Dżuma - rodzaje, rozpoznanie, leczenie i profilaktyka

Dżuma, znana także jako zaraza morowa, mór i czarna śmierć, to ostra bakteryjna choroba zakaźna. Występuje w Afryce, Azji i obu Amerykach. Wywołują ją bakterie Yersinia pestis, których nosicielami są szczury i inne gryzonie. Człowiek zaraża się przez ugryzienie pchły bytującej na zarażonych zwierzętach lub drogą kropelkową.

Dżuma - rodzaje

Można wyróżnić kilka postaci choroby dżumy:

Zobacz film: "Pasożyty u ludzi. Jak zapobiegać?"

  • postać posocznicową – jest bardzo niebezpieczna i rozwija się niezwykle szybko; toksyna bakterii dostaje się do krwiobiegu i wraz z nim dociera do wielu narządów; powoduje śmierć po 2-3 dniach;
  • postać płucną pierwotną – jest bardzo zaraźliwa i przenoszona drogą kropelkową; pierwsze objawy to suchy i męczący kaszel, później krwioplucie i płynna wydzielina; powoduje niewydolność oddechową i krążenia, co kończy się śmiercią;
  • postać dymieniczą – w jej przypadku pojawiają się wysoka gorączka i dreszcze, węzły chłonne nabrzmiewają i pękają, są obecne wybroczyny skórne, chorzy zapadają w śpiączkę, są niewydolni krążeniowo; objawy pojawiają się od 2 do 7 dni od ukąszenia; bez podjęcia leczenia postać dynamiczna dżumy prowadzi do śmierci u połowy chorych.

Dżuma - rozpoznanie, leczenie i profilaktyka

Pacjent ze zmianami przy dżumie

Postać septyczna objawia się dużą bakteriemią.

Diagnostyka dżumy bazuje na badaniu klinicznym i wywiadzie epidemiologicznym. W celu potwierdzenia dżumy wykorzystuje się hodowle bakteriologiczne materiału z plwociny, krwi lub węzłów limfatycznych. Stosowane są również metody serologiczne i PCR. Ostateczne potwierdzenie ma miejsce w laboratoriach o klasie bezpieczeństwa biologicznego trzeciego lub czwartego stopnia.

Dżuma leczona jest w szpitalu, stosuje się antybiotykoterapię po rozpoznaniu pałeczek dżumy w krwi, plwocinie, ropie. Chorzy na dżumę są w Polsce poddawani przymusowej hospitalizacji.

Jak uniknąć zarażenia?

  • Należy unikać kontaktu z martwymi dzikimi zwierzętami.
  • Podczas karmienia gryzoni należy zachować ostrożność.
  • Konieczne jest stosowanie środków na pchły u zwierząt domowych.
  • Warto zaszczepić się. Obecnie dostępna jest szczepionka na postać dymieniczą dżumy. Jej skuteczność jest jednak niemal żadna w przypadku zakażenia drogą powietrzną.

Dżuma jako broń biologiczna

Bakterie dżumy zaliczają się do broni biologicznej przynajmniej od XIV wieku. Pierwszy znany historykom przypadek ich użycia pochodzi z 1346 roku. Wówczas bakterie dżumy wykorzystano podczas oblężenia krymskiego portu Kaffa przez Tatarów. Wrzucali oni za pomocą katapult za mury miasta zwłoki osób zmarłych na dżumę. Uciekinierzy z Kaffy doprowadzili do rozniesienia zarazy na całą Europę. Także we współczesnej historii miały miejsce przypadki zbrodniczego użycia bakterii dżumy. W latach 1937-1945 japońscy wojskowi eksperymentowali z bakteriami na terenie Mandżurii pod dowództwem generała Shira Ishiiego. W jednostce „731” opracowane zostały między innymi bomby porcelanowe, które miały za zadanie rozsiewanie zakażonych pcheł. Natomiast podczas zimnej wojny, zarówno Stany Zjednoczone, jak i Związek Radziecki prowadziły badania nad pałeczkami dżumy, które mogłyby zostać wykorzystane jako broń biologiczna. Na szczęście dla ludzkości, plany te nie zostały wcielone w życie.

Joanna Brodziak, ponad rok temu

Bibliografia

  • Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
  • Dambro M.R. 5 minut konsultacji klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-97-3
  • Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze (2)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Dżuma - rodzaje, rozpoznanie, leczenie i profilaktyka
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Dżuma - rodzaje, rozpoznanie, leczenie i profilaktyka
Polip w nosie - czynniki ryzyka, rodzaje, objawy, rozpoznanie, leczenie

Jama nosowa - budowa

Jama nosowa - budowa

Kolor różowy - kość sitowia. Kolor niebieski - małżowina nosowa dolna.

Płaskostopie - przyczyny, rodzaje, skutki, profilaktyka, leczenie

Płaskostopie - zdjęcia

Płaskostopie - zdjęcia

Płaskostopie może mieć charakter wrodzony lub porażenny. Ciężkie przypadki tej wady mogą wymagać leczenia operacyjnego.

Jak pozbyć się opryszczki?

Opryszczka narządów płciowych - odmiany (WIDEO)

Opryszczka narządów płciowych - odmiany (WIDEO) Odtwórz wideo

jego dwa rodzaje. Przez błony śluzowe jamy ustnej lub zmienioną chorobowo skórę twarzy rozprzestrzenia się HSV1, natomiast druga odmiana - HSV2 (...) a lokalizacją zmian chorobowych. Oba rodzaje są jednak równie niebezpieczne,...

Udar mózgu - klasyfikacja, rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Udar mózgu - zdjęcia

Udar mózgu - zdjęcia

Strzałka wskazuje miejsce niedokrwienia.

Szpiczak - przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Szpiczak mnogi - zdjęcia

Szpiczak mnogi - zdjęcia

Szpiczak jest nieco częściej diagnozowany u panów, za to aż dwukrotnie częściej pojawia się u przedstawicieli rasy czarnej niż u białej.

Wyrostek robaczkowy - rodzaje, przyczyny i objawy, powikłania, rozpoznanie, leczenie, różnicowanie z innymi chorobami, dzieci

Ostre zapalenie wyrostka - zdjęcia

Ostre zapalenie wyrostka - zdjęcia

Istnieją dwa sposoby operacyjnego usunięcia wyrostka: laparoskopowy i klasyczny.

Jak pozbyć się opryszczki?

Szczepienia na opryszczkę (WIDEO)

Szczepienia na opryszczkę (WIDEO) Odtwórz wideo

Są dwa rodzaje wirusów opryszczki HSV1 i HSV2. Ten pierwszy wywołuje głównie tzw. febrę lub zimno, czyli opryszczkę wargową, chociaż (...) przez matkę z infekcją narządów płciowych (dużo rzadziej ten rodzaj infekcji...

Opryszczka narządów płciowych - epidemiologia, objawy, profilaktyka, leczenie

Leczenie opryszczki (WIDEO)

Leczenie opryszczki (WIDEO) Odtwórz wideo

U chorych z osłabioną odpornością immunologiczną, jak w przypadku AIDS i nowotworów, mogą występować poważne powikłania zakażenia wirusem opryszczki. Najczęstsze poważne powikłania opryszczki to: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie rdzenia...