Chondromalacja rzepki - przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

Chondromalacja rzepki - przyczyny i objawy

Choroba występuje w dwóch grupach wiekowych - 40 lat i później, gdy chrząstka stawowa zostaje uszkodzona poprzez ścieranie i rozrywanie, jako proces związany ze starzeniem się organizmu oraz u młodzieży i młodych dorosłych. Częściej występuje u kobiet. W drugiej grupie choroba może pojawić się, jeśli rzepka nie porusza się prawidłowo i ociera o niższe części kości udowej. Spowodowane to jest:

• położeniem rzepki w nieprawidłowym miejscu,
• występowaniem napięcia lub osłabieniem mięśni z przodu i z tyłu otaczających kolano,
• zbyt dużą aktywnością kości udowej, która nakłada dodatkowy nacisk na rzepkę, np. bieganie, skakanie, jazda na nartach lub gra w piłkę nożną,
• płaskostopiem.

Chondromalacja rzepki może być także objawem zapalenia powierzchni stawowej rzepki, które występuje głównie u osób starszych. Osoby z przebytym zwichnięciem, złamaniem lub innym uszkodzeniem rzepki są bardziej narażone na rozwój chondromalacji rzepki.

Podstawowym objawem choroby jest ból kolana, który pojawia się podczas siedzenia ze zgiętymi kolanami, przy wchodzeniu i schodzeniu ze schodów, przy kucaniu czy klęczeniu. Chondromalacja rzepki może rozpocząć się wysiękiem w stawie kolanowym, np. po dłuższym chodzeniu, jeździe na nartach. Ból może promieniować do tyłu kolana. W młodym wieku w okresie wzrostu chrząstki stawowej w większości przypadków ból pojawia się i znika, nawet na kilka lat, do czasu całkowitego wzrostu chrząstki. W niektórych przypadkach ból jest jednak na tyle silny, że zabiegi medyczne i chirurgiczne są konieczne.

Chondromalacja rzepki - diagnoza i leczenie

Chorobę rozpoznaje się podczas badania artroskopowego, które polega na wprowadzeniu do wnętrza stawu specjalnej rury metalowej z układem optycznym, czyli tzw. artroskopu i bezpośrednim oglądaniu (wziernikowaniu) struktur wewnątrzstawowych.

W początkowym stadium chondromalacji rzepki stosuje się leczenie zachowawcze, np. ćwiczenia mięśnia czworogłowego, fizykoterapię cieplną, mające na celu wzmocnienie i rozciągnięcie mięśnia. Stosowane są także niesteroidowe leki przeciwzapalne, jak ibuprofen, naproksen czy kwas acetylosalicylowy, w celu złagodzenia objawów bólowych. W 85% przypadków chondormalacji rzepki pomaga samo leczenie zachowawcze, natomiast w pozostałych 15% ból nie ustaje lub się nasila, w wyniku czego konieczne jest leczenie operacyjne (warunkiem jest brak objawów zapalenia stawu). Leczenie operacyjne można wykonać poprzez artroskopię lub też otwarte nacięcie chirurgicznie. Podczas zabiegu części rzepki, które zostały uszkodzone, mogą być usunięte.

Źródła

1. Wyczynowe uprawianie sportu może skończyć się urazami przewlekłymi
2. Gaździk T. (red.), Chirurgia kolana, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-187-7
3. Dziak A. (red.), Rehabilitacja ortopedyczna: Tom 1-2, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-081-8
4. Szulc A. (red.), Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja tom 1-2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2823-X