Wymienniki węglowodanowe

Wymiennik węglowodanowy to pojęcie zazwyczaj stosowane w diabetologii. Określa ono ilość przyswajalnych węglowodanów zawartych w produkcie, zgodnie z zasadą: 1 WW = 10g węglowodanów zawartych w danym produkcie. Zawartość węglowodanów w poszczególnych posiłkach powinna być utrzymana na równym poziomie i do uzyskania tego efektu stosuje się właśnie wymiennik węglowodanowy. Korzystając z tablic WW można wymienić produkty zawarte w jadłospisie na inne, z tej samej grupy produktowej, np.: warzywa na inne warzywa.

Zobacz film: "Cukrzyca a otyłość"

Dieta w cukrzycy

Dieta osoby chorej na cukrzycę

Zdrowa, zbilansowana dieta jest podstawą zdrowia cukrzyka. Dieta cukrzycowa powinna opierać się na zasadach zdrowego żywienia, takich samych, jakie obowiązują...

Po pierwsze, po konsultacji z lekarzem i

dietetyczką ustalamy indywidualną dla nas dietę. Powinna ona uwzględniać zarówno nasz tryb życia, jak i upodobania – w miarę możliwości, oczywiście. Jeżeli nasza dieta została przykładowo ustalona na poziomie 1800 kcal dziennie, to musimy pamiętać, że ok. 50% kalorii powinno pochodzić właśnie z węglowodanów, czyli:

50% * 1800 kcal = 900 kcal

Nie można nie wspomnieć o energii dostarczanej przez 1 g węglowodanów:

1g węglowodanów = 4 kcal

Xg węglowodanów dziennego zapotrzebowania = 900 kcal

Po rozwiązaniu prostego rówanania:

Xg = 1g * 900 kcal / 4 kcal

Dzienna dawka węglowodanów przewidziana w diecie to: 225g.

Aby przeliczyć uzyskany w gramach wynik na wymiennik węglowodanowy, należy go podzielić przez 10 (pamiętając o zasadzie, że 1 WW = 10g). W tym wypadku:

225g = 22,5 WW

Jak stosować wymienniki węglowodanowe?

Dieta cukrzyka nie musi być jednostajna. Wystarczy dobrze ją planować i pamiętać o tym, aby liczyć ilość przyjmowanych węglowodanów i dopasowywać do nich dawki insuliny. Podczas wymieniania jednych produktów na inne należy pamiętać, aby wymieniać produkty z tej samej grupy – warzywa na inne warzywa, produkty mleczne na inne produkty mleczne. W ten sposób, dzięki odpowiednio kontrolowanej diecie cukrzycowej, wahania cukru we krwi można zmniejszyć do minimum.

Należy pamiętać, że produkty spożywcze oprócz węglowodanów zawierają także białka i tłuszcze. Z tego powodu istnieje również pojęcie wymiennika białkowo-tłuszczowego. Ten wymiennik to 100 kcal pochodzących z białek i tłuszczów. Aby obliczyć jedną jednostkę, należy pomnożyć ilość białka w produkcie przez 4 kcal, a ilość tłuszczu przez 9 kcal. Wynik to ilość wymienników białkowo-tłuszczowych zawartych w produkcie i ilość jednostek insuliny, którą należy przyjąć, aby zrównoważyć poziom cukru we krwi. Stosuje się je więc tak samo jak wymienniki węglowodanowe.

Jeśli produkt zawiera zarówno węglowodany, jak i białka i tłuszcze, należy przeliczyć wymienniki węglowodanowe, jak i białkowo-tłuszczowe i je zsumować. Dopiero dzięki temu otrzymamy liczbę koniecznych do przyjęcia jednostek insuliny. W ciągu dnia połowa wszystkich kalorii powinna pochodzić z węglowodanów, reszta to białka i tłuszcze.

Co zawiera 1 wymiennik węglowodanowy?

Masa konkretnego produktu zawierającego dokładnie 1 WW to równoważnik węglowodanowy produktu spożywczego:

  • równoważnik węglowodanowy chleba razowego wynosi 25 gramów (1 kromka);
  • równoważnik węglowodanowy jabłka wynosi 100 gramów (1 jabłko);
  • równoważnik węglowodanowy banana wynosi 70 gramów (1/3 banana);
  • równoważnik węglowodanowy pomidora wynosi 400 gramów (5 średnich pomidorów);
  • równoważnik węglowodanowy ziemniaka wynosi 65 gramów (1 średni ziemniak);
  • równoważnik węglowodanowy rzodkiewki wynosi 500 gramów (50 sztuk);
  • równoważnik węglowodanowy twarogu wynosi 330 gramów (12 łyżek);
  • równoważnik węglowodanowy mleka 2% wynosi 250 ml gramów (1 szklanka);
  • równoważnik węglowodanowy czekolady wynosi 15 gramów (1/6 tabliczki 200-gramowej);
  • równoważnik węglowodanowy pączka wynosi 25 gramów (1/2 pączka).

