Lebiodka pospolita - właściwości lecznicze, zastosowanie i wygląd

Lebiodka pospolita (Origanum vulgare), inaczej dziki majeranek, jest gatunkiem rośliny wieloletniej z rodziny jasnotowatych. To popularna przyprawa znana jako oregano. Rośnie dziko w Europie i centralnej Azji.

Jak wygląda lebiodka pospolita? To bylina, która ma bardzo rozgałęzione, wzniesione lub podnoszące się łodygi (dorastają do 50 cm), liście są owalne i ułożone naprzeciwlegle na łodygach oraz małe, purpurowo-różowe, skupione w gęste pęczki kwiaty.

Uprawa oregano

Oregano lubi siedliska suche i dobrze nasłonecznione oraz przepuszczalne gleby - ubogie, suche i kamieniste. Dobrze czuje się zarówno pomiędzy skałami, jak i w widnych zaroślach. Można ją także uprawiać w małych pojemnikach na balkonach, tarasach i parapetach okiennych. Uprawę oregano można rozpocząć od wysiewu nasion.

Ziele lebiodki pospolitej zbiera się w początkach kwitnienia, ścinając ulistnione i kwitnące wierzchołki pędów, po czym suszy się je w warunkach naturalnych. Przez destylację z parą wodną z suszonego lub świeżego ziela otrzymuje się także olejek oregano.

Lebiodka pospolita to popularna przyprawa. Wyróżnia się przyjemnym, gorzkawo-korzennym aromatem. Wykorzystuje się wysuszone lub świeże liście i kwiatostany rośliny. Wchodzi w skład różnych mieszanek, na przykład ziół prowansalskich.

Oregano stosuje się do przyprawiania pizzy, sosów, mięsa, sałatek, dań warzywnych, także z roślin strączkowych, także ziemniaków, zapiekanek warzywnych i zup. Można je także znaleźć w alkoholach: wermutach, likierach i wódkach.

Lebiodka jest rośliną przyprawową, ale i leczniczą. Za jej właściwości prozdrowotne odpowiada olejek eteryczny, w którym obecne są garbniki, flawonoidy (apigenina, luteolina), fitosterole oraz kwas kawowy, ursolowi i rozmarynowy.

Można ją stosować wewnętrznie i zewnętrznie, tak w formie naparów, jak i płukanek oraz kąpieli, także olejku z oregano. Olejek z oregano znajduje szerokie zastosowanie w kosmetyce. Można nim na przykład przecierać twarz.

Jak działa oregano? Przypisuje się mu działanie rozkurczowe, przeciwbiegunkowe, przeciwbakteryjne i moczopędne. Lebiodka pospolita pobudza produkcję soku żołądkowego, żółci i śliny. Usprawnia także procesy trawienne, wiąże szkodliwe produkty przemiany materii. Reguluje również czynność nerek i gruczołów potowych.

Olejek z oregano hamuje rozwój drobnoustrojów w organizmie, takich jak bakterie z grupy Helicobacter pylori, Candida albicans oraz E. Coli. Pomaga również obniżyć poziom cukru i złego cholesterolu we krwi. Warto wiedzieć, że obecny w olejku karwakrol ogranicza gromadzenie się tłuszczowej tkanki podskórnej.

Na co pomaga lebiodka pospolita? Sprawdza się w przypadku:

• nieżytu żołądka,
• wzdęć i nadmiernej fermentacji w układzie pokarmowym,
• niedoczynności wątroby oraz dróg żółciowych,
• zapalenia gardła i jamy ustnej,
• kaszlu, nieżytu górnych dróg oddechowych, przeziębienia i grypy,
• zatrucia pokarmowego,
• trudno gojących się ran,
• świądu skóry,
• afty i zapalenie dziąseł.

Zastosowanie oregano

Lebiodka pospolita jako zioło lecznicze (ale i przyprawa) sprzedawana jest w postaci suszu (można przygotować napar). To lek poprawiający trawienie, mikstura do płukania jamy ustnej i gardła oraz do inhalacji w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych.

W aptekach i sklepach ze zdrową żywnością można także kupić olejek z oregano oraz suplementy diety w formie kropli i kapsułek. Olejek można stosować kąpieli, głownie przy schorzeniach dermatologicznych, do płukania jamy ustnej.

Oregano wchodzi w skład kosmetyków. Jest na przykład składnikiem płynów do kąpieli i do płukania ust. Warto też wiedzieć, że lebiodka pospolita odstrasza mole. Susz zioła można zatem wykładać w szafach, podobnie jak lawendę.

Zarówno susz, jak i olejek z oregano, jeśli są spożywane w optymalnych, dozwolonych ilościach, są surowcem bezpiecznym. Warto jednak zachować środki ostrożności. O czym pamiętać? Olejek z oregano spożywany doustnie, z uwagi na ryzyko podrażnienia układu pokarmowego, należy rozcieńczyć w wodzie. Kuracja nie powinna trwać dłużej niż tydzień.

Zwiększone dawki oregano nie są zalecane w ciąży i w trakcie laktacji. Lebiodka pospolita może wywołać reakcje alergiczne i podrażnienia układu pokarmowego objawiające się dolegliwościami żołądkowymi.