Klaun: sympatyczny błazen czy krwiożerczy morderca?

Widok klauna u wielu ludzi wywołuje strach, czasem wręcz histerię. Współcześnie mało kto kojarzy go z sympatyczną postacią rozśmieszającą widzów w cyrku lub na ulicznych paradach. Co nas w nim przeraża?

Postać klauna znana była już w starożytnym Egipcie. W średniowieczu pełnił rolę dworskiego błazna, ale i krytyka. W kolejnych wiekach stał się nieodłącznym elementem sztuki cyrkowej.

1. Morderca pod maską klauna

Dzieciom klaun kojarzy się z kimś sympatycznym, radosnym. Ubrany w kolorowy kostium bawi i rozśmiesza najmłodszych, czasem wręcza kolorowy balon lub kwiatka. Dorośli nieco inaczej spoglądają na tę postać. Czują wobec niej niepewność, wręcz strach.

Zobacz film: "Zaburzenia lękowe"

Trudno się temu dziwić, bo wizerunek klauna – tego przerażającego, budzącego lęk – znany jest nam z literatury i filmu. W pamięci mamy też historię seryjnego mordercy, Johna Wayne’a Gacy’ego, który w wolnych chwilach przebierał się za klauna i występował na imprezach charytatywnych. To, jak później zeznał, dawało mu możliwość swobodnego wyszukiwania ofiar.

Mężczyzna został skazany na karę śmierci. Udowodniono mu dokonanie 33 morderstw. Jego ofiarami byli młodzi chłopcy. Przebywając w więzieniu, Gacy malował portrety klaunów.

Przeczytaj również:

Sprawa była szeroko komentowana w mediach. Dla wielu Amerykanów klaun od tego momentu stał się postacią demoniczną, budząca powszechne przerażenie.

Jego wizerunek zaczęto wykorzystywać w popkulturze, często pojawiał się w horrorach. Klaun zaczął kojarzyć się z potencjalnym zagrożeniem.

Najdziwniejsze fobie na świecie
Najdziwniejsze fobie na świecie [11 zdjęć]

Czy można bać się lęku? Okazuje się, że tak. Fobofobia jest strachem przed własnymi fobiami. To paradoks,...

zobacz galerię

2. Potwór czy klaun?

Nauka paniczny lęk przez klaunami określa mianem koulrofobii. Przerażenie budzi zwłaszcza mocny makijaż, na co uwagę zwrócił francuski antropolog Claude Levi-Strauss. Uniemożliwia odczytanie emocji, przeszkadza w komunikacji.

– Budzi niepokój, ponieważ zakrywa twarz, przez co utrudnia odczytywanie komunikatów niewerbalnych. Utrudnia również odbiór komunikatów werbalnych, o ile w ogóle takowe się pojawiają, bo zazwyczaj klauny nie mówią w ogóle, co może tym bardziej przerażać, ponieważ mowa jest naturalnym dopełnieniem komunikacji – wyjaśnia Ewelina Berlińska, psycholog z Fundacji ITAKA - Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych.

Znakiem rozpoznawczym klaunów jest przesadnie duży i sztuczny zarazem uśmiech. Trudno odczytać nam, co się za nim kryje.

Wizerunek klauna budzi przerażenie
Wizerunek klauna budzi przerażenie (123RF)

3. Klaun? Tylko w cyrku!

W Stanach Zjednoczonych coraz popularniejsze staje się strasznie ludzi na ulicach w demonicznym stroju klauna. Najczęściej scenariusz jest taki sam: noc, ciemna ulica, przypadkowy przechodzień, którego zaskakuje wyskakujący zza rogu klaun. Całe zdarzenie nierzadko jest nagrywane i udostępniane w sieci.

Klauna jesteśmy w stanie zaakceptować, jeśli występuje na scenie cyrkowej. W takim kontekście budzi mniejszy lęk.

– Z postacią klauna kojarzy się również dziwność i absurdalność, ironiczne i trudne do zrozumienia żarty oraz widzenie świata w krzywym zwierciadle. Klaun, który z założenia miał być postacią wesołą i rozśmieszającą innych, bardzo szybko stał się karykaturalną formą, niezrozumiałą dla odbiorcy, która poprzez swoją inność w wyglądzie oraz w zachowaniu budzi niepokój, strach czy wręcz paniczny lęk. Dzieje się tak jednak głównie w sytuacji, gdy jego wizerunek pojawia się poza cyrkiem – wyjaśnia Ewelina Berlińska.

I dodaje: W kulturze od lat można zaobserwować tendencję przedstawiania klaunów jako osób groźnych, niebezpiecznych i przerażających, które czasem mają wręcz mordercze zamiary. Taki obraz klauna przedstawiany w literaturze oraz filmie dodatkowo potęguje lęk.

Czy klaun to sympatyczny błazen czy krwiożerczy potwór? Wszystko uzależnione jest od kontekstu i własnej wyobraźni. Z pewnością złym pomysłem jest wzbudzanie w dzieciach lęku przed tą postacią. Dla najmłodszych jest ona usposobieniem zabawy. Nie warto im tej radości odbierać.

A dorośli? Cóż… nam pozostaje próba oswojenia strachu.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy