Łapią cię skurcze? Organizm wysyła sygnał, którego lepiej nie ignorować

Skurcz mięśnia to nagłe, mimowolne i niestety bolesne napięcie włókien mięśniowych, które pojawia się bez naszej kontroli. Najczęściej obejmuje łydki, stopy lub uda, choć może wystąpić w każdej części ciała. Do skurczu dochodzi, gdy impulsy nerwowe sterujące pracą mięśni zostają zaburzone, a włókna nie są w stanie się rozluźnić w odpowiednim momencie.

Najczęstszą przyczyną są zaburzenia gospodarki elektrolitowej, czyli niedobory sodu, potasu, wapnia lub magnezu. Inne czynniki to:

• odwodnienie,
• przemęczenie,
• długotrwałe napięcie mięśni,
• problemy z krążeniem.

Skurcz może świadczyć o tym, że organizm nie funkcjonuje prawidłowo i wymaga bliższego przyjrzenia się diecie, nawodnieniu oraz codziennym nawykom.

Magnez i potas to dwa podstawowe pierwiastki, które odpowiadają za prawidłowe przewodzenie impulsów nerwowych i skurcze mięśni. Ich niedobór może prowadzić do nadmiernej pobudliwości komórek nerwowo-mięśniowych. Jednym z częstszych objawów tego zaburzenia są właśnie bolesne i nagłe skurcze.

Magnez uczestniczy przy regulacji napięcia mięśniowego, a jego brak może wiązać się także z drżeniem powiek, bezsennością lub ogólnym rozdrażnieniem. Potas natomiast odpowiada za utrzymanie prawidłowego napięcia błon komórkowych i równowagi wodno-elektrolitowej. Gdy jest go zbyt mało, mięśnie mogą pracować nieregularnie i boleśnie się kurczyć.

Źródła tych minerałów to m.in. pestki dyni, kakao, orzechy, banany, suszone morele, ziemniaki i zielone warzywa liściaste. Jeśli dieta jest uboga w te produkty, a skurcze pojawiają się regularnie, warto zastanowić się nad zmianą nawyków żywieniowych lub skonsultować się ze specjalistą.

Skurcze mięśni bardzo często wynikają z niedoborów elektrolitów, ale nie zawsze to one są winne. Równie istotne mogą być czynniki związane ze stylem życia, takie jak przewlekły stres, przemęczenie lub niedobór snu, ponieważ wpływają one na napięcie mięśniowe i zdolność organizmu do regeneracji.

Skurcze mogą pojawiać się także po spożyciu alkoholu, który działa odwadniająco i zaburza gospodarkę mineralną. Warto również zwrócić uwagę na przyjmowane leki, ponieważ niektóre środki moczopędne, przeciwastmatyczne albo stosowane w leczeniu nadciśnienia mogą prowadzić do zaburzeń elektrolitowych.

Do mniej oczywistych przyczyn należą też choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy i niewydolność nerek. Jeśli skurcze pojawiają się regularnie mimo dobrze zbilansowanej diety, warto poszukać przyczyny w innym miejscu.

Skurcze mięśni pojawiające się po treningu to częsty problem zarówno u osób początkujących, jak i zaawansowanych. Czasem są efektem nadmiernego obciążenia mięśni, innym razem wynikiem zbyt krótkiej rozgrzewki lub braku odpowiedniego nawodnienia przed wysiłkiem.

Ciało potrzebuje chwili dla siebie, by mogło uzupełnić to, co zostało zużyte w trakcie wysiłku. Gdy brakuje mu czasu na regenerację, mięśnie stają się bardziej podatne na napięcia i skurcze. Wysiłek fizyczny zwiększa również zapotrzebowanie na magnez, potas i sód, dlatego przy intensywnym ruchu ich uzupełnianie staje się jeszcze bardziej ważne.

Gdy mięśnie nie mają warunków do pełnej odbudowy, stają się bardziej podatne na skurcze. Ruch sam w sobie nie jest problemem, ale musi iść w parze z odpoczynkiem, nawodnieniem i zbilansowanym żywieniem.

Skurcze mięśni zazwyczaj są chwilowe i ustępują bez większych konsekwencji, ale w niektórych przypadkach mogą świadczyć o poważniejszym zaburzeniu. Jeśli pojawiają się regularnie, są wyjątkowo bolesne lub dotyczą nietypowych partii ciała, warto potraktować je jak znak ostrzegawczy. Objawy towarzyszące, takie jak drętwienie, osłabienie siły mięśniowej, obrzęki lub zaburzenia czucia, mogą wskazywać na problemy z układem nerwowym, krążeniem albo przewlekłą chorobą metaboliczną.

Skurcze, które pojawiają się mimo prawidłowej diety i nawodnienia, a także takie, które wybudzają ze snu lub utrudniają codzienne funkcjonowanie, powinny skłonić do konsultacji lekarskiej. Organizm nie zawsze daje sygnały wprost, dlatego nie warto ignorować objawów, które powracają bez wyraźnego powodu.

Aby zmniejszyć ryzyko skurczów, warto zadbać o obecność produktów bogatych w magnez, potas, wapń i sód w codziennej diecie. Dobrym źródłem tych składników są:

• banany,
• orzechy,
• pestki dyni,
• szpinak,
• awokado,
• rośliny strączkowe,
• ziemniaki,
• fermentowane produkty mleczne.

W diecie nie powinno zabraknąć także pełnoziarnistych zbóż i wody mineralnej zawierającej elektrolity. Podstawą jest regularne nawadnianie organizmu, tym bardziej podczas upałów i po wysiłku fizycznym. Nawet niewielkie odwodnienie może zaburzyć pracę mięśni i zwiększyć podatność na skurcze. Zamiast sięgać po gotowe preparaty, warto najpierw wprowadzić zmiany w jadłospisie.

Gdy skurcz już się pojawi, najlepiej delikatnie rozciągnąć napięty mięsień i przez chwilę go masować. Pomocne bywa także ułożenie kończyny w neutralnej pozycji oraz powolne, głębokie oddychanie, które rozluźnia całe ciało. Czasem ulgę przynosi ciepły prysznic lub okład, a w przypadku nawracających skurczów warto prowadzić dziennik objawów i skonsultować się z lekarzem.

Skurcze mięśni mogą być chwilowym sygnałem zmęczenia lub oznaką głębszych zaburzeń w organizmie. Warto obserwować, kiedy się pojawiają i jak często wracają, bo to podpowiada, czego może brakować w diecie lub stylu życia. Odpowiednie nawodnienie, regeneracja i dobrze skomponowany jadłospis to pierwszy krok, by ograniczyć ich występowanie.

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl