Cytologia - diagnostyka, badanie, klasyfikacja

Polska jest jednym z krajów o największej zachorowalności i śmiertelności na raka szyjki macicy. Ten niechlubny wynik rodzi się z lęku Polek przed cytologią i unikania jej przez kilka, a nawet kilkanaście lat. Tymczasem większość wcześnie wychwyconych zmian można z powodzeniem wyleczyć, nie dopuszczając do pojawienia się groźnego nowotworu. Dlatego cytologia powinna być regularnie wykonywana.

Cytologia - znaczenie diagnostyczne

Cytologia to nieinwazyjne badanie stosowane w profilaktyce raka szyjki macicy. W Polsce każda kobieta między 25 a 49 rokiem życia objęta jest programem profilaktyki i raz w roku może nieodpłatnie skorzystać z badania. Wiele z nich unika jednak wizyty w gabinecie ginekologicznym. Często wstyd, skrępowanie czy lęk przesłaniają zdrowy rozsądek oraz dbałość o zdrowie narządów rodnych. Nie jest prawdą, że brak bólu, nieprawidłowego krwawienia czy dyskomfortu oznacza brak problemów. Nowotwory mogą bowiem rozwijać się podstępnie, dając objawy dopiero w zaawansowanym, często nieuleczalnym stadium. Warto więc poznać metodologię badania cytologicznego, aby bez lęku podjąć się profilaktyki raka szyjki macicy.

Cytologia - budowa szyjki macicy

Szyjka macicy składa się z dwu rodzajów nabłonka – gruczołowego wewnątrz kanału oraz płaskiego, pokrywającego powierzchnię tarczy. Między nabłonkami znajduje się strefa przejściowa – to właśnie w tym miejscu najczęściej rozwija się nowotwór. Analiza kształtu komórek pobranych podczas cytologii i obserwacja ich wybarwienia pod mikroskopem umożliwia ocenę stopnia dysplazji (zniekształcenia) i w razie podejrzenia nieprawidłowości – wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Cytologia - przebieg badania

Cytologia polega na pobraniu rozmazu z tarczy i kanału szyjki macicy. Służy do tego specjalna szpatułka wymiatająca zrogowaciałe komórki nabłonkowe. Odbywa się to przed badaniem ginekologicznym. Kolejność czynności podczas cytologii jest bardzo ważna, ponieważ podczas pobierania rozmazu szyjka musi być pozbawiona kontaktu ze środowiskiem zewnętrznym. Położna lub lekarz wsuwają do pochwy jałowy wziernik, lecz umiejscawiają go tak, aby nie dotknął szyjki macicy. Następnie pobierany jest rozmaz poprzez delikatne zebranie zrogowaciałych komórek. Kolejnym istotnym etapem jest utrwalenie preparatu na szkiełku laboratoryjnym. W tym celu umieszcza się jedną warstwę komórek na szkiełku, które spryskuje się preparatem utrwalającym typu CytoFix. To ważna czynność podczas cytologii, gdyż zbyt gruba warstwa komórek, jak i nieprawidłowe nałożenie CytoFixu, powoduje, iż preparat może wyschnąć lub spłynąć ze szkiełka, a tym samym stać się nieczytelny.

W drugiej fazie cytologii preparat trafia do laboratorium, gdzie zostaje w odpowiedni sposób wybarwiony, następnie lekarz cytolog ocenia komórki według specjalistycznych kryteriów –wielkości i kształtu jąder komórkowych, kształtu i wielkości komórek (ze szczególnym uwzględnieniem strefy przejściowej) oraz ich struktury. Na podstawie obserwacji określa się stopień dysplazji.

Cytologia - klasyfikacja

Obecnie znana w cytologii klasyfikacja Papanicolau ustąpiła systemowi oceny Bethesda. Jest to podyktowane niedokładnością skali Papanicolau, która nie uwzględnia pełnego obrazu komórek. System Bethesda jest systemem opisowym i umożliwia wszechstronne zdiagnozowanie stanu szyjki macicy.

Warto skorzystać z dostępnego w Polsce programu profilaktyki raka szyjki macicy. Każda kobieta powinna uświadomić sobie, że dbałość o narządy rozrodcze stanowi jeden z fundamentów zachowania zdrowia w ogóle. Już jedna cytologia zmniejsza ryzyko zachorowania o 40%. Warto mieć na uwadze własne bezpieczeństwo i zdrowie, gdyż dostępne badania profilaktyczne są bezbolesne i bezpłatne, za to mają nieprzecenioną wartość diagnostyczną.

