Bromheksyna – działanie, wskazania, dawkowanie i przeciwwskazania

Bromheksyna, inaczej bromoheksyna (łac. bromhexinum) to organiczny związek chemiczny. Jest syntetyczną pochodną wazycyny (to naturalny alkaloid). W wątrobie ulega metabolizmowi do związku czynnego – ambroksolu.

Jak działa bromheksyna na układ oddechowy? Odpowiada za to złożony mechanizm. Na czym polega? Przede wszystkim substancja zwiększa ilość wydzieliny, zmniejsza jej lepkość (działanie mukolityczme) i upłynnia ją. To ważne, ponieważ gdy wydzielina staje się zbyt gęsta i lepka, zaczyna zalegać w drogach oddechowych. By mogła zostać wykrztuszona, musi ulec rozrzedzeniu i upłynnieniu (leki sekretolityczne upłynniają wydzielinę oskrzeli poprzez zmianę jej składu).

Bromheksyna wykazuje działanie wykrztuśne. Pobudza także syntezę i wydzielanie surfaktantu (to wytwarzana w pęcherzykach płucnych naturalna substancja powierzchniowo czynna). Dzięki swoim właściwościom i aktywności poprawia czynność rzęsek nabłonka oddechowego, ułatwia odkrztuszanie i usuwanie zalegającej wydzieliny, wspomaga oczyszczanie dróg oddechowych.

Wskazanie do stosowania leków z bromheksyną stanowi:

• choroba oskrzeli z gęstą, nadmiernie lepką wydzieliną, zarówno ostre, jak i przewlekłe zapalenie oskrzeli,
• zapalenie zatok przynosowych,
• przewlekłe zapalenie krtani,
• astma oskrzelowa,
• mukowiscydoza.

Bromoheksyna jest sekretolitycznym z grupy mukolityków, które stosuje w przypadku nadmiernej produkcji lepkiego śluzu w drogach oddechowych.

Leki na kaszel mokry z bromheksyną są dostępne bez recepty w postaci syropów, kropli doustnych oraz tabletek. To:

• Flegamina Baby (krople doustne, roztwór), Flegamina Classic (tabletki), Flegamina Classic Junior o smaku truskawkowym (syrop), Flegamina Classic o smaku malinowym (syrop), Flegamina Classic o smaku miętowym (syrop), Flegamina Classic o smaku miętowym bez cukru (syrop), Flegamina Fast (tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej), Flegamina Fast Junior (tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej),
• Flegatussin (syrop), Flegatussin caps (kapsułki miękkie),
• Flegtac Kaszel (syrop).

Częstotliwość stosowania i dawkowanie leku z bromheksyną zależy od rodzaju preparatu, chorób współistniejących i wieku oraz masy ciała pacjenta. Bromheksyna w postaci kropli może być podawana dzieciom od 2. roku życia.

Zazwyczaj dawka dobowa bromoheksyny w przypadku:

• dzieci poniżej 6. roku życia wynosi około 8 mg substancji czynnej,
• dzieci w wieku od 6. do 12. wynosi do 12 mg na dobę,
• dorosłych wynosi 24 mg substancji czynnej.

Bromoheksynę można stosować w przypadku osób dorosłych maksymalnie przez 5 dni, dzieci poniżej 6 roku życia nie powinny przyjmować leku dłużej niż 3 dni. To jednak nie wszystko.

Stosując bromheksynę trzeba pamiętać, by przyjmować ją zgodnie z zaleceniem lekarskim, zawsze o stałych porach dnia, w równych odstępach czasu i po posiłku (w celu zmniejszenia wpływu leku na żołądek).

Nie mniej ważne jest optymalne nawadnianie (trzeba zwiększyć ilość przyjmowanych płynów). Pomocne są inhalacje parowe oraz oklepywanie i odpowiedniego ułożenia chorego.

Mukolityków nie wolno przyjmować bezpośrednio przed snem (wzmagają odruch kaszlu i utrudniają sen). Dlaczego? Upłynnienie zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny powoduje jej ściekanie podczas snu, a kaszel będzie utrudniał sen.

Leki zawierające bromheksynę nie mogą być stosowane przez wszystkich, nawet jeśli istnieją wskazania. Przeciwwskazanie stanowi:

• nadwrażliwość na bromoheksynę,
• stosowanie leków przeciwkaszlowych (kodeina lub jej pochodne),
• czynna choroba wrzodowa,
• ciężkie zaburzenia czynności wątroby,
• ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub nerek.

Bromheksyna w ciąży dopuszczona jest do stosowania w 2. i 3. trymestrze. W okresie karmienia piersią nie należy jej używać.

Ze stosowaniem bromheksyny wiąże się ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Najczęściej pojawiają się takie skutki uboczne jak:

• senność,
• wymioty, biegunka, bóle w nadbrzuszu, nudności,
• napady kaszlu,
• świąd, obrzęk naczynioruchowy, osutki,
• ból i zawroty głowy,
• obniżenie ciśnienia tętniczego.