologia - normy (...) mają za zadanie chronić organizm przed infekcjami...