C-telopeptyd kolagenu typu I

C-telopeptyd kolagenu typu I (ICTP) jest peptydem powstającym w procesie degradacji kolagenu typu I. Kolagen jest to białko będące głównym składnikiem budulcowym tkanki łącznej oraz macierzy kostnej. Istnieje kilkanaście typów kolagenu. Kolagen typu I jest najpowszechniej występującym w organizmie. Tworzy on ścięgna, tkankę bliznowatą, tkankę kostną, a także tkankę łączną skóry i tkanki podskórnej. Kolagen ulega degradacji pod wpływem enzymów zwanych kolagenozami. C-telopeptyd kolagenu typu I jest właśnie jednym z produktów rozkładu enzymatycznego tego białka. Jest to C-końcowy fragment łańcucha kolagenowego, który w diagnostyce laboratoryjnej jest wykorzystywany przede wszystkim jako marker osteolizy, czyli procesów resorpcji kości. Jego wzrost ponad normę obserwuje się w stanach chorobowych związanych z wzmożonym obrotem kostnym i wzmożoną aktywnością osteoklastów (komórek kościogubnych), tj. przede wszystkim w diagnozowaniu osteoporozy, nadczynności przytarczyc, nowotworów pierwotnych i przerzutowych kości.

Zobacz film: "Polacy żyją aż 7 lat krócej niż Szwedzi"

Sposób oznaczania i wartości prawidłowe C-końcowego telopeptydu kolagenu typu I

Materiałem wykorzystywanym do badania może być surowica krwi bądź mocz zebrany podczas dobowej zbiórki (to znaczy mocz zbierany do specjalnego pojemnika od drugiej porcji, pierwszego dnia, do pierwszej porcji dnia następnego). Oznaczenia wykonywane są metodami immunoenzymatycznymi.
Wartości prawidłowe w przypadku, gdy próbką była surowica krwi wynoszą:

  • u kobiet przed menopauzą - poniżej 4000 pmol/l;
  • u kobiet po menopauzie - poniżej 7000 pmol/l;
  • u dzieci - 7500 ± 5000 pmol/l.

Natomiast w przypadku, gdy do oznaczenia wykorzystuje się dobową zbiórkę moczu wartości prawidłowe wynoszą:

  • u kobiet przed menopauzą - poniżej 450 μg/mmol kreatyniny;
  • u kobiet po menopauzie - poniżej 800 μg/mmol kreatyniny;
  • u mężczyzn - poniżej 450 μg/mmol kreatyniny.

Najczęściej oznaczenia C-końcowego telopeptydu łańcucha kolagenu wykonywane są łącznie z innymi markerami obrotu kostnego, takimi jak fosfataza kwaśna oporna na hamowanie winianem (TRACP) oraz inne produkty degradacji kolagenu macierzy kostnej, na przykład fragmenty sieciujące kolagen (pirydynolina, deoksypirydynolina), N-końcowy telopeptyd łańcucha kolagenu typu I oraz hydroksyprolina i hydroksylizyna. Pełen panel tych badań pomaga we właściwej interpretacji wyników.

Wskazania do wykonania badania i interpretacja wyników oznaczania C-telopeptydu kolagenu typu I

