Czas krzepnięcia

Czas krzepnięcia to czas, jaki upływa od chwili pobrania próbki krwi z żyły do momentu całkowitego jej skrzepnięcia w probówce. Proces wykrzepiania krwi może się odbywać się na drodze aktywacji układu zewnątrzpochodnego (zależnego od tromboplastyny tkankowej) lub na drodze aktywacji układu wewnątrzpochodnego (zależnego od kontaktu z ujemnie naładowaną powierzchnią, np. kolagenem odsłoniętym po uszkodzeniu ściany naczynia). Aktywacja obu tych układów zapoczątkowuje kaskadę reakcji, w których podstawową rolę odgrywają osoczowe czynniki krzepnięcia. To właśnie one prowadzą ostatecznie do przemiany fibrynogenu w fibrynę (włóknik), która tworzy skrzep krwi i hamuje krwawienie. Czas krzepnięcia służy do oceny prawidłowego przebiegu wszystkich tych procesów. Przyczyną jego wydłużenia może być, np. niedobór któregoś z czynników osoczowych biorących udział w procesie krzepnięcia krwi. Należy jednak pamiętać, że ze względu brak standaryzacji metody i małą powtarzalność wyników oznaczania, a także ze względu na dostępność lepszych metod, badanie czasu krzepnięcia jest obecnie rzadko wykonywane.

Polecane wideo:

Sposób oznaczania i wartości prawidłowe czasu krzepnięcia

Czas krzepnięcia bada się w próbce krwi żylnej, pobranej najczęściej z żyły łokciowej. Przed pobraniem krwi na badanie należy być na czczo, ostatni posiłek powinien być spożyty nie później niż 8 godzin przed badaniem.

Czas krzepnięcia krwi oznacza się najczęściej metodą Lee-White'a. Metoda ta pozwala na ocenę sprawności całego układu krzepnięcia, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności czynnika Hagemana (jest to dwunasty osoczowy czynnik krzepnięcia krwi). Czasem określa się go również jako czynnik kontaktu lub czynnik szklany. Jeśli pomiar przeprowadzany jest w szklanych probówkach, to w zależności od temperatury, wartości prawidłowe będą wynosiły 4 - 10 minut, w temperaturze 37 stopni, a 6 - 12 minut, w temperaturze 20 stopni.

Należy jednak pamiętać, że ze względu na trudności w wystandaryzowaniu metody oznaczania trudno jest jednoznacznie ustalić prawidłowy wynik czasu krzepnięcia krwi i dlatego wyniki są różne w poszczególnych laboratoriach. Ponadto trzeba uwzględnić, że na czas krzepnięcia mają wpływ takie czynniki, jak:

  • rozmiar probówek;
  • rodzaj materiału, z którego została wykonana probówka (szkło, silikon);
  • rodzaj szkła, z którego są wykonywane.

Z uwagi na wszystkie te zależności i dużą rozbieżność wyników pomiaru czasu krzepnięcia, został on zastąpiony oznaczeniami czasu protrombinowego PT i czasu kaolinowo- kefalinowego APTT.

Interpretacja wyników oznaczania czasu krzepnięcia

Do wydłużenia czasu krzepnięcia dochodzi w sytuacjach:

  • leczenia heparyną – jest to substancja, która hamuje proces krzepnięcia, a jej stosowanie wymaga monitorowania układu hemostazy; jednak ze względu na wspomniane wyżej trudności w oznaczaniu czas krzepnięcia nie jest na ogół stosowany do monitorowania leczenia heparyną niefrakcjonowaną; do celu tego służy oznaczanie APTT; jeśli jednak pomimo tego zastosujemy oznaczanie czasu krzepnięcia, to w przypadku stosowania heparyny niefrakcjonowanej powinien on być wydłużony od 1,5 do 3 razy w stosunku do wartości prawidłowych;
  • niedoboru czynników krzepnięcia - II, V, VIII, IX, X, XI, XII – niedobór tych czynników prowadzi do powstania osoczowych skaz krwotocznych – przyczyną ich powstania może być upośledzenie syntezy tych czynników w przebiegu różnych schorzeń wątroby;
  • hemofilii - wrodzona skaza krwotoczna spowodowana niedoborem czynników krzepnięcia VIII, IX, lub XI; choroba ta wymaga ciągłego uzupełniania brakującego czynnika, zwłaszcza przed planowanymi zabiegami czy operacjami chirurgicznymi, w przeciwnym razie dochodzi do zagrażających życiu krwotoków;
  • krążących antykoagulanty - przeciwciała antyfosfolipidowe pojawiające się w zespole antyfosfolipidowym i w toczniu układowym.

