Enterokliza – na czym polega i jak się do niej przygotować?

Enterokliza to nieinwazyjne, bezpieczne i bezbolesne radiologiczne badanie obrazowe, które polega na podaniu kontrastu, a następnie wykonaniu tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego.

To umożliwia wnikliwą ocenę ściany jelita cienkiego (jego światła, a także ilości oraz lokalizacji zwężeń), a także zmian pozajelitowych. Ilustruje również pozostałe narządy jamy brzusznej i miednicy mniejszej.

Badanie przeprowadza się w wielu różnych sytuacjach. Wskazaniem do enteroklizy jest:

• potrzeba ustalenia źródła krwawienia z jelita cienkiego,
• konieczność ustalenia przyczyny utrudnionego pasażu treści pokarmowej.
• diagnostyka chorób zapalnych jelita cienkiego, np. choroby Crohna. Badanie może uwidocznić zmiany pod postacią przekrwienia błony śluzowej, owrzodzeń, pogrubienia ściany jelita czy zwężenia jego światła,
• monitorowanie aktywności chorób jelit,
• ocena powikłań (przetoki, ropnie, guzy zapalne),
• ocena zwężeń pętli jelitowych przed wykonaniem endoskopii kapsułkowej,
• ocena jelita cienkiego w przypadku podejrzenia choroby nowotworowej. Zmiany nowotworowe jelita cienkiego to przede wszystkim gruczolaki i gruczolakoraki, łagodne i złośliwe rakowiaki oraz guzy pochodzenia mezenchymalnego

Jak się przygotować do badania? Zwykle na 2 dni przed badaniem obowiązuje dieta lekkostrawna, a w dniu poprzedzającym badanie płynna i bezresztkowa. W dniu badania należy pozostać na czczo. Ważne jest także dokładne oczyszczenie jelit. W tym celu stosuje się środki przeczyszczające, tak doustne, jak i w postaci wlewki.

Enterokliza to badanie kontrastowe jelita cienkiego, które polega na podaniu kontrastu, a następnie wykonaniu obrazowania wybraną techniką. Oznacza to, że enterokliza może odbywać się w opcji tomografii komputerowej (TK, CT) lub rezonansu magnetycznego (RM, MRI). TK trwa krócej (około 20 minut), RM nieco dłużej (od 35 do 60 minut).

W badaniu za pomocą rezonansu magnetycznego nie stosuje się promieniowania jonizującego, a ponadto technika ta zapewnia lepszy kontrast tkanek miękkich. Kluczową kwestią jest wypełnienie pętli jelitowych roztworem negatywnego środka kontrastowego.

Kontrast, czyli środek cieniujący, zadaniem którego jest odpowiednie rozdęcie światła jelita cienkiego, jest podawany przy pomocy pompy automatycznej bezpośrednio do jelita cienkiego, poprzez sondę dojelitową lub zgłębnik umieszczony w okolicy przejścia dwunastnicy w jelito cienkie. Dodatkowo, poprzez założony wenflon, podaje się kontrast dożylny (wlew dwukontrastowy).

Enterokliza a enterografia

Badaniem obrazowym jelita cienkiego, które pełni ważną rolę w diagnostyce chorób zapalnych jelit, a i pozwala na dokładną ocenę ściany jelita cienkiego, a także ocenę zmian pozajelitowych oraz pozostałych narządów jamy brzusznej i miednicy mniejszej jest także enterografia.

Podstawowa różnica między enterografią a enteroklizą polega na odmiennym sposobie podania kontrastu. W czasie enterografii kontrast podawany jest doustnie (w przypadku enteroklizy odbywa się to przez sondę założoną do pętli jelita cienkiego). Pacjent proszony jest o wypicie 1-1,5 litra płynu (w zależności od masy ciała), w krótkim czasie przed badaniem. Dodatkowo podaje się kontrast dożylny.

Zaletą enterografii i enteroklizy jest możliwość uwidocznienia zmian pozajelitowych, które pozostają niewidoczne w klasycznych oraz endoskopowych metodach diagnostycznych.

Przeciwwskazaniem do wykonania badań zarówno MR, jak i TK, jest:

• wszczepiony rozrusznik serca (kardiostymulator), niekompatybilny z polem magnetycznym.
• pompa insulinowa,
• wszczepiony aparat słuchowy,
• uczulenie na leki oraz środki kontrastowe,
• neurostymulatory,
• klipsy metalowe wewnątrzczaszkowe,
• ciało metaliczne w oku,
• ciąża, przy czym MR nie zaleca się wykonywania w I trymestrze ciąży.

Dla zachowania bezpieczeństwa konieczne jest zgłoszenie przed badaniem ewentualnej obecności wszczepionych urządzeń medycznych, endoprotez lub innych metalicznych ciał obcych.