Czy masz problem z alkoholem? Ten szybki test rozwiewa wątpliwości

Alkohol wciąż jest w Polsce jedną z najbardziej "oswojonych" używek – towarzyszy spotkaniom rodzinnym, wyjściom ze znajomymi, świętom. W takiej codziennej normalizacji bardzo łatwo przeoczyć moment, w którym picie przestaje być towarzyskie, a zaczyna być problemem zdrowotnym. Uzależnienie od alkoholu rzadko pojawia się z dnia na dzień. Zazwyczaj rozwija się powoli, po cichu – za zasłoną żartów ("przecież wszyscy piją"), zmęczenia, stresu czy "dobrego nastroju".

Szacuje się, że w Polsce żyje obecnie kilkaset tysięcy do około miliona osób uzależnionych od alkoholu, przy czym dokładna liczba zależy od przyjętej definicji i metody badań. Ogólnopolskie badania epidemiologiczne (m.in. EZOP II) wskazują, że około 600-800 tys. osób spełnia kryteria uzależnienia od alkoholu, a kilka milionów Polaków (szacunkowo 3-5 mln) pije w sposób ryzykowny lub szkodliwy, czyli taki, który już odbija się na zdrowiu, relacjach rodzinnych czy funkcjonowaniu zawodowym.

W praktyce oznacza to, że niemal w każdym środowisku – w pracy, w sąsiedztwie, w rodzinie – możemy mieć do czynienia z osobą, która ma poważny problem alkoholowy, choć nie zawsze jest on jawny.

Rozpoznanie alkoholizmu – u siebie czy bliskiej osoby – bywa trudne i bolesne. Wokół choroby alkoholowej narosło mnóstwo mitów: że "prawdziwy" alkoholik musi pić codziennie, że musi tracić przytomność albo sięgać po najtańszy alkohol. Tymczasem wiele osób przez lata funkcjonuje pozornie "normalnie": chodzą do pracy, zajmują się rodziną, a mimo to są uzależnieni. Kluczowe jest więc nie tylko, ile ktoś pije, ale też dlaczego to robi, jak często i jakie są konsekwencje picia.

Jak rozpoznać, czy mamy problem? Pomocny może się okazać test przesiewowy CAGE.

Test CAGE to krótkie, proste narzędzie przesiewowe, które pomaga ocenić, czy picie alkoholu może być problemem. Składa się tylko z czterech pytań, których nazwa pochodzi od pierwszych liter angielskich słów:

• C – Cut down (czy zdarzało ci się myśleć, że powinieneś/aś ograniczyć picie?),
• A – Annoyed (czy inni ludzie irytowali cię, krytykując twoje picie?),
• G – Guilty (czy miałeś/aś wyrzuty sumienia z powodu picia?),
• E – Eye-opener (czy zdarzyło ci się pić alkohol rano, "na poprawę", żeby dojść do siebie?).

Na każde z tych pytań odpowiada się "tak" lub "nie". Im więcej odpowiedzi "tak", tym większe ryzyko, że picie ma charakter problemowy – już dwa "tak" traktuje się jako sygnał alarmowy i wskazanie do dalszej diagnostyki.

CAGE nie jest jednak testem, który "stwierdza alkoholizm", tylko pierwszym filtrem, który pomaga lekarzom rodzinnym, psychologom czy terapeutom wychwycić osoby zagrożone uzależnieniem. Z tego samego powodu bywa też wykorzystywany jako samotest – w internecie lub w materiałach edukacyjnych – żeby delikatnie skłonić do refleksji nad własnym piciem i, w razie potrzeby, zachęcić do sięgnięcia po profesjonalną pomoc.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: psychopatologiadlapsychologow.pl, mp.pl, gov.pl