Clenbuterol – działanie, dawkowanie i skutki uboczne

Clenbuterol jest preparatem, który niegdyś stosowano w leczeniu astmy. To lek rozszerzający oskrzela z grupy β2-mimetyków. Wycofano go jednak z lecznictwa w 1988 roku po tym, jak udowodniono jego szkodliwe działanie na organizm człowieka.

Preparat podawano także zwierzętom hodowlanym, w celu przyspieszenia wzrostu i zwiększenia masy tkanki mięśniowej. Odstąpiono jednak od tej praktyki, gdy okazało się, że w pozyskanym z nich mięsie obecne były toksyczne związki (wywoływały zatrucia u konsumentów).

Obecnie Clenbuterol jest dopuszczony do użytku weterynaryjnego w Belgii i Holandii oraz w USA. Sięga się po niego w celu leczenia ciężkiej postaci astmy u koni. Jest również wykorzystywany w sposób niewłaściwy i nielegalny przez ludzi, którzy traktują go jako:

• środek na odchudzanie (tzw. chemiczna liposukcja, pomaga zwiększyć termogenezę, co przyspiesza tempo spalania tkanki tłuszczowej),
• niedozwolony doping w kulturystyce oraz w sportach wyczynowych stosowany w celu rozbudowy masy mięśniowej i rzeźbienia sylwetki. Ma to związek z właściwościami pobudzającymi i wspomagającymi wydolność dotleniania Clenbuterolu (podobne do sterydów anabolicznych).

Klenbuterol to organiczny związek chemiczny, agonista receptorów β2-adrenergicznych zlokalizowanych w ścianach górnych dróg oddechowych. Ma działanie podobne do efedryny, jest ono jednak silniejsze i dłuższe.

Efektem działania Clenbuterolu jest:

• rozkurczanie mięśniówki gładkiej, zwiększenie objętości oddechowej (substancja rozszerza drogi oddechowe),
• stymulacja ośrodkowego układu nerwowego (działa sympatykomimetycznie na obwodowy układ nerwowy),
• zwiększenie ciśnienia krwi,
• zwiększenie ilości tlenu dostarczanego do tkanek,
• nasilony katabolizm tłuszczów i białek organizmu (przyspieszone spalanie tłuszczu i białek); wraz z hormonami tarczycy t3 lub cytomelem substancja wykazuje bardzo silne działanie odchudzające,
• hamowanie syntezy glikogenu,
• zwiększenie wydolności organizmu.

Substancja wzmaga produkcję katecholanin, głównie adrenaliny oraz dopaminy, które zmniejszają napięcie w mięśniach gładkich, szczególnie dróg oddechowych, a także nasilają procesy termogenezy i lipolizy.

Clenbuterol (znany także jako Clen) jest dostępny w formie tabletek, kropli, płynów, granulatów, zastrzyków czy syropów. Nie jest ogólnodostępny w aptekach, stąd jego zakup jest możliwy tylko przez serwisy internetowe.

Ponieważ Clenbuterol jest środkiem niedozwolonym do stosowania u ludzi, nie ma wytycznych dotyczących jego dawkowania. Wiadomo, że typowe dawkowanie przebiega w dwóch cyklach oraz w systemie wzrastającym.

Osoby, które go stosują (wbrew zakazom i zdrowemu rozsądkowi) zaczynają od dawek minimalnych (20-40 mcg na dobę). Zwiększenie lub zmniejszenie porcji zależy od efektów działania substancji i odczuwalnych skutków ubocznych. Działanie Clenbuterolu zależy bowiem od wrażliwości organizmu. Ponieważ ten dość szybko uodparnia się na działanie substancji, niektórzy z czasem przyjmują dawkę 120-160 mcg na dobę.

Taką „kurację” Clenem stosuje się krótko, od 4 do 6 tygodni. Po tym czasie środek nie jest już efektywny (może stracić swoje właściwości anaboliczne i działać jedynie jako środek pobudzający).

Ze stosowaniem Clenbuterolu wiąże się wysokie ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się takie skutki uboczne jak tachykardia, pocenie się, drżenie mięśni, obniżenie ciśnienia tętniczego, skoki ciśnienia tętniczego czy bezsenność oraz zaburzenia ze strony układu pokarmowego (to głównie nudności, wymioty i zgaga). Lek wpływa także na samopoczucie, wywołując podenerwowanie albo spowolnienie reakcji. To jednak nie wszystko. Stosowanie preparatu może doprowadzić do uszkodzenia narządów wewnętrznych (przede wszystkim wątroby).

Badania nad wpływem Clenbuterolu na zwierzętach wykazały także, że obecna w nim substancja czynna powoduje uszkodzenia jąder, których skutkiem są zaburzenia płodności, a nawet bezpłodność.