Kiedy włączyć statyny? Nowa metoda kwalifikacji

Statyny obniżają stężenie cholesterolu LDL i pomagają zapobiegać powikłaniom miażdżycy. O ich przepisaniu decyduje jednak nie tylko wynik lipidogramu. Lekarz bierze pod uwagę również wiek, ciśnienie tętnicze, palenie papierosów oraz inne czynniki ryzyka.

W badaniu CorCal Outcomes sprawdzono, czy wybór pacjentów do leczenia można usprawnić dzięki ocenie zwapnień tętnic wieńcowych. Uczestniczyły w nim 5772 osoby z amerykańskiej sieci Intermountain Health. Miały średnio 64 lata, a 51 proc. stanowiły kobiety. Nie rozpoznano u nich wcześniej miażdżycowej choroby sercowo-naczyniowej ani cukrzycy; nie przyjmowały też wcześniej statyn.

Uczestników losowo podzielono na dwie grupy. W pierwszej zalecenia oparto na tradycyjnym szacowaniu ryzyka, uwzględniającym m.in. cholesterol i ciśnienie. W drugiej wykorzystano wskaźnik CAC, określany za pomocą tomografii komputerowej. Pokazuje on liczbę zwapnień w tętnicach zaopatrujących serce w krew, dostarczając informacji o zmianach miażdżycowych.

Pacjenci i ich lekarze otrzymywali rekomendacje wynikające z zastosowanej metody. Ostateczną decyzję o terapii podejmowali wspólnie.

Po średnio 4,2 roku obserwacji analizowane zdarzenia wystąpiły u 2,7 proc. uczestników w każdej grupie. Oceniano łącznie zgony z dowolnej przyczyny, zawały, udary oraz zabiegi przywracające przepływ krwi w tętnicach. Jednocześnie w grupie ocenianej tradycyjnie zalecenie rozpoczęcia przyjmowania statyn wydawano ponad trzykrotnie częściej niż w grupie poddanej tomografii.

Wśród osób, którym zalecono lek na podstawie CAC, odsetek przestrzegających zaleceń wyniósł 62 proc. Przy tradycyjnej ocenie było to 23 proc. Obrazowe potwierdzenie zmian mogło zwiększać motywację do terapii, jednak badanie nie wyjaśniło jednoznacznie przyczyn tej różnicy.

Podobne odsetki zdarzeń nie oznaczają, że wykazano równorzędność obu metod. Powikłań było mniej, niż przewidywali badacze, przez co próba miała ograniczoną zdolność do rozstrzygnięcia, czy strategia oparta na CAC nie daje gorszych wyników od tradycyjnej oceny.

Badanie dotyczyło doboru osób do rozpoczęcia profilaktyki, a nie podważania skuteczności statyn. Nie można też automatycznie odnosić jego rezultatów do pacjentów z cukrzycą czy rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową, których do niego nie włączano.

Ocena zwapnień może wspierać indywidualne decyzje terapeutyczne, ale potrzebne są dalsze badania. Opisane wyniki nie stanowią podstawy do samodzielnego odstawienia statyn ani zmiany zaleceń lekarza.

Źródło: politykazdrowotna.com, European Society of Cardiology, American College of Cardiology