Dżuma - rodzaje, rozpoznanie i leczenie, profilaktyka, broń biologiczna

Dżuma, znana także jako zaraza morowa, mór i czarna śmierć, to ostra bakteryjna choroba zakaźna. Występuje w Afryce, Azji i obu Amerykach. Wywołują ją bakterie Yersinia pestis, których nosicielami są szczury i inne gryzonie. Człowiek zaraża się przez ugryzienie pchły bytującej na zarażonych zwierzętach lub drogą kropelkową.

Pacjent ze zmianami przy dżumie
Pacjent ze zmianami przy dżumie

Postać septyczna objawia się dużą bakteriemią.

zobacz galerię

1. Dżuma - rodzaje

Można wyróżnić kilka postaci choroby dżumy:

Zobacz film: "Alergia dżumą XXI wieku"

  • postać posocznicową – jest bardzo niebezpieczna i rozwija się niezwykle szybko; toksyna bakterii dostaje się do krwiobiegu i wraz z nim dociera do wielu narządów; powoduje śmierć po 2-3 dniach;
  • postać płucną pierwotną – jest bardzo zaraźliwa i przenoszona drogą kropelkową; pierwsze objawy to suchy i męczący kaszel, później krwioplucie i płynna wydzielina; powoduje niewydolność oddechową i krążenia, co kończy się śmiercią;
  • postać dymieniczą – w jej przypadku pojawiają się wysoka gorączka i dreszcze, węzły chłonne nabrzmiewają i pękają, są obecne wybroczyny skórne, chorzy zapadają w śpiączkę, są niewydolni krążeniowo; objawy pojawiają się od 2 do 7 dni od ukąszenia; bez podjęcia leczenia postać dynamiczna dżumy prowadzi do śmierci u połowy chorych.

2. Dżuma - rozpoznanie i leczenie

Diagnostyka dżumy bazuje na badaniu klinicznym i wywiadzie epidemiologicznym. W celu potwierdzenia dżumy wykorzystuje się hodowle bakteriologiczne materiału z plwociny, krwi lub węzłów limfatycznych. Stosowane są również metody serologiczne i PCR. Ostateczne potwierdzenie ma miejsce w laboratoriach o klasie bezpieczeństwa biologicznego trzeciego lub czwartego stopnia.

Dżuma leczona jest w szpitalu, stosuje się antybiotykoterapię po rozpoznaniu pałeczek dżumy w krwi, plwocinie, ropie. Chorzy na dżumę są w Polsce poddawani przymusowej hospitalizacji.

3. Dżuma - profilaktyka

Jak uniknąć zarażenia dżumą?

  • Należy unikać kontaktu z martwymi dzikimi zwierzętami.
  • Podczas karmienia gryzoni należy zachować ostrożność.
  • Konieczne jest stosowanie środków na pchły u zwierząt domowych.
  • Warto zaszczepić się. Obecnie dostępna jest szczepionka na postać dymieniczą dżumy. Jej skuteczność jest jednak niemal żadna w przypadku zakażenia drogą powietrzną.

4. Dżuma - broń biologiczna

Bakterie dżumy zaliczają się do broni biologicznej przynajmniej od XIV wieku. Pierwszy znany historykom przypadek ich użycia pochodzi z 1346 roku. Wówczas bakterie dżumy wykorzystano podczas oblężenia krymskiego portu Kaffa przez Tatarów. Wrzucali oni za pomocą katapult za mury miasta zwłoki osób zmarłych na dżumę. Uciekinierzy z Kaffy doprowadzili do rozniesienia zarazy na całą Europę.

Także we współczesnej historii miały miejsce przypadki zbrodniczego użycia bakterii dżumy. W latach 1937-1945 japońscy wojskowi eksperymentowali z bakteriami na terenie Mandżurii pod dowództwem generała Shira Ishiiego. W jednostce „731” opracowane zostały między innymi bomby porcelanowe, które miały za zadanie rozsiewanie zakażonych pcheł.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Podczas zimnej wojny, zarówno Stany Zjednoczone, jak i Związek Radziecki prowadziły badania nad pałeczkami dżumy, które mogłyby zostać wykorzystane jako broń biologiczna. Na szczęście dla ludzkości, plany te nie zostały wcielone w życie.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.