Kwasy żółciowe - czym są, badanie kwasów żółciowych

Kwasy żółciowe to organiczne kwasy wytwarzane w wątrobie z cholesterolu. W organizmie człowieka pełnią one funkcję emulgatorów ułatwiających wchłanianie lipidów, cholesterolu, a także witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (są to m.in. witaminy E, A, D, K). Zbyt wysokie stężenie kwasów żółciowych można zaobserwować u pacjentów z rakiem wątroby, marskością wątroby, a także wirusowym zapaleniem wątroby. Co jeszcze warto o nich wiedzieć? W jakim celu wykonuje się badanie kwasów żółciowych?

Badanie określające stężenie kwasów żółciowych pomaga określić czynność wątroby.Badanie określające stężenie kwasów żółciowych pomaga określić czynność wątroby.
Źródło zdjęć: © Gettyimages
Katarzyna Wąś-Zaniuk

Kwasy żółciowe – czym są?

Kwasy żółciowe są końcowym produktem metabolizmu cholesterolu, produkowanym i wytwarzanym w wątrobie. W naszym ciele pełnią funkcję emulgatorów ułatwiających wchłanianie cholesterolu, tłuszczów, a także witamin rozpuszczalnych w lipidach. Spożywanie posiłków determinuje obkurczanie i opróżnianie pęcherzyka żółciowego, co w efekcie prowadzi do uwolnienia kwasów żółciowych do dwunastnicy.

W żółci, czyli płynnej wydzielinie wątrobowej znajdują się głównie pochodne kwasu cholanowego. Są to kwasy tłuszczowe I-rzędowe takie jak kwas chenodeoksycholowy i kwas cholowy, kwasy II-rzędowe, takie jak kwas dezoksycholowy i kwas litocholowy. III-rzędowe kwasy tłuszczowe powstają wskutek procesu przemian kwasów I-rzędowych.

Kwasy żółciowe nie tylko wspomagają trawienie i modulują funkcjonowanie układu pokarmowego. Odpowiedzialne są również za eliminację nadmiaru cholesterolu z organizmu. Dodatkowo, wpływają na stan flory bakteryjnej naszych jelit.

Badanie kwasów żółciowych - w jakim celu się je wykonuje?

Badanie określające stężenie kwasów żółciowych pomaga określić czynność wątroby. Kwasy żółciowe tworzone z cholesterolu właśnie w tym narządzie, przedostają się do jelita, gdzie w formie aktywatorów i detergentów uczestniczą w trawieniu oraz wchłanianiu tłuszczów. Wątroba pełni niezwykle ważną funkcję w produkcji kwasów, eliminowaniu ich z krwi i wydalaniu do żołci.

Wskazaniami do wykonania badania stężenia kwasów żółciowych są między innymi:

  • podejrzenie choroby nowotworowej wątroby,
  • podejrzenie marskości wątroby,
  • podejrzenie wirusowego zapalenia wątroby,
  • podejrzenie zakrzepicy żyły wrotnej,
  • zastój żółci, czyli tzw. cholestaza - pojawia się ona w przypadku choroby Wilsona, schorzeniach wątrobowych, schorzeniach dróg żółciowych. Cholestaza wewnątrzwątrobowa może być spowodowana także działaniem silnych leków lub substancji toksycznych. Cholestaza zewnątrzwątrobowa związana z utrudnionym odpływem żółci może być spowodowana zapaleniem dróg żółciowych,
  • podejrzenie cholestazy wewnątrzwątrobowej u kobiet w ciąży.

Jak przygotować się do badania kwasów żółciowych?

Badanie kwasów żółciowych powinno być przeprowadzane na czczo, dlatego najlepiej wykonywać je we wczesnych godzinach porannych (najlepiej między 7:00, a 10:00). W jaki sposób przebiega? Z żyły łokciowej pacjenta pobierana jest odpowiednia ilość krwi przy użyciu sterylnej igły.

Badanie kwasów żółciowych powinno być przeprowadzone rzetelnym wywiadem. Pacjent powinien poinformować lekarza lub pielęgniarkę o o aktualnych chorobach i przyjmowanych lekach, również tych bez recepty.

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Dwukrotnie zwiększa ryzyko raka nerki. Tę przypadłość ma ok. 10 proc. dorosłych
Dwukrotnie zwiększa ryzyko raka nerki. Tę przypadłość ma ok. 10 proc. dorosłych
Nowy kierunek studiów. Ma przygotowywać do wdrażania cyfrowej transformacji w sektorze zdrowia
Nowy kierunek studiów. Ma przygotowywać do wdrażania cyfrowej transformacji w sektorze zdrowia
Co naprawdę kończy życie w podeszłym wieku? Naukowcy zbadali mechanizm
Co naprawdę kończy życie w podeszłym wieku? Naukowcy zbadali mechanizm
SOR-y pękają w szwach. "Pracują na pełnych obrotach"
SOR-y pękają w szwach. "Pracują na pełnych obrotach"
Czarna wersja popularnego warzywa. Wspiera wątrobę i serce
Czarna wersja popularnego warzywa. Wspiera wątrobę i serce
Zastrzyk, który ratuje wzrok. Nowa terapia ma szansę pomóc setkom pacjentów
Zastrzyk, który ratuje wzrok. Nowa terapia ma szansę pomóc setkom pacjentów
Przysmak z PRL-u. Źródło białka i witamin
Przysmak z PRL-u. Źródło białka i witamin
Centralna e-Rejestracja przyspiesza. Ponad 30 proc. placówek dołączyło przed końcem pilotażu
Centralna e-Rejestracja przyspiesza. Ponad 30 proc. placówek dołączyło przed końcem pilotażu
Badali ludzi przez 33 lata. Tak mleko wpływało na ryzyko chorób serca
Badali ludzi przez 33 lata. Tak mleko wpływało na ryzyko chorób serca
Eksperci wskazują najgorsze mięso. "Zwiększa ryzyko tzw. nieszczelnego jelita"
Eksperci wskazują najgorsze mięso. "Zwiększa ryzyko tzw. nieszczelnego jelita"
Psychiatria bez psychiatry. Porozumienie Rezydentów OZZL ostrzega przed skutkami zmian
Psychiatria bez psychiatry. Porozumienie Rezydentów OZZL ostrzega przed skutkami zmian
Termin mija 31 stycznia. Za brak zgłoszenia przewidziane kary
Termin mija 31 stycznia. Za brak zgłoszenia przewidziane kary