Dyzartria - objawy, rodzaje, przyczyny, diagnostyka

Dyzartria jest to zaburzenie mowy polegające na dysfunkcji aparatu mowy (krtani, gardła, podniebienia czy języka). W wyniku urazu powstaje mowa dyzartryczna, która charakteryzuje się powolnym i bezgłośnym artykułowaniem dźwięków, niewyraźnym wypowiadaniem słów. Słowa wydają się być wypowiadane przez nos.

Osoba, która cierpi na dyzartrię, ma problemy z artykułowaniem:

• samogłosek wargowych (b,p,w,f)
• spółgłosek podniebiennych (g, k, h)
• spółgłosek zależnych od funkcji języka (d, t, r, s)

Objawy dyzartrii to także mówienie bardzo ciche, brakuje modulacji głosem. Chory mówi jednostajnie. Pacjent z dyzartrią może się ślinić i mieć problemy z żuciem i przełykaniem pokarmów.

Najcięższą postacią Dyzartrii jest anartria. Wówczas mowa staje się bełkotliwa i niezrozumiała. Efektem dyzartrii może być pogorszenie relacji pacjenta z rodziną i innymi spotykanymi ludźmi. Dyzartria może wpływać na pojawienie się zaburzeń psychicznych oraz depresji.

Dyzartria może mieć różne rodzaje:

• dyzartria wiotka – powstaje w wyniku udarów, zatoru naczyń mózgowych, zatruciem jadem kiełbasianym, choroby Heinego - Medina
• dyzartria spastyczna – powstaje w wyniku miażdżycy naczyń mózgowych
• dyzartria hipokinetyczna – powstaje w chorobie Parkinsona
• dyzartria hiperkinetyczna – powstaje w wyniku pląsawicy Huntingtona, zespole Tourette’a
• dyzartria ataktyczna – powstaje w wyniku stwardnienia rozsianego, obecności guza mózgu oraz guza móżdżku
• dyzartria mieszana – występuje kilka rodzajów dyzartrii i uszkodzenia dotyczą różnych miejsc w mózgu.

Przyczyny dyzartrii mogą być bardzo różne. Dyzartria może powstać w wyniku uszkodzeniem mięśni i struktur mózgu, które są odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie aparatu mowy. Dyzartria może być spowodowana przez udar mózgu, guz mózgu, boreliozę, uraz głowy, stwardnienie zanikowe boczne, miastenię, porażenie mózgowe, dystrofię mięśniową, hipotermią, chorobą Wilsona, chorobą Parkinsona, chorobą Huntingtona oraz zespołem Guillaina-Barrego.

Dyzartria może być spowodowana przez środki farmakologiczne i mieć postać czasową. Takie działanie mogą mieć narkotyki oraz leki o działaniu uspokajającym.

Jak rozpoznać dyzartrię u pacjenta? Aby stwierdzić Dyzartrię trzeba przeprowadzic badanie aparatu mowy. W tym celu można poprosić badanego o przeczytanie fragmentu tekstu, śpiewanie, liczenie, wystawienie języka, zdmuchniecie świeczki oraz wydawanie różnych dźwięków.

Najważniejsze jest jednak poznanie przyczyny występowania dyzartrii ponieważ to może przyczynić się do jej wyleczenia, bądź zahamowania choroby. Leczenie dyzartrii polega na ćwiczeniach aparatu mowy. Pomogą one usprawnić mowę pacjenta, wzmocnić mięśnie aparatu mowy i poprawią wyraźne mówienie.

Źródła

1. Antoni Prusiński: Podstawy neurologii klinicznej. Warszawa: PZWL, 1977, s. 70–71.