Choreoterapia, czyli terapia tańcem i ruchem

Choreoterapia, terapia tańcem, terapia tańcem i ruchem (z ang. dance movement therapy – DMT) to technika, która należy do nurtu arteterapii, czyli terapii poprzez sztukę. Jej nazwa pochodzi od słów: choreios – taneczny, choros – taniec, terapia – leczenie. Za jej ojca uznaje się węgierskiego tancerza, choreografa i teoretyka tańca, Rudolfa von Labana. Za główną pionierkę DMT uznaje się Marian Chace, amerykańską tancerkę, która jako pierwsza, wprowadziła terapię tańcem do świata zachodniej medycyny.

W myśl definicji Amerykańskiego Stowarzyszenia Terapii Tańcem (ADTA), terapia tańcem opiera się na wykorzystaniu ruchu jako procesu, który zwiększa fizyczną, psychiczną i duchową integrację człowieka. Choreoterapia to nie tylko taniec terapeutyczny. W toku kształtowania się terapii tańcem wyłoniły się w jej obrębie dwa nurty:

• psychoterapia tańcem i ruchem (dance movement therapy/psychotherapy – DMT/DMP),
• taniec terapeutyczny (therapeutic dance), w Polsce nazywany choreoterapią.W obu przypadkach twórczo wykorzystuje się taniec i ruch. Metody te mają także wiele wspólnego.

Tym, co je najbardziej różni, jest wykształcenie terapeuty oraz rodzaj i znaczenie relacji terapeutycznej. Ideą psychoterapii tańcem i ruchem jest psychoterapeutyczne wykorzystanie ekspresyjnego ruchu oraz tańca, poprzez który można zaangażować się w proces prowadzący do integracji: fizycznej, emocjonalnej, poznawczej i społecznej. Choreoterapia umożliwia osiągnięcie stanu równowagi pomiędzy ciałem a umysłem, ale i pomaga radzić sobie z własnymi emocjami, wspiera proces poznawania siebie, akceptacji własnego ciała, zwiększa kompetencje społeczne.

Założeniem choreoterapii jest myśl, że muzyka i ruch jest bezpiecznym środkiem terapeutycznym, a ruch odzwierciedla osobowość. Inne zasady przyjęte w terapii tańcem i ruchem to:

• ruch jest językiem symbolicznym i może odzwierciedlać procesy zachodzące w nieświadomości,
• ciało i umysł są w nieustannej interakcji, a zmiana ruchu wywiera wpływ na funkcjonowanie człowieka,
• improwizacja ruchowa pozwala eksperymentować z nowymi sposobami zachowania.

Choreoterapia wykorzystuje ruch jako element procesu, który ma doprowadzić do zwiększenia psychicznej i fizycznej integracji człowieka. Ruch jest traktowany jak język.

Choreoterapia obejmuje:

• taniec,
• improwizację ruchową,
• ćwiczenia muzyczno – ruchowe,
• ćwiczenia usprawniające ciało,
• ćwiczenia wzmacniające i rozciągające mięśnie,
• ćwiczenia oddechowe i relaksacyjne.

Podstawowe elementy tańca, ruch i rytm, pomagają osiągnąć harmonię ciała i umysłu, ponieważ ułatwiają poznanie siebie i swoich emocji, ale i komunikowania się z innymi. Można powiedzieć, że celem choreoterapii nie jest taniec sam w sobie i jako taki, a dotarcie do uczuć, które nie są zwerbalizowane. Poprzez taniec wyzwala się energia, ekspresja, ale i skumulowane w ciele emocje. Dzięki temu można się otworzyć zarówno na swoje potrzeby, jak i potrzeby innych. Ale to nie wszystko. Terapia tańcem, poprzez muzykę i ruch, wpływa na system nerwowy, dzięki wzbudza pozytywne emocje, obniża napięcie, relaksuje, buduje poczucie własnej wartości. W choreoterapii nie obowiązują ani precyzyjne wskazówki, ani ćwiczenia polegające na poznawaniu i szlifowaniu sekwencji ściśle sprecyzowanych kroków.

Choreoterapia czerpie z terapeutycznych walorów tańca. Jest polecana osobom, które:

• mają problem z samoakceptacją,
• są nieśmiałe,
• mając trudności w kontaktach towarzyskich,
• są zainteresowane mową ciała i jego rolą w komunikacji niewerbalnej,
• nie radzą sobie ze stresem,

oraz tych, które chcą:

• zachować dobrą formę psychofizyczną,
• zwiększyć świadomość własnego ciała, jego potrzeb i granic,
• wzmocnić poczucie własnej wartości i pewność siebie,
• kształtować pozytywne nawyki ruchowe,
• nauczyć się wyrażania emocji poprzez ruch.

Ponadto terapię tańcem i ruchem wykorzystuje się w pracy z osobami cierpiącymi na:

• ADHD,
• autyzm,
• choroby psychiczne (schizofrenia, depresja, choroba dwubiegunowa),
• nerwice, zaburzenia lękowe i depresyjne,
• zespół stresu pourazowego,
• zaburzenia odżywiania,
• zaburzenia kontroli impulsów, zachowania agresywne,
• choroba Parkinsona, choroba Alzheimera, choroby onkologiczne,
• uzależnienia i kryzysy,
• zaburzenia osobowości,
• w procesie żałoby, po traumatycznej stracie.

Skuteczność choreoterapii została poparta licznymi badaniami naukowymi.