Pamiętajmy jednak, że prawidłowy czas krzepnięcia nie jest równoznaczny z brakiem zaburzeń homeostazy. Wynik badania na krzepliwość krwi może być zafałszowany, jeśli przeprowadzi się go w czasie trwania krwawienia miesiączkowego i w okresie ciąży.

Magdalena Pikul, ponad rok temu

Bibliografia

  • Jastrzębska M. Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie, OINPHARMA, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61364-05-4
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Czas krzepnięcia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

witam

joanna1604 • ostatni post 2 godziny temu

1

Pomocni lekarze

Artykuły Czas krzepnięcia
Hemofilia - objawy, odmiany, rozpoznanie, leczenie

Zmodyfikowane białko w leczeniu hemofilii

wariantu białka przynosi lepsze rezultaty niż czynnik VIIA. Modyfikacje białka sprawiają, że jest aktywne przez dłuższy czas, przy czym ryzyko niepożądanych działań, na przykład nadmiernego krzepnięcia krwi, jest ograniczone. ...

Normy laboratoryjne

Czas rekalcynacji

Czas rekalcynacji jest to inaczej czas krzepnięcia osocza po uwapnieniu. Jony wapniowe są niezbędne do aktywacji kaskady procesów krzepnięcia krwi. Z tego względu dodanie do probówki...

Badania krwi - profilaktyka, normy morfologii, prawidłowe wyniki innych badań

Badania krwi - trombocyty

Badania krwi - trombocyty Odtwórz wideo

w procesach krzepnięcia krwi oraz skurczu naczyń krwionośnych. Płytki krwi powstają w szpiku kostnym, a ich średni czas życia wynosi około 8-12 dni

Normy laboratoryjne

Czas kefalinowy (PTT)

Czas kefalinowy (PTT) służy do oceny wewnątrzpochodnej drogi aktywacji układu krzepnięcia. Droga ta jest zależna od kaskady reakcji z udziałem (...) skrzepu krwi. Czas kefalinowy zależy przede wszystkim...

Skaza krwotoczna - objawy, rodzaje, przyczyny, leczenie

Skaza krwotoczna - zdjęcia

Skaza krwotoczna - zdjęcia

W przypadku skaz krwotocznych uwidaczniają się zmiany w obszarze drobnych naczyń krwionośnych, płytek krwi i krzepnięcia.

Normy laboratoryjne

Czas kaolinowo-kefalinowy (ATPP)

czynnik VIII krzepnięcia; zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego DIC. Czas APTT jest także przedłużony u osób leczonych niefrakcjonowaną (...) Czas kaolinowo-kefalinowy, inaczej czas...

Badania

Koagulogram

Koagulogram

; u osób z wrodzonymi niedoborami czynników krzepnięcia krwi. Czas kaolinowo-kefalinowy (APTT) Wydłużenie APTT powyżej górnej granicy normy (...) Kiedy zachodzi podejrzenie, że układ krzepnięcia nie...

Czynniki krzepnięcia

Wskaźnik INR

Wskaźnik INR

Badanie krzepnięcia krwi jest podstawowym badaniem krwi używanym do stwierdzenia parametru powodującego zaburzenia. Jeśli badanie wykaże niską (...) dopiero wtedy, gdy zaczyna ich coś boleć. Wskazania do badań krzepnięcia...