Zawartość węglowodanów w produktach

Większość producentów żywności podaje ilość węglowodanów w produkcie, więc policzenie ile WW zamierzamy spożyć nie jest skomplikowane. Problem pojawia się w przypadku owoców, warzyw, pieczywa i kasz, gdyż konieczne jest ich ważenie i obliczanie wymiennika węglowodanowego z tablic, co wymaga dokładności, cierpliwości i wagi kuchennej. Poniżej przedstawiamy tabele węglowodanów z problematycznymi produktami. Znajdują się w nich zarówno masy produktów w gramach, dla tych którzy wagę kuchenną posiadają, oraz miara ilościowa – dla tych którzy muszą określać ilość produktu „na oko”.

Tabela wymienników węglowodanowych nr 1 – Owoce i warzywa

Nazwa produktu Masa produktu (g) zawierająca 1 WW Miara produktu
Truskawka 160 dziesięć sztuk
Morele 80 dwie sztuki
Jabłka 100 jedno, średniej wielkości
Gruszki 100 jedna mała
Banany 70 1/ 3 sztuki
Mandarynki 150 dwie sztuki
Brzoskwinie 100 jedna sztuka
Pomarańcze 140 1 średnia sztuka
Arbuz 160 1 porcja
Czarne jagody 100 2/ 3 szklanki
Cytryna 300 dwie sztuki
Czarna porzeczka 160 1 szklanka
Czerwona porzeczka 150 1 szklanka
Czereśnie 90 20 sztuk
Maliny 140 1 szklanka
Fasolka zielona 100 ½ szklanki
Groszek zielony 80 ½ szklanki
Groszek konserwowy 80 80 g
Pomidor 400 pięć, średnich sztuk
Kapusta biała 200 sześć liści
Kapusta czerwona 200 sześć liści
Szpinak 170 dwie porcje
Szparagi 1000 czterdziści sztuk
Por 200 dwie średnie sztuki
Seler 160 ½ sztuki
Papryka 125 jedna sztuka
Ogórek 500 pięć, średnich sztuk
Marchew 100 dwie, średnie sztuki
Kalafior 500 jedna, średnia sztuka
Cebula 120 dwie sztuki
Buraki 160 dwie, średnie sztuki
Ziemniaki 65 jedna sztuka

Tabela nr 2 – Zboża, pieczywo, ciasta i słodycze

Nazwa produktu Masa produktu (g) zawierająca 1 WW Miara produktu
Płatki kukurydziane 15 trzy czubate łyżki stołowe
Płatki owsiane 24 cztery łyżki stołowe
Ryż (suchy) 20 dwie łyżki stołowe
Kasza jęczmienna (ugotowana) 20 jedna płaska łyżka stołowa
Kasza gryczana 16 jedna płaska łyżka stołowa
Makaron (ugotowany) 40 jedna mała porcja
Mąka pszenna 15 jedna łyżka stołowa
Mąka żytnia 20 1,5 płaskiej łyżki stołowej
Chleb pszenny (tostowy) 25 jedna kromka
Chleb typu Graham 20 jedna kromka
Chleb razowy 25 jedna kromka o grubości ok 0,5 cm
Chleb i bułki białe 20 jedna kromka lub pół bułki
Pumpernikiel 25 ½ kromki
Pieczywo chrupkie 15 1½ kromki
Krakersy 15 trzy sztuki
Paluszki 15 15 sztuk
Suchary 15 1½ sztuki
Chipsy 30 mała paczka o wadze 30g
Ciasto drożdżowe 30 jedna mała porcja
Biszkopt 30 jedna mała porcja
Pączki 25 ½ sztuki
Czekolada 15 jeden kubeczek
Miód 15 jedna łyżeczka
Mars, Snickers etc. 16 1/5 batona

Tabela nr 3 – Mleko i jego przetwory

Nazwa produktu Masa produktu (g) zawierająca 1 WW Miara produktu
Mleko 0,5% 250 jedna szklanka
Mleko 2% 250 jedna szklanka
Mleko 3,2% 250 jedna szklanka
Jogurt (light) 175 jedna porcja
Kefir (light) 250 jedna szklanka
Ser twarogowy chudy 330 12 łyżek
Ser twarogowy półtłusty 330 12 łyżek
Śmietana 18% 250 jeden kubeczek
Serek homogenizowany 250 jeden kubeczek

Takie listy i tabele ww są bardzo ważne dla cukrzyka. Każdy posiłek musi być zważony i przeliczony. Trzeba pamiętać, że obróbka cieplna wpływa na indeks glikemiczny potraw, czyli wzrost poziomu cukru we krwi (im wyższy, tym trudniej utrzymać glikemię na równym poziomie).

