Lanzoprazol – preparaty, wskazania i dawkowanie

Lanzoprazol (łac. lansoprazolum) to organiczny związek chemiczny i lek z grupy inhibitorów pompy protonowej, czyli leków zmniejszających produkcję kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka. Pod względem chemicznym jest pochodną benzimidazolu.

Substancję na rynek farmaceutyczny wprowadzono w 1995 roku. Preparaty na rynku polskim zawierające lanzoprazol to kapsułki Lanzul i Lanzul S oraz kapsułki dojelitowe twarde Zalanzo (traktuje się je jak zamienniki).

Leki wydaje się z przepisu lekarza. Lanzoprazol bez recepty nie jest dostępny. Jego cena wynosi kilkanaście złotych.

Lanzoprazol, tak jak inne inhibitory pompy protonowej (IPP), jest prolekiem, czyli substancją nieczynną farmakologicznie, która ulega aktywacji w środowisku kwaśnym. Jak działa?

Substancja hamuje wybiórczo pompę protonową, która znajduje się w komórkach okładzinowych. Tym samym, poprzez hamowanie działania jednego z enzymów biorących udział w wytwarzaniu kwasu, zmniejsza wydzielanie jonów wodorowych do światła żołądka, czego efektem jest zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego.

W efekcie lanzoprazol:

• zmniejsza produkcję kwasu solnego w żołądku, obniża kwasowość treści żołądkowej,
• zmniejsza zarzucanie treści żołądkowej do przełyku,
• przyspiesza proces gojenia się owrzodzeń trawiennych, to jest zmian będących uszkodzeniem błony śluzowej żołądka, dwunastnicy lub przełyku,
• zapobiega tworzeniu się owrzodzeń i nadżerek przewodu pokarmowego,
• tworzy odpowiednie warunki do działania antybiotyków w przypadku usuwania bakterii Helicobacter pylori, którą uznaje się za główną przyczynę rozwoju choroby wrzodowej.

Lanzoprazol szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie we krwi osiąga po 1,5-2 godziny od podania doustnego. Lek ulega metabolizmowi w wątrobie. Od 15 do 50 proc. metabolitów jest wydalanych z moczem, pozostałe z kałem.

Właściwości i aktywność lanzoprazol sprawiają, że substancję stosuje się w leczeniu:

• choroby wrzodowej dwunastnicy i żołądka, wrzodów żołądka i dwunastnicy związanych ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych, ale i w celu zapobiegania wrzodom żołądka i dwunastnicy związanym ze stosowaniem NLPZ u chorych z grup ryzyka,
• objawowej choroby refluksowej przełyku, zgagi wywołanej zarzucaniem kwasu żołądkowego do przełyku,
• refluksowego zapalenia przełyku, w celu zapobiegania nawrotom refluksowego zapalenia przełyku,
• zespołu Zollingera-Ellisona (oporne na leczenie owrzodzenie żołądka i dwunastnicy związane z nadmiernym wydzielaniem soku żołądkowego),
• usunięcia bakterii Helicobacter pylori (w skojarzeniu z innymi lekami, amoksycyliną i klarytromycyną).

Dawka lanzoprazolu zależy od kilku czynników: jednostki chorobowej, wieku, masy ciała i chorób towarzyszących.

Zazwyczaj stosowana dawka dobowa leku:

• w leczeniu wrzodów dwunastnicy, wrzodów żołądka i refluksowym zapaleniu przełyku wynosi 30 mg,
• w zapobieganiu refluksowemu zapaleniu przełyku – 15 mg,
• w leczeniu zespołu Zollingera–Ellisona dawka początkowa wynosi 60 mg na dobę, czasem jednak nawet 180 mg,
• w leczeniu zgagi i zarzucania kwasu żołądkowego – od 15 mg do 30 mg (czas trwania terapii wynosi co najmniej miesiąc).

Lansoprazol doustnie stosuje się na czczo, w całości i popijając wodą.

Nawet jeśli istnieją wskazania do stosowania leków, których substancją czynną jest lanzoprazol, jego stosowanie nie jest możliwe zawsze i u każdego pacjenta. Przeciwwskazanie stanowi nadwrażliwość na lek. Nie wolno go stosować u pacjentów uczulonych na substancję czynną lub którykolwiek z pozostałych składników leku.

Nie jest zalecane stosowanie lansoprazolu u dzieci. Z powodu braku odpowiednich badań, nie zaleca się terapii lansoprazolem w czasie ciąży. Jednocześnie substancja zalicza się do bezpiecznych leków stosowanych u kobiet karmiących.

Jeśli chodzi o działania niepożądane, w czasie leczenia często obserwuje się takie skutki uboczne jak bóle i zawroty głowy, bóle brzucha, niestrawność, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, zaparcia, suchość w ustach, zmęczenie, złe samopoczucie, krwawienie z nosa, niepokój, zapalenie gardła czy kaszel.

Bardzo ważne jest, by przed terapią choroby wrzodowej żołądka wykluczyć złośliwy nowotwór żołądka, ponieważ lansoprazol może maskować objawy choroby i opóźniać rozpoznanie.