Natalia Wyciślik, 12 miesięcy temu

Bibliografia

  • G. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.

Cytologia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Cytologia - cel, przygotowanie, przebieg, interpretacja
najnowsze pytania

Cytologia

Odpowiada: Lek. Kalina Wysocka-Dubielecka

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Cytologia - cel, przygotowanie, przebieg, interpretacja
Udar mózgu - klasyfikacja, rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Udar mózgu - zdjęcia

Udar mózgu - zdjęcia

Strzałka wskazuje miejsce niedokrwienia.

Mukowiscydoza - charakterystyka, objawy, diagnostyka, leczenie

Tydzień Mukowiscydozy

Tydzień Mukowiscydozy

27 lutego rozpoczyna się XI Ogólnopolski Tydzień Mukowiscydozy.

Rak nerki - przyczyny, objawy, diagnostyka, klasyfikacja, przerzuty, leczenie

Diagnostyka raka nerki (WIDEO)

Diagnostyka raka nerki (WIDEO) Odtwórz wideo

Pierwszym badaniem w diagnostyce raka nerki jest badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej. Pozwala ono określić lokalizację guza (...) badaniu rentgenowskiemu poszczególnych miejsc...

Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Diagnostyka raka żołądka (WIDEO)

Diagnostyka raka żołądka (WIDEO) Odtwórz wideo

węzłów chłonnych oraz określenie, czy są obecne odległe przerzuty pozwalają dokładniej określić stopień zaawansowania choroby. Klasyfikacja, jaką stosuje (...) się w odniesieniu do raka żołądka nosi nazwę American Joint Committee on...

Rak nerki - przyczyny, objawy, diagnostyka, klasyfikacja, przerzuty, leczenie

Przerzuty w raku nerki (WIDEO)

Przerzuty w raku nerki (WIDEO) Odtwórz wideo

nie tylko raka nerki, ale także przerzuty do innych tkanek i narządów. Zdarza się także, że do rozpoznania raka nerki dochodzi przypadkowo - przy badaniach (...) profilaktycznych USG, które należy regularnie wykonywać, lub przy innych...

Rak nerki - przyczyny, objawy, diagnostyka, klasyfikacja, przerzuty, leczenie

Objawy raka nerki (WIDEO)

Objawy raka nerki (WIDEO) Odtwórz wideo

nowotworu nerki pojawiają się zbyt późno, aby było możliwe wyleczenie, prof. Cezary Szczylik, podkreśla, że bardzo ważne jest badanie USG wykonywane

Profilaktyka osteoporozy

Wapń na choroby kości

Wapń na choroby kości

Czy warto stosować wapń na osteoporozę? Wśród różnych suplementów diety, można również znaleźć te na osteoporozę. Zawierają one w swoim składzie wapń. Czy rzeczywiście warto na to schorzenie przyjmować większe ilości tego makroelementu?

Rak nerki - przyczyny, objawy, diagnostyka, klasyfikacja, przerzuty, leczenie

Rak nerki - nowe leki (WIDEO)

Rak nerki - nowe leki (WIDEO) Odtwórz wideo

Nowotwór nerki do niedawna był uważany za niemal nieuleczalny. Nie działały na niego cytostatyki stosowane w chemioterapii ani radioterapia. U niewielkiej grupy pacjentów odnotowywano pewną skuteczność stosowania cytokin, lecz ten rodzaj leczenia może...

Rak nerki - przyczyny, objawy, diagnostyka, klasyfikacja, przerzuty, leczenie

Rak nerki - leczenie farmakologiczne i chirurgiczne (WIDEO)

Rak nerki - leczenie farmakologiczne i chirurgiczne (WIDEO) Odtwórz wideo

Rak nerki jest wyjątkowo niebezpiecznym nowotworem przede wszystkim dlatego, że początkowo rozwija się zupełnie bezobjawowo. Kiedy pojawiają się takie objawy jak krwiomocz, ból nerek czy nawet wyczuwalny przez skórę guz, świadczy to zwykle o dużym zaawansowaniu...