Dodaj do kawy zamiast słodzika. Zaskoczy cię swoim działaniem
Dodaj do kawy zamiast słodzika. Zaskoczy cię swoim działaniem
Lawenda kojarzy się przede wszystkim z charakterystycznym zapachem i kosmetykami. Tymczasem można wykorzystać ją również w kuchni – jako dodatek do jogurtu, musli czy kawy. Jej kwiaty kryją potencjał, który od lat interesuje naukowców m.in. w kontekście łagodzenia lęku i poprawy jakości snu.
Dodatek lawendy do kawy może mieć wpływ na nastrój.
Lawenda nie jest wyłącznie rośliną ozdobną. Jej kwiaty można wykorzystać do przygotowania naparu, lemoniady, deserów czy aromatycznego syropu. Ten ostatni jest szczególnie prostym sposobem na wprowadzenie lawendowego akcentu do codziennych potraw i napojów.
Jednym z pomysłów jest dodanie niewielkiej ilości syropu do kawy. Wystarczy jedna lub dwie łyżeczki, aby zwykła filiżanka zyskała zupełnie inny profil smakowy. Lawenda dobrze komponuje się zarówno z czarną kawą, jak i napojami z dodatkiem mleka, a także z wanilią czy cytrusami.
DLA CIEBIE
Prof. Bożena Muszyńska: Grzyby to żywność pierwszej kategorii
Syrop nie zastąpi oczywiście mleka pod względem wartości odżywczej – jest przede wszystkim sposobem na nadanie kawie słodkiego, kwiatowego smaku. Zanim jednak zaczniemy przypisywać lawendzie wyjątkowe właściwości, warto odpowiedzieć na podstawowe pytanie: czym właściwie jest syrop lawendowy?
Syrop lawendowy – co to właściwie jest?
Syrop lawendowy to prosty preparat kulinarny, przygotowywany z wody, cukru oraz kwiatów lawendy. Podczas podgrzewania kwiaty uwalniają charakterystyczne związki aromatyczne, dzięki czemu płyn nabiera intensywnego, kwiatowego zapachu i smaku.
Do przygotowania syropu można wykorzystać szklankę wody, szklankę cukru oraz 2 łyżki suszonych pąków lawendy albo 4 łyżki świeżych kwiatów. Lawendę należy podgrzewać w syropie przez około 10 minut, a po przestudzeniu całość przecedzić.
W przypadku przyrządzania lawendowego syropu niezwykle ważny jest wybór surowca. Do celów kulinarnych należy używać wyłącznie odmian jadalnych (najlepiej lawendy wąskolistnej – Lavandula angustifolia) przeznaczonych do spożycia, a nie przypadkowo zebranych roślin ozdobnych, które mogły być traktowane chemicznymi środkami ochrony roślin lub zawierać wysokie stężenie gorzkich olejków.
Co daje lawenda?
Lawenda od dawna jest wykorzystywana w aromaterapii i tradycyjnym ziołolecznictwie przede wszystkim ze względu na działanie wyciszające i odprężające. To właśnie jej potencjalny wpływ na redukcję napięcia i lęku jest jednym z najlepiej przebadanych obszarów związanych z tą rośliną.
W obszernej analizie badań opublikowanej w 2019 r. uwzględniono 65 randomizowanych kontrolowanych prób z udziałem 7993 osób oraz 25 badań nierandomizowanych obejmujących 1200 osób. Analiza ta zasugerowała, że określone formy stosowania lawendy mogą zmniejszać poziom lęku. Dotyczyło to m.in. inhalacji oraz doustnego przyjmowania standaryzowanych preparatów z olejku lawendowego. Autorzy zwrócili jednak uwagę na dużą różnorodność badanych grup i pewne ograniczenia metodologiczne.
Podobne stanowisko przedstawia amerykańskie National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Według tej instytucji niektóre prace wskazują na korzystny wpływ doustnych preparatów zawierających olejek lawendowy na stany lękowe, ale jakość dostępnych dowodów nie pozwala jeszcze na wyciąganie w pełni jednoznacznych wniosków.
Lawenda może pomóc także lepiej spać
Lawenda kojarzy się nie tylko z relaksem, ale również ze spokojniejszym i głębszym snem. Naukowcy przeanalizowali wpływ olejku lawendowego na jakość wypoczynku w 11 badaniach z udziałem 628 dorosłych osób. Okazało się, że badani stosujący olejek lawendowy istotnie wyżej oceniali jakość swojego snu.
Nie oznacza to oczywiście, że kawa z syropem lawendowym stanowi receptę na bezsenność. Badania kliniczne dotyczyły skoncentrowanego olejku lawendowego, a nie syropu, a sama kawa zawiera kofeinę, która wypijana w drugiej połowie dnia może utrudniać zasypianie. Lawendę warto więc traktować przede wszystkim jako przyjemny, aromatyczny dodatek, a nie lek na problemy ze snem.
Co z trawieniem i wzdęciami?
Lawenda od dawna pojawia się także w tradycyjnych recepturach związanych ze wsparciem trawienia. Ziołolecznictwo poleca napary z tej rośliny przy uczuciu ciężkości, dyskomforcie po posiłku czy nawracających wzdęciach.
Niektórzy zwolennicy dodawania syropu lawendowego do kawy przypisują takiemu połączeniu również właściwości odchudzające – jedni twierdzą, że pomaga im w redukcji masy ciała, inni nie zauważają żadnego efektu. Brak jednak dowodów naukowych na to, że sam syrop spala tłuszcz czy zapewnia "płaski brzuch" – niezależnie od tego, czy połączymy go z kawą, czy z wodą. Warto też pamiętać, że syrop bazuje na cukrze, zatem jego kaloryczność ma znaczenie dla bilansu energetycznego.
Ile syropu dodać do kawy?
Na początek wystarczy łyżeczka syropu na filiżankę kawy, choć dla intensywniejszego, bardziej kwiatowego aromatu można zwiększyć ilość do dwóch łyżeczek. Trzeba jednak stale pamiętać, że jest to słodki dodatek smakowy, którego głównym składnikiem pozostaje cukier.
Czy każdy może sięgać po lawendę?
W ilościach typowo stosowanych w żywności lawenda jest uznawana za bezpieczną dla większości ludzi. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku skoncentrowanych preparatów farmaceutycznych czy czystego olejku lawendowego, których nie należy utożsamiać z kwiatami używanymi do domowych przetworów. Doustne preparaty z olejkiem mogą u niektórych osób wywoływać skutki uboczne, takie jak nudności, biegunka, ból głowy czy odbijanie.
Ostrożność powinny zachować również osoby przyjmujące leki uspokajające lub przeciwlękowe, ponieważ lawenda może wchodzić z nimi w interakcje i nasilać ich działanie. Ponadto na temat bezpieczeństwa stosowania skoncentrowanych preparatów z lawendy w ciąży i podczas karmienia piersią wciąż wiadomo niewiele.
Nie tylko do kawy
Syrop lawendowy można wykorzystać także do przygotowania lemoniady, herbaty lub domowego napoju na bazie wody gazowanej. Pasuje do jogurtu, lodów, naleśników, gofrów i ciast.
Na co dzień najlepiej traktować go po prostu jako ciekawy sposób na urozmaicenie potraw i nadanie im unikalnego aromatu. Jeśli sięgamy po lawendę również ze względu na jej potencjalne właściwości prozdrowotne, pamiętajmy, że dowody naukowe odnoszą się głównie do standaryzowanych ekstraktów i olejku, a nie do słodkiego syropu.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
