Epidemie, które zmieniły bieg historii

Zdziesiątkowały ludność, przyczyniły się do zmian kulturowych i społecznych. To były najbardziej tragiczne w skutkach epidemie w dziejach świata.

1. Grypa Hong Kong

Śmiertelne żniwo wirus A/H3N2 zaczął zbierać w 1968 roku, a koniec pandemii ogłoszono w 1969 roku. Bardzo szybko się rozprzestrzeniał. Pierwsze przypadki choroby zanotowano w Chinach, kolejne w Wietnamie, Singapurze, Indiach, Filipinach, Australii i w Europie.

Wirus A/H3N2 był mieszaniną materiału genetycznego zwierząt i ptaków. Grypa Hong Hong zabiła milion ludzi, z czego większość z nich była po 45. roku życia.

Zobacz film: "Podstawowe badania, jakie powinna wykonać każda kobieta"

2. Grypa rosyjska

Największa XIX-wieczna pandemia grypy wybuchła w 1889 roku. Pierwsze przypadki zachorowań odnotowano w Azji i Kanadzie i na Syberii. Gdy dotarła do Petersburga, w bardzo szybkim czasie rozprzestrzeniła się niemal po całej Europie.

Z grypą rosyjską zmagał się niejeden ówczesny władca. Choroba dotknęła cara Rosji, Aleksandra Aleksandrowicza Romanowa III, jak również prezydenta Francji. Z powodu pandemii zamykano urzędy, szkoły i instytucje kulturowe.

Grypę z 1889 roku wywołały wirusy z rodziny H2,wypierając dotychczas odpowiadający za influenzę podtyp H1.

3. Pandemia cholery

Trwająca prawie dziesięć lat pandemia cholery (1852-1860) dziesiątkowała głównie ludność rosyjską, choć choroba zaznaczyła swoją obecność również w innych krajach europejskich.

Chorobę wywołuje bakteria, przecinkowiec cholery (Vibrio cholerae), wykryta w 1883 roku przez Roberta Kocha.

Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową, zwłaszcza przez skażoną wodę, co jako pierwszy udowodnił John Snow, uważany dzisiaj za ojca współczesnej epidemiologii. Dzięki jego działaniom zamknięto w Anglii określone źródła wody pitnej, co znacznie ograniczyło rozprzestrzenianie się choroby i doprowadziło do wygaśnięcia epidemii.

4. Grypa azjatycka

Pandemia grypy wybuchła w 1957 roku w Chinach. Szacuje się, że na całym świecie zabiła blisko 2 miliony ludzi (dane Światowej Organizacji Zdrowia mówią nawet o 4 milionach zgonów).

Chorobę wywołał wirus H2N2, który bardzo szybko się rozprzestrzeniał, obejmując swoim zasięgiem Europę, Azję i Stany Zjednoczone.

Najwięcej przypadków śmiertelnych odnotowano wśród ludzi starszych, po 65. roku życia.

5. Pandemie gorączki krwotocznej

Na początku XVI wieku w Meksyku mieszkało co najmniej 6 milionów ludzi (choć niektóre dane podwajają tę liczbę), 100 lat później – tylko 2 miliony. Za tę demograficzną katastrofę odpowiadają choroby zakaźne, tj. tyfus i odra, które w rejony Ameryki dostały się wraz z podbijającymi te tereny Hiszpanami.

Naukowcy są jednak zdania, że zgon tak wielkiej liczby ludności był spowodowany również jedną z odmian gorączki krwotocznej.

Pandemie z 1545 roku i z 1574 roku dziesiątkowały ludności. Dane historyczne wskazują, że umierało 80 proc. chorych.

Chorobę rozprzestrzeniały gryzonie, prawdopodobnie szczury, które, szukając pożywienia, zbliżały się do ludzi z powodu panującej w tamtym okresie suszy.

6. Zaraza Antoninów

Wracający z wojny na Bliskim Wschodzie żołnierze rzymscy przynieśli na teren Imperium Rzymskiego zarazę, zwaną dzisiaj zarazą Galena lub zarazą Antoninów. Historycy i epidemiolodzy uważają, że mogła to być odra lub ospa.

Zaraza Antoninów datowana jest na lata 165-180 n.e. Opisywane w literaturze objawy choroby to: gorączka, biegunka, zapalenie gardła, sucha skóra, wypryski.

Szukając przyczyny epidemii, odnoszono się do magii, uważając, że to kara bogów. Fala prześladowań dotknęła przede wszystkim chrześcijan, którzy nie akceptowali boskości cesarza i nie uznawali rzymskich bóstw.

Do kolejnych zakażeń dochodziło bardzo szybko (chorzy nie byli izolowani).

Niektórzy uważają, że zaraza Antoninów w pewnym stopniu przyczyniła się do upadku Imperium Rzymskiego (osłabiona była nie tylko armia, ale i całe społeczeństwo, co w znacznym stopniu odbiło się na gospodarce tego kraju).

7. Epidemia AIDS

Wirus HIV odpowiedzialny jest za jeden z największych zabójców w historii ludzkości. Walka z nim trwa do dzisiaj.

Najwięcej nowych zakażeń notuje się w Afryce Subsaharyjskiej (ok. 24 mln zarażonych wirusem HIV). Epidemia prowadzi tam do kryzysu na wielu poziomach – społecznym, demograficznym, gospodarczym i politycznym.

O śmiertelnych przypadkach AIDS po raz pierwszy poinformowano 5 czerwca 1981 roku, donosząc o wystąpieniu rzadkich przypadków zapalenia płuc, które wywołał patogen Pneumocystis carini. Chorobę zdiagnozowano u młodych mężczyzn o orientacji homoseksualnej.

8. Dżuma Justyniana

Pandemia dotknęła Cesarstwo Bizantyskie w latach 541-541 n.e. Uważa się, że miała zasięg ogólnoświatowy, dotarła bowiem zarówno do Afryki i Azji, jaki i do Europy (Danii, Irlandii). Pustoszyła miasta i wsie.

Szauje się, że w okresie szczytowym dżuma zabijała do 5 000 ludzi (i to w samym Konstantynopolu!).

9. Hiszpańska grypa

Grypa dziesiątkująca ludność obu półkul zbierała śmiertelne żniwo w latach 1918-1919. Przemieszczała się bardzo szybko.

Diagnozowano ją u co trzeciego człowieka, a dokładnej liczby przypadków śmiertelnych nie udało się ustalić do dzisiaj. Szacuje się, że w wyniku pandemii na grupę zachorowało ok. 500 mln osób.

O pierwszych przypadkach trudnej do wyleczenia grypy poinformował władze lekarz Loring Miner z hrabstwa Haskell County w stanie Kansas, te jednak zbanalizowały ostrzeżenie. A wirus rozprzestrzeniał się błyskawicznie, wywołując u chorych gorączkę, światłowstręt, osłabienie.

10. Czarna śmierć

Tym terminem określa się epidemię dżumy, jaka panowała w XIV-wiecznej Europie. Uważa się, że zmniejszyła liczbę ogólnoświatowej liczebności ludzkiej o 100 milionów.

Czarna śmierć przyczyniła się do wielu zmian w kulturze, religii i obyczajowości ówczesnej Europy. Uważano, że to kara Boga, stąd epidemia wywołała falę religijności, która przybierała wręcz fanatyczną formę.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy