Implanty, które przywracają głos

Porażenie strun głosowych może zdarzyć się w wyniku udaru mózgu, choroby, urazu głowy lub szyi, nowotworów umiejscowionych w tym rejonie, a nawet zabiegu operacyjnego, zwłaszcza dotyczącego tarczycy. W zależności od przyczyny, przypadłość może objąć jedną lub obie struny głosowe, w różnym stopniu upośledzając mowę.

To jednak niejedyny problem. Pacjenci z porażeniem tego typu mają w niektórych przypadkach również problem z oddychaniem, ponieważ nieruchome struny głosowe blokują dopływ powietrza do tchawicy. Ma to miejsce zwłaszcza przy porażeniu obustronnym nerwów krtaniowych wstecznych. Powoduje to duszność wdechową, nasilającą się po wysiłku. Czasami występuje też zachłystywanie się pokarmem i zwiększona podatność na infekcje dróg oddechowych.

Alexander Leonessa, profesor inżynierii mechanicznej w Virginia Polytechnic Institute i na Uniwersytecie Stanowym w Blacksburg, wspólnie z innymi badaczami próbuje opracować specjalny implant dla chorych z porażeniem nerwów krtaniowych. Naukowcom udało się stworzyć zespół elektrod naniesionych na niewielką płytkę. Całość jest na tyle mała, że może zostać umieszczona pod skórą szyi. Każda z elektrod może być używana odrębnie, całością ich pracy steruje zaś niewielkie urządzenie, które można bez problemu przypiąć na przykład do paska. Wykorzystując w ten sposób sygnały elektryczne, badacze mogą aktywować nerwy regulujące ruch strun głosowych.

Niektórzy naukowcy zajmujący się problemem porażenia nerwów krtaniowych uważają, że profesor zbyt optymistycznie podchodzi do swoich prac. Wskazują na to, że samo opracowanie implantu to dopiero początek. Trzeba jeszcze umieścić elektrody w odpowiednim miejscu, tak aby stymulowały tylko wybrane nerwy – jest to o tyle skomplikowane, że w szyi biegnie ich mnóstwo, a wszystkie mają istotne funkcje, związane między innymi z kontrolą oddechu czy odruchu przełykania. Dodatkowym czynnikiem wpływającym na skuteczność terapii jest także przyczyna wystąpienia porażenia. W przypadku na przykład udarów, przyczyną problemów z komunikacją słowną są często uszkodzenia ośrodka mowy – w tej zaś sytuacji implant niewiele pacjentowi pomoże.

Profesor Leonessa jest jednak przekonany o słuszności swojej teorii. W badania zainwestował już 480 000 dolarów otrzymanych od National Science Foundation właśnie na cele związane z projektem implantu stymulującego porażone nerwy. Sam fakt otrzymania tego grantu może sugerować, że badania nie są mrzonką – NSF jest w końcu znana z tego, że nie inwestuje w projekty wysokiego ryzyka.

Bardzo często nie doceniamy różnych możliwości naszego organizmu, aż do momentu, kiedy z jakiegoś powodu zaczynają szwankować. Tak też jest i z głosem – dopiero jego zaburzenia, jak np. chrypka związana z infekcją dróg oddechowych, sprawiają, że rozumiemy jak ważna jest mowa. Jeśli czujemy, że nasz głos jest osłabiony, źle znosimy dłuższe mówienie, pojawia się chrypka i nieprzyjemne drapanie w gardle, lepiej udać się do lekarza. Przewlekły stan zapalny czy nieleczona infekcja również mogą przerodzić się w trwałe upośledzenie funkcji strun głosowych.