ICTP jest markerem wykorzystywanym w badaniu procesu resorpcji kości i innych procesów degradacyjnych dotyczących kolagenu typu I. Podwyższenie jego stężenia obserwuje się u osób z osteoporozą, dlatego jego oznaczanie ma znaczenie przede wszystkim w badaniu stanu tkanki kostnej u kobiet po menopauzie i u osób w podeszłym wieku, kiedy to ryzyko wystąpienia osteoporozy jest największe. U chorych z osteoporozą wykonanie tego badania jest szczególnie pomocne przy określeniu ryzyka wystąpienia złamań osteoporotycznych, a także przy ocenie odpowiedzi na stosowane leczenie antyresorbcyjne.
Inną przyczyną zwiększonych wartości C-końcowego telopeptydu kolagenu jest przyjmowanie w celach leczniczych preparatów glikokortykosteroidów, gdyż zwiększają one obrót kostny i są przyczyną posterydowej osteoporozy.
ICTP rośnie także w przebiegu takich nowotworów, jak szpiczak mnogi oraz przerzutów do kości raka piersi, raka prostaty, raka płuca i raka tarczycy. Nowotwory te prowadzą do znacznie nasilonego niszczenia tkanki kostnej, nawet w takim stopniu, że stają się przyczyną złamań patologicznych kości.
Badanie może być wykorzystywane także w ocenie, czy obrót kostny u rosnących dzieci jest prawidłowy.

Magdalena Pikul, ponad rok temu

Bibliografia

  • Petryński T., Sobczul A., Menopauza - podstawy diagnostyki, profilaktyki i terapii, Adi, Łódź 2001, ISBN 83-85815-63-5
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2711-X

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

C-telopeptyd kolagenu typu I
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły C-telopeptyd kolagenu typu I
Białko - budowa, właściwości, podział, niedobór, wpływ na odchudzanie

W tych produktach znajdziesz kolagen

W tych produktach znajdziesz kolagen

Cenny kolagen Kolagen jest białkiem odpowiedzialnym za elastyczność skóry, kości, stawów, ścięgien, mięśni, naczyń krwionośnych, dziąseł, oczu (...) , paznokci oraz włosów. Dzięki niemu nasze włosy są błyszczące, a skóra...

Botoks

Kolagen na zmarszczki

. To właśnie ten proces wymaga konieczności występowania stałego stężenia witaminy C w organizmie, gdyż zablokowanie syntezy kolagenu skutkuje chorobą zwaną szkorbutem (...) jest zróżnicowana w zależności od funkcji...

WZW typu C (wirusowe zapalenie wątroby typu C) - drogi zarażenia, przebieg i objawy, leczenie

WZW C (WIDEO)

WZW C (WIDEO) Odtwórz wideo

Wirusowe zapalenie wątroby typu C przebiega najczęściej bezobjawowo. Czasami mogą pojawić się niewielkie dolegliwości w postaci: nudności, bólu (...) brzucha, mięśni i stawów. W Polsce około 1,5 ludzi są nosicielami...

Kontuzje i urazy

Zdrowe i sprawne stawy - LITOZIN Kolagen

łączący w 1 tabletce kolagen typu II - główny typ kolagenu występujący w chrząstkach stawowych - z kompleksem składników bioaktywnych wyizolowanych (...) z dzikiej róży i witaminy...

Wirusowe zapalenie wątroby - żółtaczka, przyczyny, objawy

Nawroty w WZW typu B i C (WIDEO)

Nawroty w WZW typu B i C (WIDEO) Odtwórz wideo

zapalenia wątroby w konkretnych przypadkach? O nawrotach w zapaleniu wątroby typu B i C mówi prof. dr hab. Janusz Cianciara, hepatolog. Nawroty niestety (...) występują zarówno w przypadkach zapalenia wątroby typu...

Owoce

Zdrowotne właściwości klementynek

Zdrowotne właściwości klementynek

miażdżycowych w naczyniach krwionośnych, a dodatkowo chroni przed rozwojem otyłości i cukrzycy typu 2. Związek przeciwdziała także wzrostowi stężenia złego (...) cholesterolu. Dla sercowców cenna jest ponadto zawarta w owocach witamina...

Dieta na ładną cerę

Jedzenie dla promiennej skóry

Jedzenie dla promiennej skóry

. Pomarańcze Witamina C zawarta w pomarańczy wzmacnia strukturę kolagenu, dzięki czemu wygląd skóry ulega poprawie, a ciemne wory pod oczami znikają (...) stymulują produkcję kolagenu i elastyny, dzięki...