Głuchota starcza - przyczyny, objawy i następstwa, leczenie

Przyczyną rozwoju głuchoty starczej jest po prostu sam proces starzenia się. Dotyka on wszystkich komórek ciała, nie pomijając neuronów słuchowych (są to specjalne komórki nerwowe, które odbierają impulsy generowane przez wprawiające w drgania błonę bębenkową i przekazujące te impulsy dalej do mózgu). Starzenie się komórek nerwowych wiąże się z tym, że wraz z upływem lat zwiększa się liczba uszkodzeń w obrębie ucha wewnętrznego.

Uszkodzenia te mogą być spowodowane np. niewielkimi zaburzeniami krążenia (powodowanymi m.in. przez miażdżycę tętnic ucha wewnętrznego), zaburzeniami przemiany materii w obrębie neuronów słuchowych, długotrwałym narażeniem na hałas czy ototoksycznym działaniem różnych leków. Dowiedziono, że głuchota starcza rozwija się częściej i wcześniej u osób, które w młodości przeciążały słuch (np. słuchając głośnej muzyki przez słuchawki umieszczone w uszach), przeszły choroby, które uszkadzają komórki nerwowe w uchu lub są dziedzicznie obciążone tą chorobą.

Głuchota starcza nie oznacza nagłej utraty zdolności słyszenia. Jest ona raczej procesem długotrwałym i powoduje stopniowe, symetryczne i obustronne pogarszanie słuchu. Początkowo chorzy zaczynają mieć problemy ze słyszeniem tonów o wysokich częstotliwościach. Wraz z upływem czasu dochodzi do systematycznego upośledzenia zdolności słyszenia tonów o średnich częstotliwościach, co wiąże się z coraz większymi problemami w rozumieniu mowy. Pojawiają się uciążliwe szumy w uszach, czasem zawroty głowy spowodowane zmianami naczyniowymi.

Głuchotę starczą nazywa się czasem „głuchotą społeczną”, gdyż dotyczy sporego odsetka społeczeństwa i utrudnia kontakty z otoczeniem. Osoby z niedosłuchem odczuwają dyskomfort podczas rozmów z innymi ludźmi, unikają więc spotkań towarzyskich, nie zabierają głosu w rodzinnych dyskusjach. Dużym problemem staje się dla nich załatwienie spraw w urzędzie, na poczcie, w banku czy nawet zrobienie zakupów w osiedlowym sklepie. Muszą się wielokrotnie dopytywać, prosić o powtórzenie, co nie jest komfortową sytuacją. Chorzy boją się, że będą postrzegani jako osoby mało inteligentne, którym wszystko trzeba tłumaczyć kilka razy. Dlatego często izolują się i zamykają w swoim własnym świecie. Taka sytuacja sprzyja niskiej samoocenie, poczuciu nieprzydatności i rozwojowi depresji.


Rozpoznanie głuchoty starczej, biorąc pod uwagę wiek chorego oraz cechy charakterystyczne tego schorzenia, nie nastręcza trudności. Niedosłuchu starczego, tak jak i całego procesu starzenia się, nie da się niestety wyleczyć. Nie należy jednak ani popadać w panikę, ani ignorować jego objawów. Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów aparatów słuchowych, które odpowiednio dobrane znacznie poprawiają komfort życia i funkcjonowanie społeczne. W celu dobrania takiego aparatu należy zgłosić się do lekarza. Leczenie ogólne polega na podawaniu środków hamujących proces starzenia się organizmu oraz poprawiających krążenie w uchu wewnętrznym.

Źródła

1. Diagnostyka audiologiczna – zasady, cele i możliwości
2. Kostka T., Koziarska-Rościszewska M. Choroby wieku podeszłego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3762-3
3. Galus K. Geriatria, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 978-83-60290-92-7
4. Śliwińska-Kowalska M. Audiologia kliniczna, Mediton, Łódź 2005, ISBN 83-913433-8-3