Katarzyna Kociuba, Anna Szozda, 7 miesięcy temu

Bibliografia

  • Moczulski D. Wielka interna - diabetologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-85-3
  • Biernat J., Mikołajczak J., Wyka J. Co warto wiedzieć o diecie w cukrzycy? MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-63-6
  • Czech A., Idaszak D., Tatoń J. Żywienie w cukrzycy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-4194-1
  • Cichocka A. Praktyczny poradnik żywieniowy w odchudzaniu oraz profilaktyce i leczeniu cukrzycy typu 2, Medyk, Warszawa 2010, ISBN 978-83-89745-58-3

Dieta w cukrzycy

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Dieta w cukrzycy - węglowodany, cukry, tłuszcze, białko
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Dieta w cukrzycy - węglowodany, cukry, tłuszcze, białko
Dieta w cukrzycy - węglowodany, cukry, tłuszcze, białko

Dieta oparta na wymiennikach węglowodanowych (WIDEO)

Dieta oparta na wymiennikach węglowodanowych (WIDEO) Odtwórz wideo

Wymiennik węglowodanowy określa produkt, który zawiera taką samą liczbę węglowodanów i powoduje taki sam wzrost glikemii, jak produkt porównywany (...) . Czy możliwe jest zaplanowanie diety osoby chorej na cukrzycę na...

Dieta dla cukrzyka - rodzaje cukrzycy, leczenie żywieniowe, jadłospis

Dieta cukrzycowa w ciąży

czy kontrolowanie ilości przyjmowanego białka (nie więcej niż 1,5-2g/ kg masy ciała), ale również zwrócenie uwagi na wymienniki węglowodanowe. Ich ilość w 5 -6 (...) przyjmowanych posiłkach powinna wynosić 22 - 23. Wymienniki...

Insulina - rodzaje, podawanie, przechowywanie

Rodzaje insuliny (WIDEO)

Rodzaje insuliny (WIDEO) Odtwórz wideo

-tłuszczowych; bolusy proste są przeznaczone do posiłków węglowodanowych; bolusy złożone stosuje się przy posiłkach, które łączą w sobie produkty (...) węglowodanowe i białkowo-tłuszczowe. Dzięki pompom insulinowym...

Leczenie cukrzycy

Co to są bolusy? (WIDEO)

Co to są bolusy? (WIDEO) Odtwórz wideo

węglowodanowych (na przykład kanapka z dżemem, owoce, ryż, ziemniaki). Węglowodany podnoszą glikemię szybko i na krótko, aby więc zrównoważyć to działanie (...) , tak samo działa insulina - szybko i krótko. Bolus złożony stosuje się...

Dieta w cukrzycy - węglowodany, cukry, tłuszcze, białko

Dieta dla cukrzyków typu 1

Dieta dla cukrzyków typu 1 to przede wszystkim posiłki dopasowane do przyjmowanych dawek insuliny. Cukrzyk typu 1 musi przyjmować insulinę ze względu na to, że ten rodzaj cukrzycy to cukrzyca insulinozależna, polegająca na niedoborze insuliny. Jeśli...

Mieszkaj zdrowo

Zmywarki mogą oszczędzać czas i energię

wymienniki ciepła. Wykorzystują one ciepło resztkowe, czyli wysoką temperaturę podczas mycia do podgrzewania wody w fazie płukania i suszenia. Oznacza

Dieta w depresji

Dieta na jesienną pluchę

nam cennego błonnika , który będzie działał jak miotełka na nasze jelita. Poza tym produkty węglowodanowe , najlepiej te pochodzące z grubego przemiału

Turystyka piesza

Turystyka piesza nizinna

dziennie. Ogromne znaczenie ma dla nich spożycie pełnowartościowego śniadania oraz robienie przerw na posiłki i napoje węglowodanowe, które najlepiej

Zdrowe odżywianie

Zielone jest zdrowe

się na rynku, wcześniej była zielona kawa, spirulina, chlorella… Co jest lepsze? Myślę, że są to w jakimś stopniu wymienniki. Na pierwszym miejscu postawiłabym