Chemioterapia - działanie i drogi podawania, leczenie nowotworu, skutki uboczne

Chemioterapia to jeden ze sposobów leczenia chorób nowotworowych, w którym wykorzystuje się silne leki niszczące komórki nowotworowe. Terapia ta pozwala również na zatrzymanie podziału komórek nowotworowych oraz spowolnienie ich wzrostu.

Ponadto powoduje zabicie komórek nowotworowych rozsianych w organizmie, a u osób, u których choroba jest w bardzo zaawansowanym stadium, łagodzi ból. Niestety, chemioterapia może także uszkadzać zdrowe, szybko dzielące się komórki, np. te, które zapewniają wzrost włosom.

Zobacz film: "Terapia celowa w leczeniu nowotworów"

1. Działanie i drogi podawania chemioterapii

Chemioterapia polega na podawaniu pacjentowi leków niszczących komórki, które się nieprawidłowo dzielą. W przeciwieństwie do normalnych komórek, rakowe komórki bez przerwy się reprodukują, gdyż nie reagują na sygnały kontrolujące podziały komórkowe.

Dzięki chemioterapii powstrzymany zostaje proces podziału, a aktywnie dzielące się komórki giną. Chemioterapia działa na cały organizm, co znaczy, że nie ogranicza się do jednego miejsca, a wszystkich nowotworowych komórek.

Chemioterapia pozwala na:

  • zmniejszenie objętości guza przed operacją lub radioterapią,
  • zniszczenie komórek nowotworowych pozostałych w organizmie po zabiegu lub radioterapii,
  • wsparcie pozostałych sposobów leczenia nowotworu,
  • zniszczenia nowotworu, gdy ten pojawia się ponownie lub rozprzestrzenia po organizmie.

Chemioterapia może być podawana za pomocą:

  • zastrzyków – domięśniowo w obrębie ramienia, uda, biodra, brzucha,
  • dotętniczo – leki podawane są bezpośrednio do tętnicy, która odżywia nowotwór,
  • dootrzewnowo – wprost do jamy otrzewnowej,
  • dożylnie,
  • przez skórę – w postaci kremów do wcierania;
  • doustnie – w postaci kapsułek, płynów.

Chemioterapia często podawana jest za pośrednictwem cienkiej igły wbitej w żyłę na ręce lub głowie. Wykorzystuje się tu cewniki, elementy umożliwiające stały dostęp do żyły i pompy.

Leki stosowane w chemioterapii
Leki stosowane w chemioterapii

Sześć różnych leków stosowanych w chemioterapii, od lewej: DTIC-Dome, Cytoxan, Oncovin, Blenoxane, Adriamycin,...

zobacz galerię

2. Leczenie nowotworu chemioterapią

W leczeniu choroby nowotworowej chemioterapię najczęściej łączy się z:

  • operacjami chirurgicznymi,
  • radioterapią,
  • terapią biologiczną.

Wybierając leki do chemioterapii, lekarz uwzględnia:

  • rodzaj nowotworu pacjenta,
  • wcześniejsze chemioterapie,
  • obecność innych problemów zdrowotnych (np. cukrzycy lub choroby serca).

Chemioterapia może być podawana w:

  • szpitalu,
  • domu,
  • gabinecie lekarskim.

Czas trwania chemioterapii zależy od różnych czynników:

  • typu nowotworu i jego zaawansowania,
  • rodzaju chemioterapii,
  • reakcji organizmu na leki.

Chemioterapia zazwyczaj podawana jest w cyklach, np. można przez tydzień otrzymywać leki, a przez kolejne trzy tygodnie organizm będzie się regenerować i mieć czas na odbudowę zdrowych komórek. Wtedy cykl trwa miesiąc. Nie należy omijać przyjmowania leków. Czasami lekarz może zmienić terminy ich podawania ze względu na negatywne skutki chemioterapii.

3. Skutki uboczne chemioterapii

Samopoczucie pacjenta podczas chemioterapii zależy od indywidualnych cech choroby. Chemioterapii towarzyszy wiele efektów ubocznych, w zależności od stosowanego chemioterapeutyku. Do najczęstszych efektów ubocznych należy: zmęczenie, ból w wyniku uszkodzenia nerwów, suchość ust, utrata wagi, rany w jamie ustnej, wyczerpanie, wymioty, wypadanie włosów, czasem spadek odporności i poziomu białych krwinek.

Zobacz także:

Najlepiej poprosić kogoś bliskiego o zorganizowanie transportu przed i po chemioterapii, odpocząć po niej i zorganizować pomoc w opiece nad dziećmi i przygotowywaniu posiłków. Wiele osób pracuje podczas otrzymywania terapii dopóki jest w stanie to robić. Wszystko zależy od rodzaju choroby i uzgodnień z kierownikiem, czy np. pozwoli na pracę na pół etatu lub wykonywanie części obowiązków w domu.

W czasie chemioterapii powinno się przyjmować leki uzgodnione z lekarzem. Jeśli pacjent chce przyjąć leki bez recepty, powinien skontaktować się z lekarzem. Tak samo należy postąpić, gdy chce przyjmować dodatkowo witaminy, suplementy diety lub tabletki ziołowe, ponieważ czasem mogą one niwelować działania chemioterapeutyków. Lekarz przeprowadza badania, by stwierdzić czy chemioterapia przynosi pożądane efekty. Nie da się stwierdzić, czy leczenie chemioterapią działa tylko po ubocznych jego skutkach – nie mają one nic wspólnego z efektywnością leczenia.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Radioterapia

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!